2. 1. 9.
ලාභනානත්ත සූත්‍රය
233. සැවැත්නුවර–
මහණෙනි, ධාතුනානාත්‍වය නිසා සංඥානානාත්‍වය උපදී. සංඥානානාත්‍වය නිසා සඞ්කල්පනානාත්‍වය උපදී. සඞ්කල්පනානාත්‍වය නිසා ඵස්සනානාත්‍වය උපදී. ඵස්සනානාත්‍වය නිසා වේදනානානාත්‍වය උපදී. වේදනානානාත්‍වය නිසා ඡන්‍දනානාත්‍වය උපදී. ඡන්‍දනානාත්‍වය නිසා පරිදාහනානාත්‍වය උපදී. පරිදාහනානාත්‍වය නිසා පර්‍ය්‍යෙෂණානානාත්‍වය උපදී. පර්‍ය්‍යෙෂණානානාත්‍වය නිසා ලාභනානාත්‍වය උපදී.
මහණෙනි, ධාතුනානාත්‍වය කවරේ ද යත්: රූපධාතු ය … ධම්මධාතු යි. මහණෙනි, මේ ධාතුනානාත්‍වය යි කියනු ලැබේ.
මහණෙනි, කෙසේ නම් ධාතුනානාත්‍වය නිසා සංඥානානාත්‍වය උපදී ද, සංඥානානාත්‍වය නිසා … ලාභනානාත්‍වය උපදී ද?
මහණෙනි, රූපධාතුව නිසා රූපසංඥාව උපදී. රූපසංඥාව නිසා රූපසඞ්කල්පය උපදී. රූපසඞ්කල්පය නිසා රූපසම්ඵස්සය උපදී. රූපසම්ඵස්සය නිසා රූපසම්ඵස්සයෙන් හටගත් වේදනාව උපදී. රූපසම්ඵස්සයෙන් හටගත් වේදනා නිසා රූපච්ඡන්‍දය උපදී. රූපච්ඡන්‍දය නිසා රූපපරිදාහය උපදී. රූපපරිදාහය නිසා රූපපර්‍ය්‍යෙෂණාව උපදී. රූපපර්‍ය්‍යෙෂණාව නිසා රූපලාභය උපදී.
මහණෙනි, සද්දධාතුව නිසා … මහණෙනි, ධම්මධාතුව නිසා ධම්මසඤ්ඤාව උපදී. ධම්මසඤ්ඤාව නිසා ධම්මසඞ්කප්පය උපදී. ධම්මසඞ්කප්පය නිසා ධම්මසම්ඵස්සය උපදී. ධම්මසම්ඵස්සය නිසා ධම්මසම්ඵස්සයෙන් හටගත් වේදනාව උපදී. ධම්මසම්ඵස්සයෙන් හටගත් වේදනාව නිසා ධම්මච්ඡන්‍දය උපදී. ධම්මච්ඡන්‍දය නිසා ධම්මපරිළාහය උපදී. ධම්මපරිළාහය නිසා ධම්මපරියේසනාව උපදී. ධම්මපරියේසනාව නිසා ධම්මලාභය උපදී.
මහණෙනි, මෙසේ ධාතුනානාත්‍වය නිසා සංඥානානාත්‍වය උපදී. සංඥානානාත්‍වය නිසා .. ලාභනානාත්‍වය උපදී යි.
2. 1. 10.
නොලාභනානත්ත සූත්‍රය
234. සැවැත්නුවර–
මහණෙනි, ධාතුනානාත්‍වය නිසා සංඥානානාත්‍වය උපදී. සංඥානානාත්‍වය නිසා සඞ්කල්පනානාත්‍වය උපදී. ස්පර්‍ශ ... වේදනා ... ඡන්‍ද ... පරිදාහ ... පර්‍ය්‍යෙෂණානානාත්‍වය උපදී. පර්‍ය්‍යෙෂණානානාත්‍වය නිසා ලාභනානාත්‍වය උපදී. ලාභනානාත්‍වය නිසා පර්‍ය්‍යෙෂණානානාත්‍වය නූපදී. පර්‍ය්‍යෙෂණානානාත්‍වය නිසා පරිදාහනානාත්‍වය නූපදී. පරිදාහනානත්‍වය නිසා ඡන්‍ද වේදනා ස්පර්‍ශ සංකල්ප සංඥානානාත්‍වය …. සංඥානානාත්‍වය නිසා ධාතුනානාත්‍වය නූපදී.
මහණෙනි, ධාතුනානාත්‍වය කවරේ ද යත්: රූපධාතු ය ධම්මධාතු යි. මහණෙනි, මේ ධාතුනානාත්‍වය යි කියනු ලැබේ.
මහණෙනි, කෙසේ නම් ධාතුනානාත්‍වය නිසා සංඥානානාත්‍වය උපදී ද, සංඥානානාත්‍වය නිසා සඞ්කල්පනානාත්‍වය උපදී ද , ස්පර්‍ශ … වේදනා … ඡන්‍ද….පරිදාහ … පර්‍ය්‍යෙෂණා ලාභ ලාභනානාත්‍වය නිසා පර්‍ය්‍යෙෂණානානාත්‍වය නූපදී ද, පර්‍ය්‍යෙෂණානානාත්‍වය නිසා පරිදාහනානාත්‍වය නූපදී ද, ඡන්‍ද … වේදනා … ස්පර්‍ශ … සඞ්කල්පනානාත්‍වය නිසා සංඥානානාත්‍වය නූපදී ද, සංඥානානාත්‍වය නිසා ධාතුනානාත්‍වය නූපදී ද?
මහණෙනි, රූපධාතුව නිසා රූපසංඥාව උපදී … සද්දධාතුව … ගන්‍ධධාතුව රසධාතුව ... ඵොට්ඨබ්බධාතුව… මහණෙනි, ධර්‍මධාතුව නිසා ධර්‍මසංඥාව උපදී. ධර්‍මසංඥාව නිසා … ධර්‍මපර්‍ය්‍යෙෂණාව උපදී. ධර්‍මපර්‍ය්‍යෙෂණාව නිසා ධර්‍මලාභය උපදී. ධර්‍මලාභය නිසා ධර්‍මපර්‍ය්‍යෙෂණාව නූපදී. ධර්‍මපර්‍ය්‍යෙෂණාව නිසා ධර්‍මපරිදාහය නූපදී. ධර්‍මපරිදාහය නිසා ධර්‍මච්ඡන්‍දය නූපදී. ධර්‍මච්ඡන්‍දය නිසා ධර්‍මස්පර්‍ශයෙන් හටගත් වේදනාව නූපදී. ධර්‍මස්පර්‍ශයෙන් හටගත් වේදනාව නිසා ධර්‍මස්පර්‍ශය නූපදී. ධර්‍මස්පර්‍ශය නිසා ධර්‍මසඞ්කල්පය නූපදී. ධර්‍මසඞ්කල්පය නිසා ධම්සංඥාව නූපදී. ධර්‍මසංඥාව නිසා ධර්‍මධාතුව නූපදී.
මහණෙනි, මෙසේ ධාතුනානාත්‍වය නිසා සංඥානානාත්‍වය උපදී. සංඥානානාත්‍වය නිසා සඞ්කල්ප ස්පර්‍ශ … වේදනා …ඡන්‍ද ... පරිදාහ …පර්‍ය්‍යෙෂණා… ලාභ …ලාභනානාත්‍වය නිසා පර්‍ය්‍යෙෂණානානාත්‍වය නූපදී. පර්‍ය්‍යෙෂණානානාත්‍වය නිසා පරිදාහනානාත්‍වය නූපදී. පරිදාහනානාත්‍වය නිසා ඡන්‍දනානාත්‍වය නූපදී. ඡන්‍දනානාත්‍වය නිසා වේදනානානාත්‍වය නූපදී. වේදනානානාත්‍වය නිසා ස්පර්‍ශනානාත්‍වය නූපදී. ස්පර්‍ශනානාත්‍වය නිසා සඞ්කල්පනානාත්‍වය නූපදී. සඞ්කල්පනානාත්‍වය නිසා සංඥානානාත්‍වය නූපදී. සංඥානානාත්‍වය නිසා ධාතුනානාත්‍වය නූපදී යි.
නානත්තවර්‍ගය පළමුවැනි යි.
එහි උද්දානය :
ධාතු, සම්ඵස්ස, නොසම්ඵස්ස, වේදනා, නොවේදනා යි මේ අජ්ඣත්ත පඤ්චකය ද, ධාතු, සඤ්ඤා, නොසඤ්ඤා, ඵස්ස, නොඵස්ස යි මේ බාහිර පඤ්චකයදෑ යි සූත්‍ර දශයෙකි යි.