4. 10.
පුරාභේද සූත්‍රය
(නිර්මිත බුද්ධ:)
852. කෙබඳු දර්‍ශන ඇතියේ කෙබඳු සිල් ඇතියේ උපශාන්ත ය යි’ කියනු ලැබේ ද? ගොයුම් ගොතුව, මා විසින් පුළුවුස්නාලදුවහු එ උත්තම පුරුෂයා වදාළ මැනැ ව.
853. (බුදුහු මෙසේ වදාරති:) ශරීර භේදයෙන් පෙර මැ යමෙක් ප්‍රහීණ වූ තෘෂ්ණා ඇත්තේ පූර්‍වාන්තය (පෙර අත්බව) තෘෂ්ණා දෘෂ්ටි විසින් ඇසිරි නො කෙළේ ඉහාත්මභාව සඞ්ඛ්‍යාත ප්‍රත්‍යුත්පන්න පඤ්චස්කන්‍ධයෙහි (රාගරක්තයෙකයනාදින්) නො ගිණියයුතු වූයේ ද එ රහත්මහණ හට අනාගතාත්මභාවයෙහි (තෘෂ්ණාදි වශයෙන්) පෙරටු කරණලදුයෙක් නැති.
854. නො කිපෙන පියවි ඇති (එ එ අලාභයෙන්) නො සැලෙන සුලු වූ, (ශීලාදියෙන්) තමා හුවා නො දක්වන සුලු, අත්පා කුකුස් නැති නුවණින් විමසා බණන සුලු වූ, උඩඟු නො වූ එ රහත් මහණ ඒකාන්තයෙන් වාග්ද්වාරයෙන් සංයත වේ.
855. අනාගත භවයෙහි තෘෂ්ණා රහිත වූයේ වේ ද අතීතපඤ්චස්කන්‍ධයට ශෝක නො කෙරේ ද, ප්‍රත්‍යුපන්න චක්‍ෂූස්පර්‍ශාදියෙහි ආත්මභාවාදි විවේකය දක්නා සුලු වේ ද, දෙසැට මිසදිටුහි නො වැටේ ද,
856. රාගාදි අකුශලයන් ප්‍රහීණ කෙළේ කුහක නො වූයේ තෘෂ්ණා රහිත වූයේ, මසුරු නො වූයේ කායාදා ප්‍රගල්භතා නැතියේ සිල්සපන් හෙයින් ජුගුප්සා නො කටයුතු වූයේ පිසිනුබස් කීමෙහි නොයෙදුනේ ද,
857. කාමගුණ සඞ්ඛ්‍යාත සාතවස්තූන්හි තෘෂ්ණා රහිත වූයේ අතිමානයෙහි යුක්ත නො වූයේ සිනිඳු කායාදි කර්‍මයෙන් සපන් වූයේ ප්‍රතිභාන ඇතියේ (තමා විසින් මැ අධිගතවන බැවින්) ධර්‍මය පරප්‍රත්‍යයෙන් නො හදහන්නේ වීතරාග වන හෙයින් දැන් විරාග නො කෙරේ ද, (ඔහු ‘උපශාන්ත’ යයි කියමි,)
858. ලාභප්‍රාර්‍ත්‍ථනායෙන් සූත්‍රාන්තාදිය නො හදාරා ද, අලාභයෙහි දු නො කිපේ ද විරෝධයෙන් යුක්ත නො වූයේ ද තෘෂ්ණායෙන් රසයෙහිත් ගිජු නො වේ ද (ඔහු ‘උපශාන්ත’ යයි කියමි.)
859. ෂඩඞ්ගෝපේක්‍ෂායෙන් යුක්ත වූයේ හැම කල්හි ස්මෘතිමත් වූයේ ලොව්හි කිසිවකු හාත් තමා සම කොට නො සිතා ද, ‘මම විශිෂ්ට වෙම්’ යන මාන නැතියේ, හීන වෙමි යන මානත් නැතියේ ද, ඔහට උත්සදයෝ නැත. (ඔහු ‘උපශාන්ත’ යයි කියමි.)
860. යම් රහත් මහණකුට තෘෂ්ණාදෘෂ්ටි නිඃශ්‍රයභාවය නැත් ද, යමකුහට භවදෘෂ්ටියෙහි දු විභවදෘෂ්ටියෙහි දු තෘෂ්ණා විද්‍යමාන නො වේ ද, හෙ අනිත්‍යාදි විසින් ධර්‍මය දැන අනිඃශ්‍රිත වේ.
861. වස්තුකාම ක්ලේශකාමයන්හි අපේක්‍ෂා නැති ඒ රහත් මහණ උපශාන්ත යයි කියමි. ඔහට අභිධ්‍යාකායාදි ග්‍රන්‍ථයෝ නැත. හේ තෘෂ්ණ නම් වූ විසත්තිකා තරණය කෙළේ යි.
862. ඒ ක්‍ෂීණාස්‍රව මහණහට පුත්‍රයෝත් නැත. පශුවර්‍ගයෝ ද නැත කෙත්වත් ද නැති. ඒ මහණ කෙරෙහි ශාශ්වතදෘෂ්ටි හෝ උච්ඡේද දෘෂ්ටි හෝ නො ලැබේ.