පෙටකොපදෙසො
නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මා සම්බුද්ධස්ස
1. පඨමභූමි - අරියසච්චප්පකාසනා
නමො සම්මාසම්බුද්ධානං පරමත්ථදස්සීනං සීලාදිගුණපාරමිප්පත්තානං
1. දුවෙ හෙතූ දුවෙ පච්චයා සාවකස්ස සම්මාදිට්ඨියා උප්පාදාය : පරතො ච ඝොසො සච්චානුසන්ධි, අජ්ඣත්තං ච යොනිසො මනසිකාරො.
2. තත්ථ කතමො පරතො ඝොසො: යා පරතො දෙසනා ඔවාදො අනුසාසනී සච්චකථා සච්චානුලොමො. චත්තාරි සච්චානි: දුක්ඛං සමුදයො නිරොධො මග්ගො ඉමෙසං චතුන්නං සච්චානං යා දෙසනා සන්දස්සනා විවරණා විභජනා උත්තානීකිරියා පකාසනා. අයං වුච්චති සච්චානුලොමො ඝොසො’ති.
3. තත්ථ කතමො අජ්ඣත්තං යොනිසො මනසිකාරො: අජ්ඣත්තං යොනිසො මනසිකාරො නාම: යො යථා දෙසිතෙ ධම්මෙ බහිද්ධා ආරම්මණං අනභිනීහරිත්වා යොනිසො මනසිකාරො, අයං වුච්චති අජ්ඣත්තං යොනිසො මනසිකාරො. තං ආකාරො යොනිසො ද්වාරො විධි උපායො.
යථා පුරිසො සුක්ඛෙ කට්ඨෙ විගතස්නෙහෙ සුක්ඛාය උත්තරාරණියා ථලෙ අභිමන්ථමානං භබ්බො ජොතිස්ස අධිගමාය. තං කිස්ස හෙතු: යොනිසො අග්ගිස්ස අධිගමාය. එවමෙවසො යමිදං දුක්ඛසමුදයනිරොධ මග්ගානං අවිපරීතධම්මදෙසනං මනසිකරොති. අයං වුච්චති අජ්ඣත්තං යොනිසො මනසිකාරො.
4. යථා තිස්සො උපමායො පුබ්බෙ අස්සුතා ච අස්සුතපුබ්බා ච පටිහන්ති. ‘යො හි කොචි කාමෙසු අවීතරාගො’ති -පෙ- දුවෙ උපමා අයොනිසො කාතබ්බා පච්ඡිමා යොනිසො වුත්තා.
තත්ථ යො ච පරතො ඝොසො යො ච අජ්ඣත්තං යොනිසො මනසිකාරො ඉමෙ ද්වෙ පච්චයා, පරතො ඝොසෙන යා උප්පජ්ජති පඤ්ඤා අයං වුච්චති සුතමයී පඤ්ඤා. යා අජ්ඣත්තං යොනිසො මනසිකාරෙන උප්පජ්ජති පඤ්ඤා, අයං වුච්චති චින්තාමයී පඤ්ඤාති. ඉමා ද්වෙ පඤ්ඤා වෙදිතබ්බා, පුරිමකා ච ද්වෙ පච්චයා. ඉමෙ ද්වෙ හෙතූ ද්වෙ පච්චයා සාවකස්ස සම්මාදිට්ඨියා උප්පාදාය.
5. තත්ථ පරතො ඝොසස්ස සච්චානුසන්ධිස්ස දෙසිතස්ස අත්ථං අවිජානන්තො අත්ථපටිසංවෙදී භවිස්සතීති නෙතං ඨානං විජ්ජති, න ච අත්ථපටිසංවෙදී යොනිසො මනසිකරිස්සතීති නෙතං ඨානං විජ්ජති. පරතො ඝොසස්ස සච්චානුසන්ධිස්ස දෙසිතස්ස අත්ථං විජානන්තො අත්ථපටිසංවෙදී භවිස්සතී’ති ඨානමෙතං විජ්ජති, අත්ථ පටිසංවෙදී ච යොනිසො මනසිකරිස්සතී’ති ඨානමෙතං විජ්ජති. එස හෙතු එතං ආරම්මණං එසො උපායො සාවකස්ස නිය්යානස්ස නත්ථඤ්ඤො.
6. සො ‘යං න ච සුත්තස්ස අත්ථවිජානනාය සහ යුත්තො, නාපි ඝොසානුයොගෙන. පරතො ඝොසස්ස අත්ථං අවිජානන්තෙන න සක්කා උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනං අධිගන්තුං, තස්මා නිබ්බායිතු කාමෙන සුතමයෙන අත්ථා පරියෙසිතබ්බා. තත්ථ පරියෙසනාය අයං ආනුපුබ්බී භවති: සොළසහාරා, පඤ්ච නයා, අට්ඨාරස මූලපදානි.
තත්ථායං අනුගීති:
(1) සොළස හාරා නෙත්තී - පඤ්ච නයා සාසනස්ස පරියෙට්ඨි
අට්ඨාරස මූලපදා - කච්චායනගොත්තනිද්දිට්ඨා.
7. තත්ථ කතමෙ සොළස හාරා:
දෙසනා විචයො යුත්ති පදට්ඨානො ලක්ඛණො චතුබ්යූහො ආවට්ටො විභත්ති පරිවත්තනො වෙවචනො පඤ්ඤත්ති ඔතරණො සොධනො අධිට්ඨානො පරික්ඛාරො සමාරොපනො. ඉමෙ සොළස හාරා:
තත්ථායං අනුගීති:
2. දෙසනා විචයො යුත්ති - පදට්ඨානො ව ලක්ඛණො
චතුබ්යූහො ච ආවට්ටො - විභත්ති පරිවත්තනො,
3. වෙවචනො ච පඤ්ඤත්ති - ඔතරණො ච සොධනො
අධිට්ඨානො පරික්ඛාරො - සමාරොපනො සොළස.