තතියෙ ගඞ්ගාය නදියා තීරෙති අයුජ්ඣපුරවාසිනො අපරිමාණභික්ඛුපරිවාරං චාරිකං චරමානං තථාගතං අත්තනො නගරං සම්පත්තං දිස්වා එකස්මිං ගඞ්ගාය නිවත්තනට්ඨානෙ මහාවනසණ්ඩමණ්ඩිතප්පදෙසෙ සත්ථු විහාරං කත්වා අදංසු. භගවා තත්ථ විහරති. තං සන්ධාය වුත්තං “ගඞ්ගාය නදියා තීරෙ”ති. තත්ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසීති තස්මිං විහාරෙ වසන්තො භගවා සායන්හසමයං ගන්ධකුටිතො නික්ඛමිත්වා ගඞ්ගාතීරෙ පඤ්ඤත්තවරබුද්ධාසනෙ නිසින්නො ගඞ්ගාය නදියා ආගච්ඡන්තං මහන්තං ඵෙණපිණ්ඩං දිස්වා, “මම සාසනෙ පඤ්චක්ඛන්ධනිස්සිතං එකං ධම්මං කථෙස්සාමී”ති චින්තෙත්වා පරිවාරෙත්වා නිසින්නෙ භික්ඛූ ආමන්තෙසි.

මහන්තං ඵෙණපිණ්ඩන්ති උට්ඨානුට්ඨානෙ බදරපක්කප්පමාණතො පට්ඨාය අනුසොතාගමනෙන අනුපුබ්බෙන පවඩ්ඪිත්වා පබ්බතකූටමත්තං ජාතං, යත්ථ උදකසප්පාදයො අනෙකපාණයො නිවසන්ති, එවරූපං මහන්තං ඵෙණපිණ්ඩං. ආවහෙය්යාති ආහරෙය්ය. සො පනායං ඵෙණපිණ්ඩො උට්ඨිතට්ඨානෙපි භිජ්ජති, ථොකං ගන්ත්වාපි, එකද්වියොජනාදිවසෙන දූරං ගන්ත්වාපි, අන්තරා පන අභිජ්ජන්තොපි මහාසමුද්දං පත්වා අවස්සමෙව භිජ්ජති. නිජ්ඣායෙය්යාති ඔලොකෙය්ය. යොනිසො උපපරික්ඛෙය්යාති කාරණෙන උපපරික්ඛෙය්ය. කිඤ්හි සියා, භික්ඛවෙ, ඵෙණපිණ්ඩෙ සාරොති, භික්ඛවෙ, ඵෙණපිණ්ඩම්හි සාරො නාම කිං භවෙය්ය? විලීයිත්වා විද්ධංසෙය්යෙව.

එවමෙව ඛොති යථා ඵෙණපිණ්ඩො නිස්සාරො, එවං රූපම්පි නිච්චසාරධුවසාරඅත්තසාරවිරහෙන නිස්සාරමෙව. යථා ච සො “ඉමිනා පත්තං වා ථාලකං වා කරිස්සාමී”ති ගහෙතුං න සක්කා, ගහිතොපි තමත්ථං න සාධෙති, භිජ්ජති එව, එවං රූපම්පි නිච්චන්ති වා ධුවන්ති වා අහන්ති වා මමන්ති වා ගහෙතුං න සක්කා, ගහිතම්පි න තථා තිට්ඨති, අනිච්චං දුක්ඛං අනත්තා අසුභඤ්ඤෙව හොතීති එවං ඵෙණපිණ්ඩසදිසමෙව හොති. යථා වා පන ඵෙණපිණ්ඩො ඡිද්දාවඡිද්දො අනෙකසන්ධිඝටිතො බහූනං උදකසප්පාදීනං පාණානං ආවාසො, එවං රූපම්පි ඡිද්දාවඡිද්දං අනෙකසන්ධිඝටිතං, කුලවසෙනෙවෙත්ථ අසීති කිමිකුලානි වසන්ති, තදෙව තෙසං සූතිඝරම්පි වච්චකුටිපි ගිලානසාලාපි සුසානම්පි, න තෙ අඤ්ඤත්ථ ගන්ත්වා ගබ්භවුට්ඨානාදීනි කරොන්ති, එවම්පි ඵෙණපිණ්ඩසදිසං.

යථා ච ඵෙණපිණ්ඩො ආදිතො බදරපක්කමත්තො හුත්වා අනුපුබ්බෙන පබ්බතකූටමත්තොපි හොති, එවං රූපම්පි ආදිතො කලලමත්තං හුත්වා අනුපුබ්බෙන බ්යාමමත්තම්පි ගොමහිංසහත්ථිආදීනං වසෙන පබ්බතකූටාදිමත්තං හොති මච්ඡකච්ඡපාදීනං වසෙන අනෙකයොජනසතපමාණම්පි, එවම්පි ඵෙණපිණ්ඩසදිසං. යථා ච ඵෙණපිණ්ඩො උට්ඨිතමත්තොපි භිජ්ජති, ථොකං ගන්ත්වාපි, දූරං ගන්ත්වාපි, සමුද්දං පත්වා පන අවස්සමෙව භිජ්ජති, එවමෙවං රූපම්පි කලලභාවෙපි භිජ්ජති අබ්බුදාදිභාවෙපි, අන්තරා පන අභිජ්ජමානම්පි වස්සසතායුකානං වස්සසතං පත්වා අවස්සමෙව භිජ්ජති, මරණමුඛෙ චුණ්ණවිචුණ්ණං හොති, එවම්පි ඵෙණපිණ්ඩසදිසං.

කිඤ්හි සියා, භික්ඛවෙ, වෙදනාය සාරොතිආදීසු වෙදනාදීනං පුබ්බුළාදීහි එවං සදිසතා වෙදිතබ්බා. යථා හි පුබ්බුළො අසාරො එවං වෙදනාපි. යථා ච සො අබලො අගය්හූපගො, න සක්කා තං ගහෙත්වා ඵලකං වා ආසනං වා කාතුං, ගහිතොපි භිජ්ජතෙව, එවං වෙදනාපි අබලා අගය්හූපගා, න සක්කා නිච්චාති වා ධුවාති වා ගහෙතුං, ගහිතාපි න තථා තිට්ඨති, එවං අගය්හූපගතායපි වෙදනා පුබ්බුළසදිසා. යථා පන තස්මිං තස්මිං උදකබින්දුම්හි පුබ්බුළො උප්පජ්ජති චෙව භිජ්ජති ච, න චිරට්ඨිතිකො හොති, එවං වෙදනාපි උප්පජ්ජති චෙව භිජ්ජති ච, න චිරට්ඨිතිකා හොති. එකච්ඡරක්ඛණෙ කොටිසතසහස්සසඞ්ඛා උප්පජ්ජිත්වා නිරුජ්ඣති. යථා ච පුබ්බුළො උදකතලං, උදකබින්දුං, උදකජල්ලං, සඞ්කඩ්ඪිත්වා පුටං කත්වා ගහණවාතඤ්චාති චත්තාරි කාරණානි පටිච්ච උප්පජ්ජති, එවං වෙදනාපි වත්ථුං ආරම්මණං කිලෙසජල්ලං ඵස්සසඞ්ඝට්ටනඤ්චාති චත්තාරි කාරණානි පටිච්ච උප්පජ්ජති. එවම්පි වෙදනා පුබ්බුළසදිසා.