දිට්ඨිගතනිද්දෙසෙ බ්රහ්මජාලෙ වෙය්යාකරණෙති බ්රහ්මජාලනාමකෙ වෙය්යාකරණෙ, දීඝනිකායස්ස පඨමසුත්තන්තෙ. වුත්තානි භගවතාති සත්ථාරා සයං ආහච්ච භාසිතානි. චත්තාරො සස්සතවාදාතිආදීසු “තෙ ච භොන්තො සමණබ්රාහ්මණා කිමාගම්ම කිමාරබ්භ සස්සතවාදා සස්සතං අත්තානඤ්ච ලොකඤ්ච පඤ්ඤාපෙන්ති චතූහි වත්ථූහී”තිආදිනා (දී· නි· 1.29-30) බ්රහ්මජාලෙ වුත්තනයෙනෙව පභෙදො ච අත්ථො ච වෙදිතබ්බොති.

ඉදානි තදනන්තරෙ ධම්මහදයවිභඞ්ගෙ පාළිපරිච්ඡෙදො තාව එවං වෙදිතබ්බො – එත්ථ හි ආදිතොව ඛන්ධාදීනං ද්වාදසන්නං කොට්ඨාසානං වසෙන සබ්බසඞ්ගාහිකවාරො නාම වුත්තො. දුතියො තෙසංයෙව ධම්මානං කාමධාතුආදීසු උප්පත්තානුප්පත්තිදස්සනවාරො නාම. තතියො තත්ථෙව පරියාපන්නාපරියාපන්නදස්සනවාරො නාම. චතුත්ථො තීසු භූමීසු උප්පත්තික්ඛණෙ විජ්ජමානාවිජ්ජමානධම්මදස්සනවාරො නාම. පඤ්චමො තෙසං ධම්මානං භූමන්තරවසෙන දස්සනවාරො නාම. ඡට්ඨො ගතීසු උප්පාදකකම්මආයුප්පමාණදස්සනවාරො නාම. සත්තමො අභිඤ්ඤෙය්යාදිවාරො නාම. අට්ඨමො සාරම්මණානාරම්මණවාරො නාම. නවමො තෙසං ඛන්ධාදිධම්මානං දිට්ඨසුතාදිවසෙන සඞ්ගහෙත්වා දස්සනවාරො නාම. දසමො කුසලත්තිකාදිවසෙන සඞ්ගහෙත්වා දස්සනවාරො නාම.

එවං දසහි වාරෙහි පරිච්ඡින්නාය පාළියා පඨමෙ තාව සබ්බසඞ්ගාහිකවාරෙ “අවීචිතො යාව භවග්ගං එත්ථන්තරෙ කති ඛන්ධා”ති පුච්ඡිතෙ “එකොති වා…පෙ… චත්තාරොති වා ඡාති වා අවත්වා පඤ්චාති වත්තුං සමත්ථො අඤ්ඤො නත්ථී”ති අත්තනො ඤාණබලං දීපෙන්තො පඤ්චක්ඛන්ධාති පුච්ඡානුරූපං විස්සජ්ජනං ආහ. යථාපුච්ඡං විස්සජ්ජනඤ්හි සබ්බඤ්ඤුබ්යාකරණං නාමාති වුච්චති. ද්වාදසායතනානීතිආදීසුපි එසෙව නයො. රූපක්ඛන්ධාදීනං පභෙදො ඛන්ධවිභඞ්ගාදීසු වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බො.

දුතියවාරෙ යෙ ධම්මා කාමභවෙ කාමධාතුසම්භූතානඤ්ච සත්තානං උප්පජ්ජන්ති – කාමධාතුයං පරියාපන්නා වා අපරියාපන්නා වා – තෙ සබ්බෙ සඞ්ගහෙත්වා කාමධාතුයා පඤ්චක්ඛන්ධාතිආදි වුත්තං. රූපධාතුආදීසුපි එසෙව නයො. යස්මා පන රූපධාතුපරියාපන්නානං සත්තානං ඝානායතනාදීනං අභාවෙන ගන්ධායතනාදීනි ආයතනාදිකිච්චං න කරොන්ති, තස්මා රූපධාතුයා ඡ ආයතනානි, නව ධාතුයොතිආදි වුත්තං . යස්මා ච ඔකාසවසෙන වා සත්තුප්පත්තිවසෙන වා අපරියාපන්නධාතු නාම නත්ථි, තස්මා අපරියාපන්නධාතුයාති අවත්වා යං යං අපරියාපන්නං තං තදෙව දස්සෙතුං අපරියාපන්නෙ කති ඛන්ධාතිආදි වුත්තං.

තතියවාරෙ කාමධාතුපරියාපන්නාති කාමධාතුභජනට්ඨෙන පරියාපන්නා; තංනිස්සිතා තදන්තොගධා කාමධාතුත්වෙව සඞ්ඛං ගතාති අත්ථො. සෙසපදෙසුපි එසෙව නයො. පරියාපන්නාති භවවසෙන ඔකාසවසෙන ච පරිච්ඡින්නා. අපරියාපන්නාති තථා අපරිච්ඡින්නා.