සුමේධ කථා
1. සාරාසැකි කප්සුවහස් මතුයෙහි දැකුම්කලු මනහර වූ අමර නම් නුවරෙක් වී.
2. ආහාරපානයෙන් යුක්ත වූ ඇතුන්ගේ කුඤ්චනාදය අසුන්ගේ හේසාරවය බෙර සක් රිය හඬින් ද (වීණා ගිත සම්මතාල ශබ්දයෙන් ද) කව පොව ආදි වූ ආහාරපාන පිළිබඳ ශබ්දයෙන් ඝෝෂා කරන ලද දස වැදෑරුම් ශබ්දයෙන් නො වෙන් වූ,
3. සියලු නගරාඞ්ගයෙන් සම්පූර්‍ණ වූ සියලු කර්‍මාන්තයෙන් යුක්ත වූ සත්රුවනින් සමෘද්ධ වූ නානා ජනයා විසින් ගැවැසිගත් එනුවර සමෘද්ධ වූ (ආලකමන්‍දා) දෙව්නුවර සෙයින් පින්කම් කළ ජනයන්ට ආවාස වී.
4-5. ඒ අමරවතී නගරයෙහි රැස්කළ නොයෙක් කෙළ ගණන් බොහෝ ධන ධාන්‍ය ඇති වේද හදාරන්නා වූ වේද මන්ත්‍ර ධරන්නා වූ ත්‍රිවේදයාගේ පරතෙරට ගිය ලක්‍ෂණ ශාස්ත්‍රයෙහි ද ඉතිහාසයෙහි ද ස්වකීය බ්‍රාහ්මණධර්‍මයෙහි ද පරතෙරට ගිය සුමේධ නම් බ්‍රාහ්මණයෙක් වී.
6. එකල්හි සුමේධපණ්ඩිත නම් වූ මම් එකලා වැ හිඳ මෙසේ සිතීමි: පුනර්‍භවය නම් දුකෙකි, ශරීරභෙදන සඞ්ඛ්‍යාත මරණය ද දුකෙකි.
7. ඒ සුමේධපණ්ඩිත සමයෙහි මම ඉපදීම ස්වභාව කොට ඇත්තෙම් ජරාව ස්වභාව කොට ඇත්තෙම් ව්‍යාධිය ස්වභාව කොට ඇත්තෙම් වෙමි. එහෙයින් ජරා රහිත වූ මරණ රහිත වූ නිර්‍භය වූ නිර්‍වාණය සොයන්නෙමි.
8. නානා කුණපයෙන් පිරුණු මේ කුණු කය හැර දමා නිරාලය වූයෙම් අර්ත්‍ථී නො වූයෙම් යන්නෙම් නම් යෙහෙකැ යි.
9. (යම් මාර්‍ගයෙකින් නිවනට යෙම් ද) ඒ මඟ අවශ්‍යයෙන් ඇත, වන්නේ යැ, ඒ මඟ හේතු නො වන්නට නො හැකි, භවයෙන් මිදීම පිණිස ඒ මඟ සොයන්නෙමි.
10. යම්සේ දුක ඇති කල්හි සුවයෙකුදු ඇද්ද එසෙයින් භවය ඇති කල්හි විභවයෙකුදු කැමැති වියයුතු යැ.
11. යම්සේ උෂ්ණය ඇති කල්හි අන්‍ය ශීතයෙකුදු ඇද්ද එසෙයින් (රාගාදි) තුන් ගිනි ඇති කල්හි නිවනෙක් කැමැති වියයුතු යැ.
12. යම්සේ පාපය ඇති කල්හි කුශලයෙකුදු ඇද්ද, එසෙයින් ජාතිය ඇති කල්හි නො ඉපැද්මකුදු කැමැති වියයුතු යැ.
13. යම්සේ මල වැකුණු මිනිසෙක් දිය පිරුණු තඩාගයක් දැක ඒ තඩාගය නො සොයා ද ඒ තඩාගයාගේ දෝෂයෙක් නො වේ.
14. එසෙයින් කෙලෙස්මල දෙවීමෙහි පොහොසත් අමාවිල ඇති කල්හි ඒ අමාවිල නො සොයා නම් අමෘත සඞ්ඛ්‍යාත තඩාගයාගේ දොසෙක් නො වේ.
15. යම්සේ සතුරන් විසින් අවුරන ලදුයෙක් ගමනට නිසි මඟ ඇති කල්හි ඒ පුරුෂ තෙමේ නො පලායේ නම් ඒ මාර්‍ගයාගේ දොසෙක් නො වේ.
16. එසෙයින් කෙලෙසුන් විසින් හාත්පසින් අවුරන ලදුයේ නිවන් මඟ ඇති කල්හි ඒ මඟ නො සොයා නම් ඒ නිර්‍වාණමාර්‍ගයාගේ දොසෙක් නො වේ.
17. යම්සේ හටගත් ව්‍යාධි ඇති මිනිසෙක් පිළියම් කරන වෙදකු ඇති කල්හි ඒ ව්‍යාධියට පිළියම් නො කරවා නම් ඒ වෛද්‍යයාගේ දොසෙක් නො වේ.
18. එසෙයින් ක්ලේශ නමැති ව්‍යාධීන් විසින් දුකට පැමිණියේ හාත්පසින් පෙළෙන ලදුයේ ඒ මෝක්‍ෂාචාර්‍ය්‍යයා නො සොයා නම් ඒ විනේතෘ වූ ආචාර්‍ය්‍යයාගේ දොසෙක් නො වේ.
19. යම්සේ මිනිසෙක් ගෙලෙහි බද කුණපය ජුගුප්සා කොට හැරපියා සුඛිත වූයේ ස්වෛරී වූයේ ස්වයංවශී වූයේ නික්ම යේ ද,
20. එසෙයින් ම අනේකවිධ කුණපයන් රැස් වූ මේ කුණුකය හැරපියා අපේක්‍ෂා රහිතයෙම් අනර්ත්‍ථී වූයෙම් යන්නෙමි.
21. යම්සේ ස්ත්‍රීපුරුෂයෝ ඔවස් කිළියෙහි කරීස (මල) ය අපේක්‍ෂා රහිත වූවාහු අනර්ත්‍ථික වූවාහු හැරපියා යෙද්ද,