පුබ්බාකොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජාය ච භවතණ්හාය ච. තත්ථ අවිජ්ජානීවරණං තණ්හාසංයොජනානං සත්තානං පුබ්බාකොටි න පඤ්ඤායති. තත්ථ යෙ සත්තා තණ්හාසංයොජනා තෙ අජ්ඣොසානබහුලා මන්දවිපස්සකා යෙ පන උස්සන්නදිට්ඨිකා සත්තා, තෙ විපස්සනා බහුලා. මන්දජ්ඣොසානා.

1. තත්ථ කණ්හාචරිතා සත්තා සත්තසඤ්ඤාභිනිවිට්ඨා අනුප්පාදවයදස්සිනො. තෙ පඤ්චසු ඛන්ධෙසු අත්තානං සමනුපස්සන්ති: “රූපවන්තං වා අත්තානං, අත්තනි වා රූපං, රූපස්මිං වා අත්තාන”න්ති. එවං පඤ්චක්ඛන්ධා. අඤ්ඤෙහි ඛන්ධෙහි අත්තානං සමනුපස්සන්ති, තත්ථ උස්සන්නදිට්ඨිකා සත්තා විපස්සමානා ඛන්ධෙ උජුං අත්තතො සමනුපස්සන්ති. තෙ රූපං අත්තතො සමනුපස්සන්ති. යං රූපං, සො අත්තා, යො අහං, තං රූපං. සො රූපවිනාසං පස්සති, අයං උච්ඡෙදවාදී, ඉති පඤ්චන්නං ඛන්ධානං පඨමාභිනිපාතා සක්කායදිට්ඨියො පඤ්ච උච්ඡෙදං භජන්ති.

තං ජීවං තං සරීරන්ති, එකමෙකම්හි ඛන්ධෙ තීහි පදෙහි පච්ඡීමඛෙහි සස්සතං භජති. අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීර’න්ති. ඉතො බහිද්ධා තෙ පබ්බජිතා තණ්හාචරිතා කාමසුඛල්ලිකානුයොගමනුයුත්තා විහරන්ති, තෙන යෙව නිස්සන්දෙන. දිට්ඨිචරිතා අත්තකිලමථානුයොගමනුයුත්තා විහරන්ති, තෙන යෙව දිට්ඨිසුඛෙන එත්තාවතා බාහිරකො පයොගො.

තත්ථ දිට්ඨිචරිතා සත්තා යෙ අරියංධම්මවිනයං ඔතරන්ති, තෙ ධම්මානුසාරිනො හොන්ති, යෙ තණ්හාචරිතා සත්තා අරියං ධම්මවිනයං ඔතරන්ති, තෙ සද්ධානුසාරිනො හොන්ති.

තත්ථ යෙ දිට්ඨිචරිතා, තෙ කාමෙසු දොසදිට්ඨි, න ච යෙ කාමෙසු අනුසයා සමූහතා, තෙ අත්තකිලමථානුයොගමනුයුත්තා විහරන්ති. තෙසං සත්ථා ධම්මං දෙසෙති, අඤ්ඤෙ වා සාවකො කාමෙහි නත්ථි අත්ථොති තෙ ච පුබ්බෙයෙව කාමෙහි අනත්ථිකා, ඉති කාමෙ අප්පකසිරෙන පටිනිස්සජන්ති තෙ චෙතසිකෙන දුක්ඛෙන අනජ්ඣොසිතා. තෙන වුච්චති, සුඛා පටිපදා’ති යෙ පන තණ්හාචරිතා සත්තා, තෙ කාමෙසු අජ්ඣොසිතා, තෙසං සත්ථා වා ධම්මං දෙසෙති, අඤ්ඤතරො වා භික්ඛු, කාමෙහි නත්ථි අත්ථො’ති. තෙ පියරූපං දුක්ඛෙන පටිනිස්සජන්ති, තෙන වුච්චති දුක්ඛා පටිපදා’ති ඉති ඉමෙ සබ්බසත්තා ද්වීසු පටිපදාසු සමොසරණං ගච්ඡන්ති දුක්ඛායං ච සුඛායං ච.

තත්ථ යෙ දිට්ඨිචරිතා සත්තා, තෙ ද්විධා: මුදින්ද්රියා ච තික්ඛින්ද්රියා ච. තත්ථ යෙ දිට්ඨිචරිතා සත්තා තික්ඛින්ද්රියා සුඛෙන පටිනිස්සජන්ති. ඛිප්පං ච අභිසමෙන්ති, තෙ වුච්චති ඛිප්පාභිඤ්ඤා සුඛා පටිපදා’ති, තත්ථ යෙ දිට්ඨිචරිතා සත්තා මුදින්ද්රියා පඨමං තික්ඛින්ද්රියං උපාදාය දන්ධතරං අභිසමෙන්ති, තෙ සුඛෙන පටිනිස්සජන්ති, දන්ධං ච අභිසමෙන්ති. තෙන වුච්චති සුඛා පටිපදා දන්ධාභිඤ්ඤා’ති. තත්ථ තණ්හාචරිතා සත්තා ද්විධා: තික්ඛින්ද්රියා ච මුදින්ද්රියා ච. තත්ථ යෙ තණ්හාචරිතා සත්තා තික්ඛින්ද්රියා දුක්ඛෙන පටිනිස්සජන්ති, ඛිප්පං ච අභිසමෙන්ති. තෙන වුච්චති. දුක්ඛා පටිපදා ඛිප්පාභිඤ්ඤා’ති. තත්ථ යෙ තණ්හාචරිතා සත්තා මුදින්ද්රියා පඨමං තික්ඛින්ද්රියං උපාදාය දන්ධතරං අභිසමෙන්ති, තෙ දුක්ඛෙන පටිනිස්සජන්ති, දන්ධං ච අභිසමෙන්ති, තෙන වුච්චති: දුක්ඛා පටිපදා දන්ධාභිඤ්ඤා’ති. ඉමා චතස්සො පටිපදායො අපඤ්චමා අජට්ඨා යෙ හි කෙචි නිබ්බුතා නිබ්බාධිස්සන්ති වා ඉමාහි චතූහි පටිපදාහි අනඤ්ඤාහි. අයං පටිපදාචතුක්කෙන කිලෙස නිද්දිසති. යා චතුක්කමග්ගෙන අරියධම්මෙසු නිද්දිසිතබ්බා.

අයං වුච්චති සීහවික්කීළිතො නාම නයො.

2. තත්රිමෙ චත්තාරො ආහාරා, චත්තාරො විපල්ලාසා, උපාදානා, යොගා, ගන්ථා, ආසවා, ඔඝා, සල්ලා විඤ්ඤාණට්ඨිතියො, අගතිගමනා’ති. එවං ඉමානි සබ්බානි දස පදාති. අයං සුත්තස්ස සංසන්දනා.

චත්තාරො ආහාරා: තත්ථ යො ච කබළිඞ්කාරො ආහාරො යො ච ඵස්සො ආහාරො, ඉමෙ තණ්හාචරිතෙන පහාතබ්බා, තත්ථ යො ච මනොසඤ්චෙතනාහාරො යො ච විඤ්ඤාණාහාරො, ඉමෙ දිට්ඨිචරිතෙන පහාතබ්බා.

පඨමො ආහාරො පඨමො විපල්ලාසො, දුතියො ආහාරො දුතියො විපල්ලාසො, තතියො ආහාරො තතියො විපල්ලාසො, චතුත්ථො ආහාරො චතුත්ථො විපල්ලාසො. ඉමෙ චත්තාරො විපල්ලාසා අපඤ්චමා අජට්ඨා. ඉදං ච පමාණ චත්තාරො ආහාරා.

තත්ථ පඨමෙ විපල්ලාසෙ ඨිතො කාමෙ උපාදියති, ඉදං කාමූපාදානං. දුතියෙ විපල්ලාසෙ ඨිතො අනාගතං භවං උපාදියති, ඉදං සීලබ්බතූපාදානං. තතියෙ විපල්ලාසෙ ඨිතො විපරීතං දිට්ඨිං උපාදියති, ඉදං දිට්ඨූපාදානං. චතුත්ථෙ විපල්ලාසෙ ඨිතො ඛන්ධෙ අත්තතො උපාදියති, ඉදං අත්තවාදූපාදානං.

තත්ථ කාමූපාදානෙ ඨිතො කාමෙ අභිජ්ඣායති ගන්ථති, අයං අභිජ්ඣාකායගන්ථො. සීලබ්බතූපාදානෙ ඨිතො බ්යාපාදං ගන්ථති, අයං බ්යාපාදාකායගන්ථො. දිට්ඨුපාදානෙ ඨිතො පරාමාසං ගන්ථති, අයං පරාමාසකායගන්ථො. අත්තවාදූපදානෙ ඨිතො පපඤ්චන්තො ගන්ථති, අයං ඉදංසච්චාභිනිවෙසො කායගන්ථො.