2. 8.
ලෝකෝත්තර කථා
ලෝකෝත්තරධර්‍ම කවරහ යත්: සතර සතිපට්ඨානයෝ යැ සතර සම්‍යක්ප්‍රධානයෝ යැ සතර ඍද්ධිපාදයෝ යැ පඤ්චේන්‍ද්‍රියයෝ යැ පඤ්චබලයෝ යැ සප්තබෝධ්‍යඞ්ගයෝ යැ ආර්‍ය්‍යාෂ්ටාඞ්ගිකමාර්‍ග යැ සතර ආර්‍ය්‍යමාර්‍ගයෝ යැ සතර ශ්‍රාමණ්‍යඵලයෝ යැ නිර්‍වාණ යැ යන මොහු ලෝකෝත්තරධර්‍මයෝ යි.
‘ලෝකුත්තරා’ යනු කවර අරුතෙකින් ලෝකෝත්තර නම් වූහ යත්: ලෝකය තරණය කෙරෙන් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකයෙන් උත්තරණය කෙරෙන් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකය කෙරෙන් උත්තරණය කෙරෙන් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලොවින් උත්තරණය කෙරෙන් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලොව ඉක්මයෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලොව මොනොවට ඉක්මයෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලොව මොනොවට ඉක්ම ගියහ’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකය කෙරෙන් අධිකයහ’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකාන්තයට තරණය කෙරෙන් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ.
ලොවින් නික්මෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකය කෙරෙන් නික්මෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකයෙන් නික්මෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලොවින් නික්මුණහ’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකය කෙරෙන් නික්මුණහ’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකයෙන් නික්මුණහ’යි ලෝකෝත්තරයහ.
(අපර්‍ය්‍යාපන්න බැවින්) ලෝකයෙහි නො සිටිත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලොවැ නො සිටිත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකයෙහි නො තැවැරෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකය හා නො තැවැරෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකයෙහි අසංලිප්ත නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකය හා සමග අසංලිප්ත නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකයෙහි නො තැවැරුණාහු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකය හා සමග නො තැවැරුණාහු’යි ලෝකෝත්තරයහ.
ලෝකයෙහි විප්‍රමුක්ත නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකය හා සමග විප්‍රමුක්ත නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකයෙන් විප්‍රමුක්ත නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකය කෙරෙන් විප්‍රමුක්ත නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලොවින් විප්‍රමුක්ත නු’යි ලෝකෝත්තරයහ.
ලෝකයෙහි විසංයුක්ත නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකය හා සමග විසංයුක්ත නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකයෙන් විසංයුක්ත නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලොව්හි විසංයුක්ත නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකය කෙරෙන් විසංයුක්ත නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලොවින් විසංයුක්ත නු’යි ලෝකෝත්තරයහ.
ලෝකයෙන් (ලෝකමල සෝදා) ශුද්ධ වෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකය කෙරෙන් ශුද්ධ වෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලොවින් ශුද්ධ වෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකයෙන් විශුද්ධ වෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකය කෙරෙන් විසුද්ධ වෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලොවින් විශුද්ධ වෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ.
ලෝකයෙන් නැඟීසිටිත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකය කෙරෙන් නැඟීසිටිත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලොවින් නැඟීසිටිත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ.
ලෝකයෙන් නවතිත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකය කෙරෙන් නවතිත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලොවින් නවතිත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ.
ලෝකයෙහි නො ලැගෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකයෙහි (කිසි සංස්කාර කෙනෙක්) නො ගන්නා ලැබෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ, ලෝකයෙහි නො පෙළෙත් නු’යි ලෝකෝත්තරයහ.
ලෝකය මුලුසුන් කෙරෙන් නු’යි ලෝකුත්තර නම් වෙති, ලෝකය මුලුසුන් කරනලද බැවිනැ’යි ලෝකුත්තර නම් වෙති, ලෝකය සන්හිඳුවත් නු’යි ලෝකුත්තර නම් වෙති, ලෝකය සන්හිඳුවන ලද බැවිනැ’යි ලෝකුත්තර නම් වෙත්.
ලෝකයට අමාර්‍ග නු’යි ලෝකුත්තර නම් වෙති, ලෝකයට අප්‍රතිෂ්ඨා නු’යි ලෝකුත්තර නම් වෙති, ලෝකයට අයත් නො වෙත් නු’යි ලෝකුත්තර නම් වෙති, ලෝකයට අසමාන නු’යි ලෝකුත්තර නම් වෙත්.