දුතියම්පි පඤ්චක්ඛන්ධෙ චතුසච්චවසෙන යොජෙත්වා දුක්ඛන්ති බුජ්ඣනකානං අජ්ඣාසයෙන කථිතං.

තතියම්පි තථෙව සක්කායොති බුජ්ඣනකානං අජ්ඣාසයෙන කථිතං.

චතුත්ථෙ පරිඤ්ඤෙය්යෙති පරිජානිතබ්බෙ සමතික්කමිතබ්බෙ. පරිඤ්ඤන්ති සමතික්කමං. පරිඤ්ඤාතාවින්ති තාය පරිඤ්ඤාය පරිජානිත්වා සමතික්කමිත්වා ඨිතං. රාගක්ඛයොතිආදීහි නිබ්බානං දස්සිතං.

පඤ්චමාදීසු චතූසු චත්තාරි සච්චානි කථිතානි. නවමදසමෙසු කිලෙසප්පහානන්ති. පඤ්චමාදීනි.

ධම්මකථිකවග්ගස්ස පඨමෙ එත්තාවතා ච අවිජ්ජාගතො හොතීති යාවතා ඉමාය චතූසු සච්චෙසු අඤ්ඤාණභූතාය අවිජ්ජාය සමන්නාගතො, එත්තාවතා අවිජ්ජාගතො හොතීති අත්ථො. දුතියෙපි එසෙව නයො. පඨමදුතියානි.

තතියෙ පඨමෙන ධම්මකථිකො, දුතියෙන සෙඛභූමි, තතියෙන අසෙඛභූමීති එවං ධම්මකථිකං පුච්ඡිතෙන විසෙසෙත්වා ද්වෙ භූමියො කථිතා. තතියං.

චතුත්ථෙ තිස්සන්නම්පි පුච්ඡානං තීණි විස්සජ්ජනානි කථිතානි.

පඤ්චමෙ අතීරදස්සීති තීරං වුච්චති වට්ටං, තං න පස්සති. අපාරදස්සීති පාරං වුච්චති නිබ්බානං, තං න පස්සති. බද්ධොති කිලෙසබන්ධනෙන බද්ධො හුත්වා ජීයති ච මීයති ච අස්මා ලොකා පරං ලොකං ගච්ඡතීති. ඉමස්මිං සුත්තෙ වට්ටදුක්ඛං කථිතන්ති. ඡට්ඨාදීනි උත්තානත්ථානෙව. පඤ්චමාදීනි.

දසමෙ අනිච්චතොතිආදීසු හුත්වා අභාවාකාරෙන අනිච්චතො, පටිපීළනාකාරෙන දුක්ඛතො, ආබාධට්ඨෙන රොගතො, අන්තොදොසට්ඨෙන ගණ්ඩතො, තෙසං තෙසං ගණ්ඩානං පච්චයභාවෙන වා ඛණනට්ඨෙන වා සල්ලතො දුක්ඛට්ඨෙන අඝතො, විසභාගමහාභූතසමුට්ඨානආබාධපච්චයට්ඨෙන ආබාධතො, අසකට්ඨෙන පරතො, පලුජ්ජනට්ඨෙන පලොකතො, සත්තසුඤ්ඤතට්ඨෙන සුඤ්ඤතො, අත්තාභාවෙන අනත්තතො. එවමෙත්ථ “අනිච්චතො පලොකතො”ති ද්වීහි පදෙහි අනිච්චමනසිකාරො, “සුඤ්ඤතො අනත්තතො”ති ද්වීහි අනත්තමනසිකාරො, සෙසෙහි දුක්ඛමනසිකාරො වුත්තොති වෙදිතබ්බො. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව. දසමං.

තථා එකාදසමෙ. දසමස්මිඤ්හි “සීලවතා”ති චතුපාරිසුද්ධිසීලං වුත්තං, ඉධ සුතවතාති කම්මට්ඨානසුතං ඉදමෙව නානාකරණං. එකාදසමං.

ද්වාදසමතෙරසමානි රාහුලොවාදසදිසානෙවාති. ද්වාදසමතෙරසමානි.

අවිජ්ජාවග්ගො උත්තානත්ථොව. ඉමස්මිඤ්හි වග්ගෙ සබ්බසුත්තෙසු චතුසච්චමෙව කථිතං.

කුක්කුළවග්ගස්ස පඨමෙ කුක්කුළන්ති සන්තත්තං ආදිත්තං ඡාරිකරාසිං විය මහාපරිළාහං. ඉමස්මිං සුත්තෙ දුක්ඛලක්ඛණං කථිතං, සෙසෙසු අනිච්චලක්ඛණාදීනි. සබ්බානි චෙතානි පාටියෙක්කං පුග්ගලජ්ඣාසයෙන කථිතානීති.

දිට්ඨිවග්ගස්ස පඨමෙ කිං උපාදායාති කිං පටිච්ච. දුතියෙ කිං අභිනිවිස්සාති කිං අභිනිවිසිත්වා, පච්චයං කත්වාති අත්ථො. තතියාදීසු දිට්ඨීතිආදීනි පුග්ගලජ්ඣාසයෙන වුත්තානි. පඨමාදීනි.

දසමෙ උපසඞ්කමීති අඤ්ඤෙ භික්ඛූ පඤ්චක්ඛන්ධකම්මට්ඨානං කථාපෙත්වා යුඤ්ජිත්වා ඝටෙත්වා අරහත්තං පත්වා සත්ථු සන්තිකෙ අඤ්ඤං බ්යාකරොන්තෙ දිස්වා “අහම්පි පඤ්චක්ඛන්ධකම්මට්ඨානං කථාපෙත්වා යුඤ්ජන්තො ඝටෙන්තො, අරහත්තං පත්වා අඤ්ඤං බ්යාකරිස්සාමී”ති චින්තෙත්වා උපසඞ්කමි. සත්ථා පන අත්තනො ධරමානකාලෙ ථෙරස්ස උපරිමග්ගත්තයවජ්ඣානං කිලෙසානං පහානං අපස්සන්තොපි “ඉමස්ස චිත්තං ගණ්හිස්සාමී”ති කථෙසි. තස්සාපි එකං ද්වෙ වාරෙ මනසි කත්වාව බුද්ධුපට්ඨානවෙලා ජාතාති ගන්තබ්බං හොති. ඉතිස්ස චිත්තං සම්පහංසමානො විමුත්තිපරිපාචනීයධම්මොව සො කම්මට්ඨානානුයොගො ජාතොති. දසමං.