3. උපරිපණ්ණාසකො
1. අන්තවග්ගො
1. අන්ත සුත්තවණ්ණනා
අන්තවග්ගස්ස පඨමෙ අන්තාති කොට්ඨාසා. ඉදං සුත්තං චතුසච්චවසෙන පඤ්චක්ඛන්ධෙ යොජෙත්වා අන්තොති වචනෙන බුජ්ඣනකානං අජ්ඣාසයවසෙන වුත්තං.
පඨමං.
2. දුක්ඛ සුත්තවණ්ණනා
දුතියම්පි පඤ්චක්ඛන්ධෙ චතුසච්චවසෙන යොජෙත්වා දුක්ඛන්ති බුජ්ඣනකානං අජ්ඣාසයෙන කථිතං.
3. සක්කාය සුත්තවණ්ණනා
තතියම්පි තථෙව සක්කායොති බුජ්ඣනකානං අජ්ඣාසයෙන කථිතං.
4. පරිඤ්ඤෙය්ය සුත්තවණ්ණනා
චතුත්ථෙ පරිඤ්ඤෙය්යෙති පරිජානිතබ්බෙ සමතික්කමිතබ්බෙ. පරිඤ්ඤන්ති සමතික්කමං. පරිඤ්ඤාතාවින්ති තාය පරිඤ්ඤාය පරිජානිත්වා සමතික්කමිත්වා ඨිතං. රාගක්ඛයොතිආදීහි නිබ්බානං දස්සිතං.
චතුත්ථං.
5-10. සමණ සුත්තාදිවණ්ණනා
පඤ්චමාදීසු චතූසු චත්තාරි සච්චානි කථිතානි. නවමදසමෙසු කිලෙසප්පහානන්ති. පඤ්චමාදීනි.
අන්තවග්ගො එකාදසමො (1).
2. ධම්මකථිකවග්ගො
1-2. අවිජ්ජා සුත්තාදිවණ්ණනා
ධම්මකථිකවග්ගස්ස පඨමෙ එත්තාවතා ච අවිජ්ජාගතො හොතීති යාවතා ඉමාය චතූසු සච්චෙසු අඤ්ඤාණභූතාය අවිජ්ජාය සමන්නාගතො, එත්තාවතා අවිජ්ජාගතො හොතීති අත්ථො. දුතියෙපි එසෙව නයො. පඨමදුතියානි.
3. පඨම ධම්මකථිකසුත්තවණ්ණනා
තතියෙ පඨමෙන ධම්මකථිකො, දුතියෙන සෙඛභූමි, තතියෙන අසෙඛභූමීති එවං ධම්මකථිකං පුච්ඡිතෙන විසෙසෙත්වා ද්වෙ භූමියො කථිතා. තතියං.
4. දුතිය ධම්මකථික සුත්තවණ්ණනා
චතුත්ථෙ තිස්සන්නම්පි පුච්ඡානං තීණි විස්සජ්ජනානි කථිතානි.
චතුත්ථං.
5-9. බන්ධන සුත්තාදිවණ්ණනා
පඤ්චමෙ අතීරදස්සීති තීරං වුච්චති වට්ටං, තං න පස්සති. අපාරදස්සීති පාරං වුච්චති නිබ්බානං, තං න පස්සති. බද්ධොති කිලෙසබන්ධනෙන බද්ධො හුත්වා ජීයති ච මීයති ච අස්මා ලොකා පරං ලොකං ගච්ඡතීති. ඉමස්මිං සුත්තෙ වට්ටදුක්ඛං කථිතන්ති. ඡට්ඨාදීනි උත්තානත්ථානෙව. පඤ්චමාදීනි.
10. සීල සුත්තවණ්ණනා
දසමෙ අනිච්චතොතිආදීසු හුත්වා අභාවාකාරෙන අනිච්චතො, පටිපීළනාකාරෙන දුක්ඛතො, ආබාධට්ඨෙන රොගතො, අන්තොදොසට්ඨෙන ගණ්ඩතො, තෙසං තෙසං ගණ්ඩානං පච්චයභාවෙන වා ඛණනට්ඨෙන වා සල්ලතො දුක්ඛට්ඨෙන අඝතො, විසභාගමහාභූතසමුට්ඨානආබාධපච්චයට්ඨෙන ආබාධතො, අසකට්ඨෙන පරතො, පලුජ්ජනට්ඨෙන පලොකතො, සත්තසුඤ්ඤතට්ඨෙන සුඤ්ඤතො, අත්තාභාවෙන අනත්තතො. එවමෙත්ථ “අනිච්චතො පලොකතො”ති ද්වීහි පදෙහි අනිච්චමනසිකාරො, “සුඤ්ඤතො අනත්තතො”ති ද්වීහි අනත්තමනසිකාරො, සෙසෙහි දුක්ඛමනසිකාරො වුත්තොති වෙදිතබ්බො. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව. දසමං.