7. 17.
තත්ථ කතමං වාසනාභාගියං ච නිබ්බෙධභාගියං ච සුත්තං:
“දදතො පුඤ්ඤං පවඩ්ඪතී”ති ගාථා දදතොති: දානමයිකපුඤ්ඤකිරියවත්ථු වුත්තං. සංයමතො වෙරං න චීයති”ති: සීලමයිකපුඤ්ඤකිරියවත්ථු වුත්තං. “කුසලො ච ජහාති පාපක”න්ති: ලොභස්ස ච මොහස්ස ච බ්යාපාදස්ස ච පහානමාහ. “රාගදොසමොහක්ඛයා ස නිබ්බුතො”ති: ලොභස්ස ච මොහස්ස ච බ්යාපාදස්ස ච ඡන්දරාග විනයමාහාති.
“දදතො පුඤ්ඤං පවඩ්ඪතී”ති අලොභො කුසල මූලං භවති. ‘සංයමතො වෙරං න චීයතී’ති අදොසො කුසලමූලං භවති, ‘සංයමතො වෙරං න චීයතී’ති අවෙරා අසපත්තා අබ්යාපාදතාය සදා, ‘කුසලො ච ජහාති පාපක’න්ති ඤාණුප්පාදා අඤ්ඤාණනිරොධො.
ස නිබ්බුතො’ති: මග්ගඵලං අනුපාදිසෙසං ච නිබ්බානධාතුං මන්තෙති. දානෙන ඔළාරිකානං කිලෙසානං පහානං මන්තෙති. සීලෙන මජ්ඣිමානං පඤ්ඤාය සුඛුමකිලෙසාං (පහානං) මන්තෙති. ‘රාගදොසමොහක්ඛයා ස නිබ්බුතො’ති කතා ච භූමි.
‘දදතො පුඤ්ඤං පවඩ්ඪති සංයමතො වෙරං න චීයති, කුසලො ච ජහාති පාපක’න්ති මග්ගො වුත්තො. ‘රාගදොසමොහක්ඛයා ස නිබ්බුතො’ති මග්ගඵලමාහ.
‘දදතො පුඤ්ඤං පවඩ්ඪති, සංයමතො’ති තීහි පදෙහි ලොකිකං කුසලමූලං වුත්තං, රාගදොසමොහක්ඛයා ස නිබ්බුතො’ති ලොකුත්තරං කුසලමූලං වුත්තං.
‘දදතො පුඤ්ඤං පවඩ්ඪති - සංයමතො වෙරං න චීයතී’ති: පුථුජ්ජනභූමිං මන්තෙති. “කුසලො ච ජහාති පාපක”න්ති සෙඛභූමිං මන්තෙති. රාගදොසමොහක්ඛයා ස නිබ්බුතො”ති: අසෙඛභූමි වුත්තා.
“දදතො පුඤ්ඤං පවඩ්ඪති - සංයමතො වෙරං න චීයතී”ති: මග්ගනියා පටිපදා වුත්තා. “කුසලො ච ජහාති පාපක”න්ති: සෙඛවිමුත්ති. “රාගදොසමොහක්ඛයා ස නිබ්බුතො”ති: අසෙඛවිමුත්ති.
“දදතො පුඤ්ඤං පවඩ්ඪති - සංයමතො වෙරං න චීයතී”ති: දානකථං සීලකථං සග්ග කථං ලොකිකානං ධම්මානං දෙසනමාහ. “කුසලො ච ජහාති පාපක”න්ති: ලොකෙ ආදීනවානුපස්සනා. ‘රාගදොසමොහක්ඛයා ස නිබ්බුතො’ති: සාමුක්කංසිකාය ධම්මදෙසනායපි පටිවිද්ධා.
‘දදතො පුඤ්ඤං පවඩ්ඪතී’ති: පාණානං අභයදානෙන පාණාතිපාතා වෙරමණියා සත්තානං අභයං දෙති. එවං සබ්බානි සික්ඛාපදානි කාතබ්බානි ‘සංයමතො වෙරං න චීයතී’ති: සීලෙ පතිට්ඨාය චිත්තං සංයමෙති, තස්ස සංයමතො පාරිපූරිං ගච්ඡති. ‘රාගදොසමොහක්ඛයා ස නිබ්බුතො’ති: ද්වෙ විමුත්තියො. අයං සුත්තසිද්දෙසො.
1. තත්ථ කතමා දෙසනා: ඉමම්හි සුත්තෙ කිං දෙසිතං: ද්වෙ සුගතියො දෙවා ච මනුස්සා ච දිබ්බා ච පඤ්චකාමගුණා මානුස්සකා ච. ද්වීහි පදෙහි නිද්දෙසො. ‘දදතො පුඤ්ඤං පවඩ්ඪති, සංයමතො වෙරං න චීයති, කුසලො ච ජහාති පාපක’න්ති මග්ගො වුත්තො. ‘රාගදොසමොහක්ඛයා ස නිබ්බුතො’ති ද්වෙ නිබ්බානධාතුයො දෙසිතා සොපාදිසෙසා ච අනුපාදිසෙසා ච. අයං දෙසනා.
2. විචයොති: ‘දදතො පුඤ්ඤං පවඩ්ඪතී’ති ඉමිනා පඨමෙන පදෙන දානමයිකපුඤ්ඤකිරියවත්ථු වුත්තං, තෙනස්ස ආනන්තරියානං කුසලානං ධම්මානං (උප්පාදො වුත්තො?) දුතියෙන පදෙන. ... චතුත්ථෙන රාගදොසමොහක්ඛයෙන රාගවිරාගා චෙතොවිමුත්ති, මොහක්ඛයෙන අවිජ්ජාවිරාගා පඤ්ඤාවිමුත්ති. අයං විචයො.