පහානං කාමච්ඡන්දානන්ති: ‘ඡන්දො’ති “යො කාමෙසු කාමච්ඡන්දො කාමරාගො කාමනන්දි කාමතණ්හා කාමසිනෙහො කාමපිපාසා කාමපරිළාහො කාමජ්ඣොසානං කාමොඝො කාමයොගො කාමූපාදානං කාමච්ඡන්දනීවරණං. “පහානං කාමච්ඡන්දානන්ති: කාමච්ඡන්දානං පහානං වූපසමං පටිනිස්සග්ගං පටිප්පස්සද්ධිං අමතං නිබ්බානන්ති ‘පහානං කාමච්ඡන්දානං’. උදයාති භගවාති -පෙ-

දොමනස්සානචූභයන්ති: දොමනස්ස’න්ති “යං චෙතසිකං අසාතං චෙතසිකං දුක්ඛං චෙතොසම්ඵස්සජං අසාතං දුක්ඛං වෙදයිතං, චෙතොසම්ඵස්සජා අසාතා දුක්ඛා වෙදනා. දොමනස්සාන චූභයන්ති: කාමච්ඡන්දස්ස ච දොමනස්සස්ස ච උභින්නං පහානං වූපසමො පටිනිස්සග්ගො පටිප්පස්සද්ධි අමතං නිබ්බානන්ති ‘දොමනස්සානචූභයං.’

ථීනස්ස ච පනූදනන්ති: ‘ථීන’න්ති ‘යා චිත්තස්ස අකල්ලතා අකම්මඤ්ඤතා ඔලීයනා සල්ලීයනා ලීනා ලීයනා ලීයිතත්තං ථීනං ථීයනා ථීයිතත්තං චිත්තස්ස.” ථීනස්ස ච පනූදනන්ති: ථීනස්ස ච පනූදනං පහානං වූපසමො පටිනිස්සග්ගො පටිප්පස්සද්ධි අමතං නිබ්බානන්ති ථීනස්ස ච පනූදනං.

කුක්කුච්චානං නිවාරණන්ති: ‘කුක්කුච්ච’න්ති: හත්ථකුක්කුච්චම්පි කුක්කුච්චං පාදකුක්කුච්චම්පි කුක්කුච්චං, හත්ථපාදකුක්කුච්චම්පි කුක්කුච්චං. අකප්පියෙ කප්පියසඤ්ඤිතා, කප්පියෙ අකප්පියසඤ්ඤිතා, අවජ්ජෙ වජ්ජසඤ්ඤිතා වජ්ජෙ අවජ්ජසඤ්ඤිතා. “යං එවරූපං කුක්කුච්චං කුක්කුච්චායනා කුක්කුච්චායිතත්තං චෙතසො විප්පටිසාරො මනොවිලෙඛො. ඉදං වුච්චති කුක්කුච්චං’.

අපි ච ද්වීහි කාරණෙහි උප්පජ්ජති කුක්කුච්චං: චෙතසො විප්පටිසාරො මනොවිලෙඛො, කතත්තා ච අකතත්තා ච. කථං කතත්තා ච අකතත්තා ච උප්පජ්ජති කුක්කුච්චං චෙතසො විප්පටිසාරො මනොවිලෙඛො: ‘කතං මෙ කායදුච්චරිතං අකතං මෙ කායසුචරිත’න්ති උප්පජ්ජති කුක්කුච්චං චෙතසො විප්පටිසාරො මනොවිලෙඛො’ කතං මෙ වචීදුච්චරිතං අකතං මෙ වචීසුචරිතන්ති -පෙ- කතං මෙ මනොදුච්චරිතං අකතං මෙ මනොසුචරිත’න්ති -පෙ- කතො මෙ පාණාතිපාතො අකතා මෙ පාණාතිපාතා වෙරමණීති -පෙ- කතං මෙ අදින්නාදානං අකතං මෙ අදින්නාදානා වෙරමණීති -පෙ- කතො මෙ කාමෙසු මිච්ඡාචාරො අකතා මෙ කාමෙසු මිච්ඡාචාරා වෙරමණීති -පෙ- කතො මෙ මුසාවාදො අකතා මෙ මුසාවාදා වෙරමණීති -පෙ- කතා මෙ පිසුනාවාචා අකතා මෙ පිසුනාය වාචාය වෙරමණීති -පෙ- කතා මෙ ඵරුසාවාචා අකතා මෙ ඵරුසාය වාචාය වෙරමණීති -පෙ- කතො මෙ සම්ඵප්පලාපො අකතා මෙ සම්ඵප්පලාපා වෙරමණීති -පෙ- කතා මෙ අභිජ්ඣා අකතා මෙ අනභිජ්ඣාති -පෙ- කතො මෙ ව්යාපාදො අකතො මෙ අබ්යාපාදොති -පෙ- කතා මෙ මිච්ඡාදිට්ඨි අකතා මෙ සම්මාදිට්ඨීති උප්පජ්ජති කුක්කුච්චං චෙතසො විප්පටිසාරො මනොවිලෙඛො. එවං කතත්තා ච අකතත්තා ච උප්පජ්ජති කුක්කුච්චං චෙතසො විප්පටිසාරො මනොවිලෙඛො.

අථවා ‘සීලෙසුම්භි න පරිපූරකාරී’ති උප්පජ්ජති කුක්කුච්චං චෙතසො විප්පටිසාරො මනොවිලෙඛො. ‘ඉන්ද්රියෙසුම්හි අගුත්තද්වාරො’ති-භොජනෙ අමත්තඤ්ඤුම්හීති-ජාගරියං අනනුයුත්තොම්හීති-න සතිසම්පජඤ්ඤෙන සමන්නාගතොම්හීති-අභාවිතා මෙ චත්තාරො සතිපට්ඨානාති-අභාවිතා මෙ චත්තාරො සම්මප්පධානාති-අභාවිතා මෙ චත්තාරො ඉද්ධිපාදාති-අභාවිතානි මෙ පඤ්චින්ද්රියානීති-අභාවිතානි මෙ පඤ්චබලානීති-අභාවිතා මෙ සත්ත බොජ්ඣඞ්ගාති-අභාවිතො මෙ අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගොති-දුක්ඛං මෙ අපරිඤ්ඤාතන්ති-සමුදයො මෙ අප්පහීනොති-මග්ගො මෙ අභාවිතොති-නිරොධො මෙ අසච්ඡිකතො ති උප්පජ්ජති කුක්කුච්චං චෙතසො විප්පටිසාරො මනොවිලෙඛො. කුක්කුච්චානං නිවාරණන්ති: කුක්කුච්චානං ආවරණං නීවරණං පහානං වූපසමො පටිනිස්සග්ගො පටිප්පස්සද්ධි අමතං නිබ්බානන්ති කුක්කුච්චානං නිවාරණං.