4. 2.
ගුහට්ඨක සූත්‍රය
776. මනුෂ්‍යයෙක් ගුහා සංඛ්‍යාත ශරීරෙයහි රාගාදි විසින් ඇලුනේ බොහෝ වූ රාගාදි ක්ලේශ ජාතයෙන් වැසුනේ රාගාදි වශයෙන් සිටුනේ මෝහන සංඛ්‍යාත පස්කම් ගුණයෙහි දැඩි වැ බැසගත්තේ වේ ද, එබඳු වූ හේ ත්‍රිවිධ විවේකයෙන් දුර මැ වේ. යම්හෙයකින් සත් ලොව්හි කාමයෝ සුවයෙන් හළ නො හැකියාහු ද එහෙයිනි.
777. කාම තෘණ්හාව නිදාන කොට ඇති, (සුඛවේදනාදි) භවසුඛයෙහි බැඳුනු, අතීත වූ හෝ අනාගත වූ කාමයන් අපේක්‍ෂා කරණ වර්‍තමාන කාමයන් හෝ පෙර කී අතීතානාගත කාමයන් පතන, එ සත්ත්‍වයෝ දුකසේ මිදිය යුත්‍තාහු වෙති, ඔහු සෙස්සනුදු මුදා ලිය නො හෙත්.
778. ඔහු ක්ලේශ කාමයන් වස්තු කාමයෙහි ගිජු වූවාහු කාම වස්තු පර්‍ය්‍යෙෂණාදියෙහි නියැලියාහු සම්මෝහයට පැමිණියාහු (අවංගමනතායෙන් හෝ මසුරු බැවින් හෝ බුද්ධාදීන්ගේ වචන නොගන්නා හෙයින් හෝ) අවදානිය වූවා හු, විෂමකාය කර්‍මාදියෙහි බැස ගත්තාහු එ සත්ත්‍වයෝ මරණ දුකට පැමිණියාහු, මෙ අත්බැවින් සැව ගියමෝ කුමක් වනුමෝ හෝ’යි පරිදේවනා කෙරෙත්.
779. එහෙයින් මැ සත්ත්‍වතෙමේ ලෙව්හි යම්කිසි කාය දුශ්චරිතාදීයක් විෂම යැයි දන්නේ නම් ඒ විෂම කායකර්‍මාදියට හේතු වූ විෂමයෙහි නො හැසිරෙන්නේ ය. යම් හෙයකින් (බුද්ධාදි) ධීරයෝ මේ ජීවිතය අල්ප යයි දෙසූහු ද, එහෙයින් මැ මෙ බුදු සස්නෙහි ම ත්‍රිවිධ ශික්‍ෂාහි හික්මෙන්නේ ය.
780. කාමභවාදියෙහි නොහොත් පුනපුනා භවයෙහි අවිගත තෘෂ්ණා ඇති, හීන වූ කායකර්‍මාදිය ඇති සත්ත්‍වයෝ මරුමුවෙහි හෙවැ වැලැපෙත්. ලොව් හි කාමාදිභවයන්හි තෘෂ්ණායෙන් මඩනා ලද තෘෂ්ණාදි ස්පන්‍දනයෙන් පොපියන මෙ සත්ත්‍වසමූහයා මසැස් ඈ පසැසින් දක්මි.
781. සිඳී ගිය දියත්තෙක්හි පොපියන මසුන් මෙන් මාගේ යැයි ගන්නාලද කාමවස්තුයෙහි, පොපියන සත්ත්‍වයන් බලවු. (මමායිත වස්තුයෙහි) තෙල ආදීනව දැක, මමායන නැතියේ කාමාදිභවයන්හි ඇලුම් නො කෙරෙමින් හැසිරෙන්නේ ය.
782. ඵස්ස-ඵස්ස සමුදයාදි දෙ දෙ අන්තයන්හි ඡන්‍දරාගය දුරු කොට චක්ඛු සම්ඵස්සාදි ස්පර්‍ශය ත්‍රිවිධපරිඥායෙන් දැන, රූපශබ්දාදියෙහි නො ගිජු වූයේ කළ නොකළ හෙයින් තම හට ගරහ උපදවන කායදුශ්චරිතාදිය නොකරන ප්‍රාඥයා (රූප ශබ්දාදී) දෘෂ්ට ශ්‍රැතාලම්බනයන්හි තෘෂ්ණාදෘෂ්ටි විසින් නො ඇලෙයි.
783. කාම සංඥාදි සංඥාව නොහොත් සංඥානුසාරයෙන් නාමරූපය ත්‍රිවිධපරිඥායෙන් දැන, චතුරෝඝ තරණය කරන්නේ ය. තෘෂ්ණා දෘෂ්ටි පරිග්‍රයන්හි නො ඇළුනු ක්‍ෂීණාස්‍රව මුනි උපුටා ලූ රාගාදි ශල්‍ය ඇතියේ අප්‍රමත්ත ව හැසිරෙන්නේ ( ස්වාත්මභාව සංඛ්‍යාත) මෙ ලොවත්, (පරාත්මභාව සංඛ්‍යාත) පරලොවත් නොපතන්නේ යි.
ගුහට්ඨක සූත්‍රය නිමි.
4. 3.
දුට්ඨට්ඨක සූත්‍රය
784. ඇතැම් (අන්‍ය තීර්‍ත්‍ථක) කෙනෙක් ඒකාන්තයෙන් දුෂ්ට චිත්ත ඇත්තාහු (බුදුපාමොක් සඟනට) උපවාද බෙණෙත්. වැලි (අන්‍යතීර්‍ත්‍ථක කථා ඇසූ) තව කෙනෙක් ‘ඒකාන්තයෙන් සත්‍යයෙක’ යන සිත් ඇත්තාහු උපවාද බෙණෙත්. තථාගත මුනි අභූතයෙන් උපන් (එ ආක්‍රෝශවාදයට) නො පැමිණේ. එහෙයින් බුද්ධමුනි කිසිදු කරුණෙක්හි රාගාදි කීල නැත්තේ යි.
785. දෘෂ්ටිච්ඡන්‍දයෙන් මෙහෙයන ලදුයේ දෘෂ්ටි රුචියෙහි බැසගත් තීර්‍ත්‍ථක ජනයා කිසෙයින් ස්වකීය දෘෂ්ටිය හරනේ ද තමා විසින් පුරණලද ඒ දෘෂ්ටිගතයන් මැ කරනුයේ යම් පරිද්දෙකින් දන්නේ නම් එ පරිද්දෙන් බණන්නේ යි.
786. යම් පුද්ගලයෙක් නො පුළුවුස්නා ලදුයේ මැ තමාගේ ප්‍රාතිමෝක්‍ෂාදි ශීලයන් හා ධුතඞ්ගාදි ව්‍රතයන් හා මෙරමාහට කියාපා නම්, යමෙක් තෙමේත් තමා (සිල්වතැයි) කියාපා නම් ආර්‍ය්‍යධර්‍ම කුශලයෝ ඔහුගේ එ කථනය අනාර්‍ය්‍ය ධර්‍මයෙකැයි කීහු.
787. යම් රහත් මහණෙක් රාගාදි ක්ලේශ ව්‍යපශමයෙන් ශාන්ත වූයේ රාගාදි ගිනි නිවීමෙන්, නිවුනු සිත් ඇත්තේ ත්, ‘මෙසෙයින් මම සිල් සපන්මි’යි ශීලයන්හි තමා එළවා නො කියන්නේ ද, යම් ක්‍ෂීණාස්‍රවයකු හට ස්කන්‍ධාදි ආර්‍ය්‍යධර්‍මයෙහි නිපුණයෝ ඒ සිය ගුණ පාළ නො කිරීම අරීදහමැ යි කියත්.