සත්තමෙ අත්තනියන්ති අත්තනො පරික්ඛාරජාතං. අස්මීති අධිගතන්ති අස්මීති එවං පවත්තා තණ්හාමානා අධිගතා. සන්ධාවනිකායාති පුනප්පුනං ගමනාගමනෙන. උපසඞ්කමීති බදරිකාරාමතො ගාවුතමත්තං ඝොසිතාරාමං අගමාසි. දාසකත්ථෙරො පන චතුක්ඛත්තුං ගමනාගමනෙන තංදිවසං ද්වියොජනං අද්ධානං ආහිණ්ඩි. කස්මා පන තං ථෙරා පහිණිංසු? විස්සුතස්ස ධම්මකථිකස්ස සන්තිකා ධම්මං සුණිස්සාමාති. සයං කස්මා න ගතාති? ථෙරස්ස වසනට්ඨානං අරඤ්ඤං සම්බාධං, තත්ථ සට්ඨිමත්තානං ථෙරානං ඨාතුං වා නිසීදිතුං වා ඔකාසො නත්ථීති න ගතා. “ඉධාගන්ත්වා අම්හාකං ධම්මං කථෙතූ”තිපි කස්මා පන න පහිණිංසූති? ථෙරස්ස ආබාධිකත්තා. අථ කස්මා පුනප්පුනං පහිණිංසූති? සයමෙව ඤත්වා අම්හාකං කථෙතුං ආගමිස්සතීති. ථෙරොපි තෙසං අජ්ඣාසයං ඤත්වාව අගමාසීති.

න ඛ්වාහං, ආවුසො, රූපන්ති යො හි රූපමෙව අස්මීති වදති, තෙන ඉතරෙ චත්තාරො ඛන්ධා පච්චක්ඛාතා හොන්ති. යො අඤ්ඤත්ර රූපා වදති, තෙන රූපං පච්චක්ඛාතං හොති. වෙදනාදීසුපි එසෙව නයො. ථෙරස්ස පන සමූහතො පඤ්චසුපි ඛන්ධෙසු අස්මීති අධිගතො, තස්මා එවමාහ. හොතෙවාති හොතියෙව. අනුසහගතොති සුඛුමො. ඌසෙති ඡාරිකාඛාරෙ. ඛාරෙති ඌසඛාරෙ. සම්මද්දිත්වාති තෙමෙත්වා ඛාදෙත්වා.

එවමෙව ඛොති එත්ථ ඉදං ඔපම්මසංසන්දනං – කිලිට්ඨවත්ථං විය හි පුථුජ්ජනස්ස චිත්තාචාරො, තයො ඛාරා විය තිස්සො අනුපස්සනා, තීහි ඛාරෙහි ධොතවත්ථං විය දෙසනාය මද්දිත්වා ඨිතො අනාගාමිනො චිත්තාචාරො, අනුසහගතො ඌසාදිගන්ධො විය අරහත්තමග්ගවජ්ඣා කිලෙසා, ගන්ධකරණ්ඩකො විය අරහත්තමග්ගඤාණං ගන්ධකරණ්ඩකං ආගම්ම අනුසහගතානං ඌසගන්ධාදීනං සමුග්ඝාතො විය අරහත්තමග්ගෙන සබ්බකිලෙසක්ඛයො, ගන්ධපරිභාවිතවත්ථං නිවාසෙත්වා ඡණදිවසෙ අන්තරවීථියං සුගන්ධගන්ධිනො විචරණං විය ඛීණාසවස්ස සීලගන්ධාදීහි දස දිසා උපවායන්තස්ස යථාකාමචාරො.

ආචික්ඛිතුන්ති කථෙතුං. දෙසෙතුන්ති පකාසෙතුං. පඤ්ඤාපෙතුන්ති ජානාපෙතුං. පට්ඨපෙතුන්ති පතිට්ඨාපෙතුං. විවරිතුන්ති විවටං කාතුං. විභජිතුන්ති සුවිභත්තං කාතුං. උත්තානීකාතුන්ති උත්තානකං කාතුං. සට්ඨිමත්තානං ථෙරානන්ති තෙ කිර ථෙරෙන කථිතකථිතට්ඨානෙ විපස්සනං පට්ඨපෙත්වා උපරූපරි සම්මසන්තා දෙසනාපරියොසානෙ අරහත්තං පාපුණිංසු. ථෙරොපි අඤ්ඤෙන නීහාරෙන අකථෙත්වා විපස්සනාසහගතචිත්තෙනෙව කථෙසි. තස්මා සොපි අරහත්තං පාපුණි. තෙන වුත්තං – “සට්ඨිමත්තානං ථෙරානං භික්ඛූනං අනුපාදාය ආසවෙහි චිත්තානි විමුච්චිංසු ආයස්මතො ඛෙමකස්ස චා”ති.

අට්ඨමෙ ආයස්මා ඡන්නොති තථාගතෙන සද්ධිං එකදිවසෙ ජාතො මහාභිනික්ඛමනදිවසෙ සද්ධිං නික්ඛමිත්වා පුන අපරභාගෙ සත්ථු සන්තිකෙ පබ්බජිත්වා “අම්හාකං බුද්ධො අම්හාකං ධම්මො”ති එවං මක්ඛී චෙව පළාසී ච හුත්වා සබ්රහ්මචාරීනං ඵරුසවාචාය සඞ්ඝට්ටනං කරොන්තො ථෙරො. අවාපුරණං ආදායාති කුඤ්චිකං ගහෙත්වා. විහාරෙන විහාරං උපසඞ්කමිත්වාති එකං විහාරං පවිසිත්වා තතො අඤ්ඤං, තතො අඤ්ඤන්ති එවං තෙන තෙන විහාරෙන තං තං විහාරං උපසඞ්කමිත්වා. එතදවොච ඔවදන්තු මන්ති කස්මා එවං මහන්තෙන උස්සාහෙන තත්ථ තත්ථ ගන්ත්වා එතං අවොචාති? උප්පන්නසංවෙගතාය. තස්ස හි පරිනිබ්බුතෙ සත්ථරි ධම්මසඞ්ගාහකත්ථෙරෙහි පෙසිතො ආයස්මා ආනන්දො කොසම්බිං ගන්ත්වා බ්රහ්මදණ්ඩං අදාසි. සො දින්නෙ බ්රහ්මදණ්ඩෙ සඤ්ජාතපරිළාහො විසඤ්ඤීභූතො පතිත්වා පුන සඤ්ඤං ලභිත්වා වුට්ඨාය එකස්ස භික්ඛුනො සන්තිකං ගතො, සො තෙන සද්ධිං කිඤ්චි න කථෙසි. අඤ්ඤස්ස සන්තිකං අගමාසි, සොපි න කථෙසීති එවං සකලවිහාරං විචරිත්වා නිබ්බින්නො පත්තචීවරං ආදාය බාරාණසිං ගන්ත්වා උප්පන්නසංවෙගො තත්ථ තත්ථ ගන්ත්වා එවං අවොච.

සබ්බෙ සඞ්ඛාරා අනිච්චාති සබ්බෙ තෙභූමකසඞ්ඛාරා අනිච්චා. සබ්බෙ ධම්මා අනත්තාති සබ්බෙ චතුභූමකධම්මා අනත්තා. ඉති සබ්බෙපි තෙ භික්ඛූ ථෙරං ඔවදන්තා අනිච්චලක්ඛණං අනත්තලක්ඛණන්ති ද්වෙව ලක්ඛණානි කථෙත්වා දුක්ඛලක්ඛණං න කථයිංසු. කස්මා? එවං කිර නෙසං අහොසි – “අයං භික්ඛු වාදී දුක්ඛලක්ඛණෙ පඤ්ඤාපියමානෙ රූපං දුක්ඛං…පෙ… විඤ්ඤාණං දුක්ඛං, මග්ගො දුක්ඛො, ඵලං දුක්ඛන්ති ‘තුම්හෙ දුක්ඛප්පත්තා භික්ඛූ නාමා’ති ගහණං ගණ්හෙය්ය, යථා ගහණං ගහෙතුං න සක්කොති, එවං නිද්දොසමෙවස්ස කත්වා කථෙස්සාමා”ති ද්වෙව ලක්ඛණානි කථයිංසු.