489. ධම්මරුචි ස්ථවිරාවදානය
5193. යම් කලෙක්හි පස්මරුන් දිනූ දීපඞ්කර බුදුරජ තෙම සුමේධ තවුසාහට මෙය (විවරණවශයෙන්) ප්‍රකාශ කෙළේ ද: “මින් අප්‍රමේය වූ කල්පයෙහි මෙතෙම බුදු වන්නේ ය.
5194. එකල්හි මොහුගේ ජනකමාතාව මායා නම් වන්නී ය. පියතෙම සුද්ධෝදන නම් වන්නේ ය. මෙතෙම ගෞතම වන්නේ ය.
5195. වීර්‍ය්‍ය වඩා දුෂ්කරක්‍රියා කොට ඇසතුබෝරුක් මුල්හි දී මහත් යශස් ඇති මෙ තෙම සම්‍යක්සම්බුද්ධ වන්නේ ය.
5196. උපතිස්ස ද කෝලිත ද අග්‍රශාවකයෝ වන්නාහු ය. මේ බුදුරජුන්හට ආනන්‍ද නම් උපස්ථායක තෙමේ උවටැන් කරන්නේ ය.
5197. ඛේමා ද උත්පලවර්‍ණා ද අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වන්නාහු ය. චිත්ත ද ආළවක ද අග්‍රෝපාසකයෝ වන්නාහු ය.
5198. ඛුජ්ජුත්තරා ද නන්‍දමාතා ද අග්‍රොපාසිකාවෝ වන්නාහු ය. මේ වීරයන් වහන්සේගේ බෝධිය ‘ඇසතු’ ය යි කියනු ලැබේ.”
5199. අසම වූ මහර්ෂීන් වහන්සේගේ මේ වචනය අසා සතුටු වූ දෙවිමිනිස්සු බදැඳිලි ඇත්තාහු නමස්කාර කෙරෙත්.
5200-5201. එකල්හි මම සුශික්‍ෂිත වූ මේඝ නම් මාණවකයෙක් වීමි. සුමේධ විවරණය අසා කරුණා ඇති මනා නුවණ ඇති මහාමුනි කෙරෙහි විශ්වාස ඇතියෙම් පැවිදි වන්නා වූ ඒ (සුමේධ) වීරයන් අනුව එක්ව ම පැවිදි වීම්.
5202. ප්‍රාතිමෝක්‍ෂ සංවරයෙහි ද පඤ්චවිධ ඉන්‍ද්‍රියසංවරයෙහි ද සංවෘත වූයෙම් පිරිසිදු ආජීව ඇතියෙම් සිහියෙන් යුතු වූයෙම් බුදුසසුන කරන්නා වූ වීරයෙක් වූයෙම්-
5203. මෙසේ වාස කරන්නා වූ මම කිසියම් පාපමිත්‍රයෙකු විසින් අනාචාරයෙහි යොදවන ලද්දෙම් සුමඟින් ගිලිහුනෙම්-
5204. විතර්‍කයට වසඟ වූයෙම් සසුනෙන් බැහැර වීමි. පසුව ඒ පාපමිත්‍රයා විසින් මාතෘඝාතනයෙහි යොදවන ලද්දෙම්.-
5205. ආනන්තර්‍ය්‍යයක් කෙළෙමි. දුෂ්ට සිත් ඇත්තෙම් මව මැරීමි. එ අත්බැවින් චුතවූයෙම් ඉතා දරුණු මහා අවීචි නරකයෙහි උපන්නේ වෙමි.
5206. දුගතියට ගියෙම් බොහෝ කලක් දුඃඛිත ව හැසිරුණෙමි. නැවත නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ සුමේධ වීරයා නො දිටිමි.
5207. මෙම කල්පයෙහි සමුද්‍රයෙහි තිමිඞ්ගල නම් මත්ස්‍යයෙක් වීමි. සයුරෙහි නැවක් දැක ගොදුරු පිණිස (ඒ නැව ගිලගණු පිණිස) වෙතට ගියෙමි.
5208. මා දැක බියපත් වූ වෙළෙන්දෝ බුද්ධශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ සිහි කළාහු ය. ඔවුන් විසින් කියන ලද ‘ගොතම’ යන මහා ඝෝෂය අසා-
5209. පූර්‍ව (දීපඞ්කර විවරණ) සංඥාව සිහි කොට මම එඅත්බැවින් කලුරිය කෙළෙම්. සැවැත් නුවර ආඪ්‍ය වූ කුලයෙක බ්‍රාහ්මණ ජාතියෙහි උපන්මි.
5210. ධර්‍මරුචි නම් වූ යෙමි. සියලු පව් පිළිකුල් කරන්නෙක් වූ, උත්පත්තියෙන් සත් හැවිරිදි වූ මම ලොව බබුළුවන්නා වූ බුදුරජුන් දැක,
5211. දෙව්රම් මහ වෙහෙරට ගොස් සස්නෙහි පැවිදි වීමි. රෑදෙවෙහි තෙවිටක් බුදුරජුන් වෙත එළඹෙමි.
5212. එකල්හි මුනි තෙම මා බොහෝ කලෙකින් දැක ‘ධම්මරුචි’ය යි වදාළේ ය. ඉක්බිති මම පූර්‍වකර්‍මයෙන් ප්‍රභාවිත වූ බුදුරජුන්හට (මෙසේ) කීමි:
5213. “සියපින් ලකුණු ඇති, පෙර දිවකුරු පාමුල්හි පරිපූර්‍ණ (පාරමි) ප්‍රත්‍යයසම්භාර ඇති, සුන්‍දරදර්‍ශන ඇති, අනූපමශරීර ඇති මුබ වහන්සේ ඉතා බොහෝ කලෙකින් අද මම ඒකාන්තයෙන් දක්මි.
5214. මහා මූනීන්‍ද්‍රියන් වහන්ස, මුබ වහන්සේ විසින් බොහෝ කලෙකින් මොහඳුර වෙසෙසින් නසන ලද. පවිත්‍රධර්‍මගෝපන විසින් තෘෂ්ණා නදිය වියලන ලදු. බොහෝ කලෙකින් ඥානමය වූ දිවැස මුබවහන්සේ විසින් ලබන ලදි.
5215. ගෞතමයන් වහන්ස, බොහෝ කලක් මුබ වහන්සේ සමග එක්වූයෙම් නො නටුයෙම් වීමී. යළි (මුබ වහන්සේගෙන් වෙන්වීමේ) අතරතුර බොහෝ කලෙක. නැවත මම අද මුබ වහන්සේ සමග එක්වූ යෙම් (සමග වසනෙම්) වෙමි. (මුබ වහන්සේ සමග) කළ (සමාගමාදි) කර්‍ම (ස්කන්‍ධපරිනිර්‍වාණය තෙක්) නොනසිත් මයැ.”
5216. මා විසින් ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. සියලු භවයෝ නසන ලදහ. ඇත්රජෙකු මෙන් බැඳුම් සිඳ ආස්‍රවරහිතව වෙසෙමි.
5217. බුදුරජානන් වහන්සේ වෙත මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන් යහපත් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවෝ අනුප්‍රාප්තයහ. බුදුරජානන් වහන්සේගේ සසුන කරණ ලදි.
5218. සිවුපිළිසැඹියාවෝ ද අෂ්ටවිමෝක්‍ෂයෝ ද ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්‍ෂාත් කරණ ලදහ. බුදුරජානන්වහන්සේගේ සසුන් කරණ ලදී.
මෙසෙයින් ආයුෂ්මත් ධම්මරුචි ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේකි.
ධම්මරුචීස්ථවිරාවදානය නව වැනි යි.