830. (මූෂිකා) කොහි ගියාදෝ කොහි ගියාදෝ යි කියමින් ජනයා වැළපෙති. මූෂිකාව ළිඳ සමීපයේ නසන ලදැ යි එකලා මම දනිමි.
831. යම් හෙයකින් පහර දීමට සුදුසු තැනක් සොයා කොටළුවා පසුබසින්නේ යම්සේ ද එසේ පසු බසින කරුණ දනිමි. ළිඳ ළඟ මූෂිකාව මරා යව නම් රජු ද බුදින්නට කැමැත්තෙහි ද?
832. බාලය, (තෝ) තරුණ වෙහි. ප්‍රථම වයස් ඇතියෙහි. තරුණ වෙහි, දිග යටිය ඇති අවියක් එල්බගෙන සිටිනෙහි, තට දිවි නො දෙන්නෙමි.
833. අහසේ වූ දිව්‍ය විමානය නිසා ද ශරීරාංග සමාන පුත්‍රයා නිසා ද මිදුණෙම් නො වෙමි. පුතා විසින් මාගේ මරණය පතන ලදුයෙම් ආචාර්‍ය්‍යන් බැඳ දුන් ගාථා නිසා (මරණයෙන්) මිදුණෙමි.
834. ලාමක වූ ද මධ්‍යම වූ ද උත්කෘෂ්ට වූ ද විද්‍යාවන් හදාරන්නේ ය. සියලු ශාස්ත්‍රයන්හි අර්‍ත්‍ථය දැනගන්නේ ය. හැම ශාස්ත්‍රයක් ම ක්‍රියාත්මක නො කරන්නේ ය. යම් කලෙකැ යම් ශාස්ත්‍රයකින් ප්‍රයෝජන ලැබේ ද, එබඳු කාලයක් වන්නේ ය. එකල ශාස්ත්‍රයෙන් ප්‍රයෝජන ගන්නේ ය.
3. මූසික ජාතක යි.
835. බමුණ සියලු භාණ්ඩ ගෙන එතෙරට ගියෙහි. වහා නැවත එව. මේ නදියෙන් මා ද වහා එතෙර කරව.
836. පින්වතිය, ඇසුරක් නැති අලුතෙන් හමු වූ මා වෙත හැරුණී, දිගු කලක් ඇසුරු කළ ස්ථිර සැමියාගෙන් වෙනස් වූවා ය. තී මා කෙරෙනු දූ අනෙකකු පාවා ගන්නී ය. මම මෙතැනිනුත් ඉතා ඈතට යන්නෙමි.
837. තුවරලා ලැහැබෙක කවර තැනැත්තියක් මහහඬින් සිනාසේ ද නැටුමක් ගැයුමක් හෝ කුලුතාලමක් මෙහි නැත සුන්‍දර ඌරු යුග්මයක් ඇති රුසිරූ, තැනැත්තිය හැඬියයුතු අවස්ථාවෙහි සෙන්නේ කුමක් හෙයින් ද?
838. මෝඩ වූ නුවණ රහිත වූ ජම්බුකය, තෝ ඥානය නැත්තෙහි මාළුවා ද මස්වැදැල්ල ද යන දෙක ම නැති වූයේ අසරණයකු සේ සිතිවිලි සිතන්නෙහි.
839. මෙරමාගේ වරද දකින්නට පහසු ය, තමාගේ වරද දකින්නට අපහසු ය. තෝ සැමියා සහ සොර සැමියා යන දෙදෙනාගෙන් පිරිහුනෙහි ය, මා මෙන් තො ද සිතන්නෙහි ය.
840. මෘගරාජය, ඔබ යමක් කීහු ද මෙය මෙසේ ම ය. ඒ ඒ මම මෙතැනින් ගොස් ඒකාන්තයෙන් අනික් හිමියකු ලැබැ ඔහු අනුව යන්නෙමි.
841. යමෙක් මැටිතලියක් සොරා ගනී ද හේ ඒ පුරුද්දෙන් රන්තලියක් සොරකම් කරන්නේ ය. තෝ පාපකර්‍මය කළා ය. නැවත ද මෙසේ කරන්නී ය.
4. චුල්ලධනුග්ගහ ජාතක යි.
842. දැන් පරෙවියා නික්මුණේ ය. එහෙයින් සුවපත් ව නීරෝග ව සතුරු නමැති කටු නැතිවූයෙම් වෙමි. දැන් මාගේ සිතට මනාපවූවක් කරන්නෙමි. එය එසේ ම ය. මේ මස් ද අනිත් මස් ද මා උත්සාහවත් කරයි.
843. වැහිවලාව මුත්තණුවන් කොට ඇති සෙරක වූ සිළු ඇති කෙකින්න කවරක් ද කෙකින්න මෑතට එන්න. මාගේ මිතුරු කවුඩා නපුරු ය.
844. අරක්කැමියාගේ පුතා විසින් සිඳුනා ලද පියාපත් ඇත්තේ, අනන ලද පිටි ගැල්වූ මගේ සිරුර දැක සිනාසීමෙන් කම් නැත.
845. ස්නානය කොටැ පවිත්‍ර වැ මැනැවින් විලවුන් ගල්වන ලදුයෙහි ය. ආහාරපානයෙන් තෘප්තිමත් කරන ලදුයේ ය, තොපගේ ගෙලෙහි වෛඩූර්‍ය්‍ය මැණිකෙකි. බරණැස් නගරයට ගියේ ද?
846. තොපගේ මිතුරෙක් හෝ සතුරෙක් හෝ කජංගල නගරයට (බරණැස්) නොයේවා කවර හෙයින් ද යත්, එහි ගියවුන්ගේ පියාපත් සිඳැ ගෙලෙහි කැබිලිත්තක් එල්වයි.
847. මිතුරු නැවත මෙබඳු දුකකට පැමිණෙන්නෙහි ය. තොපගේ ගතිය එබඳු ය. මනුෂ්‍යයනට අයත් සම්පත් පක්‍ෂියකු විසින් පහසුයෙන් බිඳිය නො හැකි ය.
5. කපොත ජාතක යි.
තුන්වන අඩ්ඪ වර්ග යි.
එහි උද්දානය:
වණ්ණරෝහජාතක යැ, සීලවීමංසජාතක යැ, හිරිජාතක යැ, ඛජ්ජොපණකජාතක යැ, අහිකුණ්ඩික (සුමුඛ) ජාතක යැ, ගුම්බිය (ආමිස) ජාතක යැ, සාලියජාතක යැ, තචසාර (අමින්ත) ජාතක යැ, මිත්තවින්‍දක (වක්ත) ජාතක යැ, පලාසජාතක යැ, දීඝිති කෝසල (සරාජ) ජාතක යැ, මිගපෝතක (සතෝ) ජාතක යැ, මූසික (යව) ජාතක යැ, චුල්ලධනුග්ගහ (බාලක) ජාතක යැ, කපොතජාතක යැ යි පසළොසෙකි.
පංචක නිපාතය නිමි.
වර්ග උද්දානය:
මහර්ෂී වූ බුදුන්ගේ උත්තම බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍යා ප්‍රකාශිත අර්‍ත්‍ථවත් සුවඤ්ඡන වූ ගාථා ඇති ‘ජින’ යි ආරබ්ධ මණිකුණ්ඩල වර්ග යැ, වර්‍ණරෝහ වර්ග යැ මත්තෙහි අපරිපූර්‍ණ වූ අර්‍ධවර්‍ග යැ, යන ජාතක යි සුදේශිත පස්විසි ජාතකය වදාළහ.