10. 2. 1. 10.
ගිරිමානන්‍ද සූත්‍රය
එක් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවත සමීපයෙහි අනේපිඬුහුගේ ජේතවන නම් අරම්හි වැඩ වසන සේක. එකල්හි ආයුෂ්මත් ගිරිමානන්‍ද තෙරණුවෝ හටගත් ආබාධ ඇතියාහු දුකට පැමිණියාහු දැඩි ගිලන් බැව් ඇතියාහු වෙත්. එකල්හි ආයුෂ්මත් අනඳ තෙරණුවෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරා එළඹියහ. එළඹ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සකසා වැඳ එකත්පස්ව හුන්හ. එකත්පස්ව හුන් ආයුෂ්මත් අනඳ තෙරණුවෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට තෙල කීහ:
වහන්ස, ආයුෂ්මත් ගිරිමානන්‍ද තෙරණුවෝ උපන් ආබාධ ඇතියාහු පැමිණි දුක් ඇතියාහු දැඩි ගිලන්බව ඇතියාහු වෙත්. වහන්ස, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අනුකම්පා පිණිස ආයුෂ්මත් ගිරිමානන්‍ද තෙරුන් කරා වඩනා සේක් නම් මැනැව යි.
ආනන්‍දයෙනි, ඉදින් තෙපි ගිරිමානන්‍ද මහණහු වෙත එළැඹ දශ සංඥා කියහු නම්, යම්හෙයෙකින් දශසංඥා අසා ගිරිමානන්‍ද මහණහුගේ ඒ ආබාධය හේතු විසින් සන්හිඳෙන්නේ යන තෙල කරුණ ඇත.
කවර දශයෙක යත්:
අනිත්‍යසංඥා යැ, අනාත්මසංඥා යැ, අශුභසංඥා යැ, ආදීනවසංඥා යැ, ප්‍රහාණසංඥා යැ, විරාගසංඥා යැ, නිරෝධසංඥා යැ, හැමලෝහි අනභිරතසංඥා යැ, සවුසකරන්හි අනිත්‍යසංඥා යැ, ආනාපාන සති යැ යි.
1. ආනන්‍දයෙනි, අනිච්චසංඥා කවර:
ආනන්‍දයෙනි, මෙසස්නෙහි මහණ වලට ගියේ වේවයි රුක්මුලට ගියේ වේවයි ශූන්‍යාගාරයට ගියේ වේවයි මෙසේ නුවණින් සලකන්නේ ය: “රූපය අනිත්‍ය ය, වේදනා අනිත්‍ය ය, සංඥා අනිත්‍ය ය, සංස්කාරයෝ අනිත්‍ය ය, විඥානය අනිත්‍ය ය” යි. මෙසේ මේ පඤ්චෝපාදානස්න්‍ධයන්හි අනිත්‍යානුදර්ශී ව වසයි. ආනන්‍දයෙනි, මේ අනිත්‍යසංඥා යයි කියනු ලැබේ.
2. ආනන්‍දයෙනි, අනාත්මසංඥා කවර:
ආනන්‍දයෙනි, මෙසස්නෙහි මහණ වලට ගියේ වේවයි රුක්මුලට ගියේ වේවයි ශූන්‍යාගාරයට ගියේ වේවයි මෙසේ නුවණින් සලකන්නේ ය: චක්‍ෂුස අනාත්ම ය, රූප අනාත්ම ය, ශ්‍රෝතස අනාත්ම ය, ශබ්ද අනාත්ම ය, ඝ්‍රාණය අනාත්ම ය, ගන්‍ධ අනාත්ම ය, ජිහ්වා අනාත්ම ය, රස අනාත්ම ය, කය අනාත්ම ය, ස්පර්ශය අනාත්ම ය, මනස අනාත්ම ය, ධර්‍ම අනාත්ම ය” යි මෙසේ මේ ස වැදෑරුම් ආධ්‍යාත්මික බාහිර ආයතනයන්හි අනාත්මානුදර්ශීව වාසය කරයි. ආනන්‍දයෙනි, මේ අනාත්මසංඥා යි කියනු ලැබේ.
3. ආනන්‍දයෙනි, අශුභසංඥා කවර:
ආනන්‍දයෙනි, මෙ සස්නෙහි මහණ පා තලින් උඩ, කෙස්මතුයෙන් යට සම හිම් කොට ඇති නානාප්‍රකාර අශුචියෙන් පිරි මෙම කය ප්‍රත්‍යවේක්‍ෂා කරන්නේ ය: මේ කායයෙහි කේශයෝ ය, රෝමයෝ ය, නිය ය, දත් ය, සම් ය. මාංස ය, නහර ය, ඇට ය, ඇටමිදුලු ය, වකුගඩු ය, හෘදය ය, අක්මා ය, දලබු ය, බඩදිව ය, පපුකැණ ය, අතුනු ය, අතුනුබහන ය, ඖදර්‍ය්‍ය ය, පුරීෂ ය, පිත් ය, ශ්ලේස්මා ය, පූයා ය, ලේ ය, සෝදිය ය, මේදස් ය, කඳුළු ය, වුරුණු තෙල් ය, කෙල ය, මුකුනු ය, සඳ මිදුලු ය, මූ ය යන මොහු ය ඇතැයි මෙසේ මෙ කයෙහි අශුභානුදර්ශි ව වාසය කරයි. ආනන්‍දයෙනි, මේ අශුභසංඥාය යි කියනු ලැබේ.
4. ආනන්‍දයෙනි, ආදිනවසංඥා කවර:
ආනන්‍දයෙනි, මෙ සස්නෙහි මහණ වලට ගියේ වේවයි රුක්මුලට ගියේ වේවයි ශූන්‍යාගාරයට ගියේ වේවයි මෙසේ සලකන්නේ ය: බොහෝ දුක් ඇති මේ කය බොහෝ ආදීනව ඇත්තේ ය. මෙසේ මේ කයෙහි විවිධ ආබාධයෝ උපදනාහ. ඔහු කවරයහත්: චක්ඛුරෝග ය, සෝතරෝග ය, ඝානරෝග ය, ජීව්හාරෝග ය, කායරෝග ය, සීසරෝග ය, කණ්ණරෝග ය, මුඛරෝග ය,