15. 5.
ආසවකථා
[යම් හෙයෙකින් චතුරාස්‍රවයන් සාස්‍රව කළ ගෙන චතුරාස්‍රවයන්ට වැඩි අන්‍ය ආස්‍රව කෙනෙක් නැද්ද, එහෙයින් ‘චතුරාස්‍රවයෝ අනාස්‍රවයහ’යි හේතුවාද නිකායවාසීන් සෙයින් ලබ්ධි ගත්තවුනගේ වාද බිඳුනට ‘ආසවකථා’ එයි.]
1. ස. පු: චතුරාස්‍රවයෝ අනාස්‍රව වෙත් ද?
ප. පටිඤ්‍ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: මාර්‍ගය ... ඵලය ... නිර්‍වාණය ... ශ්‍රෝතාපත්තිමාර්‍ගය ... ශ්‍රෝතාපත්තිඵලය ... බෝධ්‍යඞ්ගය වේ ද?
(එ කල්හි ඒ අනාස්‍රවයන් මාර්‍ගඵලාදිය වැනි වියයුතුයයි චෝදනා පිණිස අසන ලදී.)
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ ...
2. ප. පු: ‘චතුරාස්‍රවයෝ අනාස්‍රවයහ’යි නො කියැයුතු වේ ද?
ස. පටිඤ්‍ඤා: එසේ යැ.
ප. අනු: යම් ආස්‍රව කෙනකුන් කරණ කොට ඒ ආස්‍රවයෝ සාස්‍රව වෙත් ද, එබඳු වූ අන්‍ය ආස්‍රවයෝත් ඇද්ද?
ස. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ ...
ප. නිග: එකරුණින් චතුරාස්‍රවයෝ අනාස්‍රව වෙති.
ආසවකථා නිමි.
15. 6.
ජරාමරණකථා
[ජරාමරණ නම් අපරිනිෂ්පන්න බැවින් ලෞකික යැ හෝ ලෝකෝත්තර යැ හෝ කියැයුතු නො වෙයි. “ලෝකියා ධම්මා, ලෝකුත්තරා ධම්මා” යන දුකයෙහි දු ජරාමරණ ලෝකිය පදයෙහි හෝ ලෝකුත්තර පදයෙහි හෝ නො දක්වන ලදි. එහි මේ ලක්‍ෂණ නො ගෙන ලෝකෝත්තර ධර්‍මයන්ගේ ජරාමරණ ලෝකෝත්තර යයි මහා සාඞ්ඝිකයන් සෙයින් ලබ්ධි ගත්තවුන්ගේ වාද බිඳුනට ‘ජරාමරණකථා’ එයි.]
1. ස. පු: ලෝකෝත්තරධර්‍මයන්ගේ ජරාමරණ ලෝකෝත්තර වේ ද?
ප. පටිඤ්‍ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: මාර්‍ග, ඵල, නිර්‍වාණ, ශ්‍රෝතාපත්තිමාර්‍ග ... ශ්‍රෝතාපත්තිඵල ... බෝධ්‍යඞ්ග වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ ...
ස. අනු: ශ්‍රොතාපත්තිමාර්‍ගයාගේ ජරාමරණ ශ්‍රෝතාපත්ති මාර්‍ග වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ ...
2. ස. පු: ශ්‍රොතාපත්තිමාර්‍ගයාගේ ජරාමරණ ශ්‍රෝතාපත්ති මාර්‍ග වේ ද?
ප. පටිඤ්‍ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: ශ්‍රොතාපත්තිඵලයාගේ ජරාමරණ ශ්‍රෝතාපත්තිඵල වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ ...
ස. අනු: සකෘදාගාමිමාර්‍ගයාගේ ... සකෘදාගාමිඵලයාගේ ... අනාගාමිමාර්‍ගයාගේ ... අනාගාමිඵලයාගේ ... අර්‍හත්ත්‍වමාර්‍ගයාගේ ජරාමරණ අර්‍හත්ත්‍වමාර්‍ග වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ ...