පුප්ඵවග්ගස්ස පඨමෙ පබ්බතෙය්යාති පබ්බතෙ පවත්තා. ඔහාරිනීති සොතෙ පතිතපතිතානි තිණපණ්ණකට්ඨාදීනි හෙට්ඨාහාරිනී. දූරඞ්ගමාති නික්ඛන්තට්ඨානතො පට්ඨාය චතුපඤ්චයොජනසතගාමිනී. සීඝසොතාති චණ්ඩසොතා. කාසාතිආදීනි සබ්බානි තිණජාතානි. රුක්ඛාති එරණ්ඩාදයො දුබ්බලරුක්ඛා. තෙ නං අජ්ඣොලම්බෙය්යුන්ති තෙ තීරෙ ජාතාපි ඔනමිත්වා අග්ගෙහි උදකං ඵුසන්තෙහි අධිඔලම්බෙය්යුං, උපරි ලම්බෙය්යුන්ති අත්ථො. පලුජ්ජෙය්යුන්ති සමූලමත්තිකාය සද්ධිං සීසෙ පතෙය්යුං. සො තෙහි අජ්ඣොත්ථටො වාලුකමත්තිකොදකෙහි මුඛං පවිසන්තෙහි මහාවිනාසං පාපුණෙය්ය.

එවමෙව ඛොති එත්ථ සොතෙ පතිතපුරිසො විය වට්ටසන්නිස්සිතො බාලපුථුජ්ජනො දට්ඨබ්බො, උභතොතීරෙ කාසාදයො විය දුබ්බලපඤ්චක්ඛන්ධා, “ඉමෙ ගහිතාපි මං තාරෙතුං න සක්ඛිස්සන්තී”ති තස්ස පුරිසස්ස අජානිත්වා ගහණං විය ඉමෙ ඛන්ධා “න මය්හං සහායා”ති බාලපුථුජ්ජනස්ස අජානිත්වා චතූහි ගාහෙහි ගහණං, ගහිතගහිතානං පලුජ්ජනත්තා පුරිසස්ස බ්යසනප්පත්ති විය චතූහි ගාහෙහි ගහිතානං ඛන්ධානං විපරිණාමෙ බාලපුථුජ්ජනස්ස සොකාදිබ්යසනප්පත්ති වෙදිතබ්බා.

දුතියෙ විවදතීති “අනිච්චං දුක්ඛං අනත්තා අසුභ”න්ති යථාසභාවෙන වදන්තෙන සද්ධිං “නිච්චං සුඛං අත්තා සුභ”න්ති වදන්තො විවදති. ලොකධම්මොති ඛන්ධපඤ්චකං. තඤ්හි ලුජ්ජනසභාවත්තා ලොකධම්මොති වුච්චති. කින්ති කරොමීති කථං කරොමි? මය්හඤ්හි පටිපත්තිකථනමෙව භාරො, පටිපත්තිපූරණං පන කුලපුත්තානං භාරොති දස්සෙති. ඉමස්මිං සුත්තෙ තයො ලොකා කථිතා. “නාහං, භික්ඛවෙ, ලොකෙනා”ති එත්ථ හි සත්තලොකො කථිතො, “අත්ථි, භික්ඛවෙ, ලොකෙ ලොකධම්මො”ති එත්ථ සඞ්ඛාරලොකො, “තථාගතො ලොකෙ ජාතො ලොකෙ සංවඩ්ඪො”ති එත්ථ ඔකාසලොකො කථිතො.

තතියෙ ගඞ්ගාය නදියා තීරෙති අයුජ්ඣපුරවාසිනො අපරිමාණභික්ඛුපරිවාරං චාරිකං චරමානං තථාගතං අත්තනො නගරං සම්පත්තං දිස්වා එකස්මිං ගඞ්ගාය නිවත්තනට්ඨානෙ මහාවනසණ්ඩමණ්ඩිතප්පදෙසෙ සත්ථු විහාරං කත්වා අදංසු. භගවා තත්ථ විහරති. තං සන්ධාය වුත්තං “ගඞ්ගාය නදියා තීරෙ”ති. තත්ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසීති තස්මිං විහාරෙ වසන්තො භගවා සායන්හසමයං ගන්ධකුටිතො නික්ඛමිත්වා ගඞ්ගාතීරෙ පඤ්ඤත්තවරබුද්ධාසනෙ නිසින්නො ගඞ්ගාය නදියා ආගච්ඡන්තං මහන්තං ඵෙණපිණ්ඩං දිස්වා, “මම සාසනෙ පඤ්චක්ඛන්ධනිස්සිතං එකං ධම්මං කථෙස්සාමී”ති චින්තෙත්වා පරිවාරෙත්වා නිසින්නෙ භික්ඛූ ආමන්තෙසි.

මහන්තං ඵෙණපිණ්ඩන්ති උට්ඨානුට්ඨානෙ බදරපක්කප්පමාණතො පට්ඨාය අනුසොතාගමනෙන අනුපුබ්බෙන පවඩ්ඪිත්වා පබ්බතකූටමත්තං ජාතං, යත්ථ උදකසප්පාදයො අනෙකපාණයො නිවසන්ති, එවරූපං මහන්තං ඵෙණපිණ්ඩං. ආවහෙය්යාති ආහරෙය්ය. සො පනායං ඵෙණපිණ්ඩො උට්ඨිතට්ඨානෙපි භිජ්ජති, ථොකං ගන්ත්වාපි, එකද්වියොජනාදිවසෙන දූරං ගන්ත්වාපි, අන්තරා පන අභිජ්ජන්තොපි මහාසමුද්දං පත්වා අවස්සමෙව භිජ්ජති. නිජ්ඣායෙය්යාති ඔලොකෙය්ය. යොනිසො උපපරික්ඛෙය්යාති කාරණෙන උපපරික්ඛෙය්ය. කිඤ්හි සියා, භික්ඛවෙ, ඵෙණපිණ්ඩෙ සාරොති, භික්ඛවෙ, ඵෙණපිණ්ඩම්හි සාරො නාම කිං භවෙය්ය? විලීයිත්වා විද්ධංසෙය්යෙව.