817. රජතුමනි, මගේ වසයට පත් ඔබ දුකින් මුදන්නට කිසියම් හේතුවක් තිබේ ද?
818. දරුව, තාගේ වසයට පත් මෙබඳු මා දුකින් මුදා ද එයට කිසි යම් හේතුවක් නැත.
819. රජතුමනි, සුචරිතයට වඩා අනෙකක් මරණකාලයෙහි රක්නේ නො වෙයි. සුභාෂිතයට වඩා අනෙකක් මරණකාලයෙහි රක්නේ නො වෙයි. ඒ දෙකට වඩා මුතු මැණික් ආදි අන් ධනය මරණකාලයෙහි රක්නේ නො වේ. ධනයට වඩා සුචරිතය හා සුභාෂිතය ශ්රේෂ්ඨ යයි කී සේ ය.
820. මට ආක්රෝශ කෙළේ ය, මට ගැසුවේ ය, මා පැරදවීය, මා සතු දැය පැහැර ගත්තේ යයි යම් කෙනෙක් වෙර බඳිත් ද ඔවුන්ගේ වෛරය නො සන්හිඳෙයි.
821. මට ආක්රෝශ කෙළේ ය මට ගැසුවේ ය, මා පැරදවීය, මා සතු දැය පැහැර ගත්තේ යයි යම් කෙනෙක් වෙර නො බඳිත් ද ඔවුන්ගේ වෛරය සන්හිඳේ.
822. මෙලොවැ, වෛරයෙන් වෛරය කිසි කලෙක නො සන්හිඳෙයි. අවෛරයෙන් (මෛත්රියෙන්) වෛරය සන්හිඳේ. මෙය සනාතන (හැම කල්හි පවත්නා) ධර්මයෙකි.
1. දීඝිති කෝසල ජාතක යි.
823. මිය ගිය කෙනකුට ශෝක කිරීම යන යමක් වේ ද එය ගිහි ජීවිතය හැරදා පැවිදි වූ ශ්රමණයකු වූ ඔබට නො ගැළපේ.
824. ශක්රය, එක් ව විසීමෙන් ඒකාන්තයෙන් මනුෂ්යයාගේ සහ මෘගයාගේ සිතෙහි ප්රේමය හටගනී. ශෝක නො කර සිටින්නට නො පිළිවන.
825. මළවුන්ටත් මැරෙන්නවුන්ටත් යම් කෙනෙක් හඬත් ද වැළපෙත් ද ඒ හැඬීම හිස් ක්රියාවකැ යි බුද්ධාදි සත්පුරුෂයෝ කීහ. එහෙයින් ඍෂිය නො හඬන්න.
826. බ්රහ්මය, ඒකාන්තයෙන් හැඬීම නිසා මියගිය තැනැත්තේ නැගිටී නම් හැමදෙන එක් වී ඔවුනොවුන්ගේ මළ නෑයන්ට හඬමු.
827. ගිතෙල් ඉසැ දැල්වූ ගින්නක් මෙන් මගේ සිත ඒකාන්තයෙන් ශෝක ගින්නෙන් ඇවිළ පැවැත්තේ ය. දිය ඉසි න ලද කලෙක මෙන් සියලු දාහ නිවී ගියේ ය.
828. සොවින් පෙළුණු මගේ පුත්රශෝකය යමෙක් දුරු කෙළේ ද හේ මගේ හදවතේ ඇනී තුබූ ශෝක නමැති හුල ඒකාන්තයෙන් උදුරාලී ය.
829. ශක්රය, ඒ මම ශෝක නමැති උල උදුරන ලද්දෙම් වෙමි. ශෝක රහිත වූ නො කැලඹුණ සිතැති මම ඔබේ කිම අසා ශෝක නො කරමි, නො හඬමි.
2. මිගපෝතක ජාතක යි.
830. (මූෂිකා) කොහි ගියාදෝ කොහි ගියාදෝ යි කියමින් ජනයා වැළපෙති. මූෂිකාව ළිඳ සමීපයේ නසන ලදැ යි එකලා මම දනිමි.
831. යම් හෙයකින් පහර දීමට සුදුසු තැනක් සොයා කොටළුවා පසුබසින්නේ යම්සේ ද එසේ පසු බසින කරුණ දනිමි. ළිඳ ළඟ මූෂිකාව මරා යව නම් රජු ද බුදින්නට කැමැත්තෙහි ද?
832. බාලය, (තෝ) තරුණ වෙහි. ප්රථම වයස් ඇතියෙහි. තරුණ වෙහි, දිග යටිය ඇති අවියක් එල්බගෙන සිටිනෙහි, තට දිවි නො දෙන්නෙමි.
833. අහසේ වූ දිව්ය විමානය නිසා ද ශරීරාංග සමාන පුත්රයා නිසා ද මිදුණෙම් නො වෙමි. පුතා විසින් මාගේ මරණය පතන ලදුයෙම් ආචාර්ය්යන් බැඳ දුන් ගාථා නිසා (මරණයෙන්) මිදුණෙමි.
834. ලාමක වූ ද මධ්යම වූ ද උත්කෘෂ්ට වූ ද විද්යාවන් හදාරන්නේ ය. සියලු ශාස්ත්රයන්හි අර්ත්ථය දැනගන්නේ ය. හැම ශාස්ත්රයක් ම ක්රියාත්මක නො කරන්නේ ය. යම් කලෙකැ යම් ශාස්ත්රයකින් ප්රයෝජන ලැබේ ද, එබඳු කාලයක් වන්නේ ය. එකල ශාස්ත්රයෙන් ප්රයෝජන ගන්නේ ය.
3. මූසික ජාතක යි.
835. බමුණ සියලු භාණ්ඩ ගෙන එතෙරට ගියෙහි. වහා නැවත එව. මේ නදියෙන් මා ද වහා එතෙර කරව.
836. පින්වතිය, ඇසුරක් නැති අලුතෙන් හමු වූ මා වෙත හැරුණී, දිගු කලක් ඇසුරු කළ ස්ථිර සැමියාගෙන් වෙනස් වූවා ය. තී මා කෙරෙනු දූ අනෙකකු පාවා ගන්නී ය. මම මෙතැනිනුත් ඉතා ඈතට යන්නෙමි.
837. තුවරලා ලැහැබෙක කවර තැනැත්තියක් මහහඬින් සිනාසේ ද නැටුමක් ගැයුමක් හෝ කුලුතාලමක් මෙහි නැත සුන්දර ඌරු යුග්මයක් ඇති රුසිරූ, තැනැත්තිය හැඬියයුතු අවස්ථාවෙහි සෙන්නේ කුමක් හෙයින් ද?
838. මෝඩ වූ නුවණ රහිත වූ ජම්බුකය, තෝ ඥානය නැත්තෙහි මාළුවා ද මස්වැදැල්ල ද යන දෙක ම නැති වූයේ අසරණයකු සේ සිතිවිලි සිතන්නෙහි.
839. මෙරමාගේ වරද දකින්නට පහසු ය, තමාගේ වරද දකින්නට අපහසු ය. තෝ සැමියා සහ සොර සැමියා යන දෙදෙනාගෙන් පිරිහුනෙහි ය, මා මෙන් තො ද සිතන්නෙහි ය.