සත් වැන්නේ - පාදෙ පක්‍ඛාලෙත්‍වා බුදුවරුන්ගේ ශරීරයෙහි රජස් දූවිලි නො ඇළේ. නෙළුම් පතෙහි දිය වැටුණාක් මෙන් පෙරළී යයි. එසවෙුව ද සිරුර ‘සෘතු’ ගන්වනු වස් (සනහනු වස්) සෝදා පා දොවා පිවිසීම පැවිද්දන්ගේ ව්‍රතය යි. එහි දී බුදුන් වහන්සේලාගේ ආචාර භේදයක් (සිරිත් කැඩීමක්) නම් නැත. ආචාර ධර්මයේ සිට සෝදත්. ඉදින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ස්නානය නො කරත් නම් පා නො සෝදත් නම් මේ මනුෂ්‍යයෙක් නො වේ යයි කියනු ඇත. එහෙයින් මිනිසුන් කරන දේ පැහැර නො හැර සෝදන සේක. සතො සම්පජානො නින්ද ග්‍රහණය කිරීමේ සතිසම්පජඤ්ඤයෙන් සමන්නාගත වූ සේක්. උපසඞ්කමි ශ්‍රමණ ගෞතම මුළු රෑ එළිමහනේ සක්මන් කොට ගඳ කිළියට පිවිසි නිදයි. බෙහෙවින් සැප සේ නිදන්නේ වන්නේ ය. ඔහු ගටන්නෙමි යි සිතා එතැනට පැමිණියේ ය,

කිං සොප්පසි කිම නිදහි ද? ඔබට මෙය කුමන නම් නින්දක් ද යි කියයි. කිංනු සොප්පසි කුමක් නිසා නිදහි ද? දුබ්භගො විය මළ අයකු මෙන්, විසඥ වූවෙකු මෙන් ද, සුඤ්ඤමගාරං මට හිස් නිවසක් ලැබිණැයි නිදන්නෙහි ය කියයි. සුරියෙ උග්ගතෙ හිරු නැගී ආ විට; දැන් අන් භික්ෂූහු අමදිත්, බොන පැන් ගෙන එත්, පිඬු පිණිස යාමට සූදානම් වෙත් ඔබ කුමක් නිසා නිදාගත් වන ම සිටින්නෙහි ද?

ජාලිනී භව තුනෙහි ගිලී සිටින්නහු විසින් “අජ්ඣත්තිකස්සුපාදාය අට්ඨාරස තණ්හාවිචරිතානි” යනාදි පරිදි තමාගේ ඒ කොටස් බවට පත් වූ දැලින් ‘ජාලිනී’ (දැලක් ඇත්තී) විසත්තිකා රූපාදියෙහි ඒ ඒ තැන විසත්ත බැවින්, විෂ ඇති බැවින්, විෂ මූලවූ බැවින් හා විෂපරිභෝග කරන බැවින් ද ‘විසත්තිකා’ නමි. කුහිඤ්චි නෙතවෙ කිසියම් තැනකට පැමිණවීමට, සබ්බුපධීනං පරික්‍ඛයා සියලු ස්කන්ධ, ක්ලේශ, අභිසංස්කාර, කාම ගුණ යන කොටස් සහිත උපධීන්ගේ ක්ෂය වීමෙන්; කිං තවෙත්‍ථ මාර මාරය තට කිම? කුමක් නිසා ඔබ උණු කැඳෙහි සැඟවෙන්නට නො හැකි කුඩා මැස්සකු මෙන් කෙළවරක් නොමැති ව අවදි කරමින් ඇවිදින්නෙහි ද?

අට වැන්න දේවතා සංයුක්තයෙහි කියන ලද්දේ ය.

නව වැන්නෙහි - අප්පං වා භිය්‍යො බොහෝ කල් ජීවත් වන්නේ වසර සියයට වැඩියෙන් ජීවත් වීමට නො හැක්කේ වෙයි. වසර පනහක් හෝ හැටක් හෝ ජීවත් වෙයි. අජ්ඣභාසි ශ්‍රමණ ගෞතමයෝ මනුෂ්‍යයන් ගේ ආයුෂ අල්ප යයි කියති. දීර්ඝභාවය ඔහුට පවසන්නෙමැයි සතතයෙන් පැවති සතුරු බවින් මැඩුනේ (මෙසේ) පැවසී ය.

න නං හීළෙ ඒ ආයුෂ අල්පය යි හෙළා නො දක්නේ ය. බීරමත්තොව යම් සේ ළදරු කුමාරයෙක් (සිඟිත්තෙක්) උඩුකුරු ව නිදා සිටියේ කිරි බී දුහුල් පිළි කොට්ටයෙහි වැදහොත්තේ සිහිසුන් කෙනෙකු මෙන් නිදා ගනියි. කිසිවකුගේ ආයුෂ අල්ප ද දීර්ඝ දැයි නො සිතයි. එසේ සත් පුරුෂයා චරෙය්‍යාදිත්තසීසොව ආයුෂ සීමිත යයි දැන ගිනිගත් හිසක් ඇත්තෙකු මෙන් හැසිරෙන්නේ ය.

දස වැන්නේ - නෙමීව රථකුබ්බරං යම් සේ දහවල්හි යන රථයේ නිම් වළල්ල කිඹුල් මුව (ඒරියා කඳ) අනුව යයි ද, හැර නො දමයි ද, එසේ ම ආයුෂ ද අනුව යයි.

දෙවන වර්ගයේ පළමු වැන්නේ - නිසින්නො පෙර කී පරිදි ම දැහැන් ගනිමින් වැඩ සිටින්නාහු; මාරයා ද උන්වහන්සේ සැපසේ සිටින බව දැන ඔහු ගටන්නෙමි යි අසලට පැමිණියේ වෙයි. පදාළෙසි පර්වත මුදුනෙහි සිට (ගල්) විද්දේ ය. ගල් නිරතුරු ව එකිනෙක තළමින් වැටෙයි. කෙවලං සියලු සබ්බං ඊට ම සමාන වචනයකි.

දෙවැන්නේ - විචක්‍ඛුකම්මාය පිරිසේ ප්‍රඥා චක්ෂුසය විනාශ කරනු කැමැත්තෙන්; බුදුවරුන්ගේ ප්‍රඥා චක්‍ෂුසය විනාශ කිරීමට නො හැක්කේ ය. පිරිසේ (චක්‍ෂුසය) පෘථග්ජනයන්ට බිය ජනක අරමුණු ඇස්සවීමෙන් හෝ දැක්වීමෙන් හෝ (විනාශ කිරීමට) හැකි වේ. විජිතාවී නු මඤ්ඤසි “මම විජය ලත් (ජය ලැබූ) අයෙක්මි” යි ඔබ සිතන්නෙහි ද? එසේ නො සිතව, ඔබට ජයක් නැත. පරිසාසු අට පිරිස අතර බලප්පත්තා දශබල බවට පත් වූ (බුදු වෙමි).

තුන්වැන්නේ - මන්‍දියා නු මන්දාතිමන්ද (බෙහෙවින් ම මඳ) බවින්, මුළා වූ බවනි; උදාහු කාවෙය්‍යමත්තො නැතහොත් යම් සේ කවියෙක් කාව්‍යයක් සිතන්නේ ඒ කාව්‍යකරණයෙන් මත් ව නිදයි ද, එසේ නිදන්නෙහි ද? සම්පචුරා බොහෝ, කිමිදං සොප්පසෙව කුමක් හෙයින් නිඳීමක් නිදන්නෙහි ද? අත්‍ථං සමෙච්ච පරමාර්ථයට මැනවින් පැමිණ, සම්ප්‍රාප්ත ව; මට අසංගහ (එක්රැස් නො කිරීම්) නම් වූ හෝ එක්රැස් කර විනාශ වූ හෝ අර්ථයක් නැත සල්ලං තියුණු ආයුධ උලක් (උල් ආයුධයක්) ජග්ගං න සඞ්කෙ යම් සේ සමහරු සිංහයන් යන පාර ආදියෙහි නිදිවරන්නෝ වුව ද සැක කරත් ද එසේ මම නිදිවරන්නේ වුව ද සැක නො කරමි. න පි භෙමි සොත්තුං යම් සේ සමහරු සිංහයන් යන පාරවල නිදා ගැනීමට බිය වෙත් ද, එසේ මම නිදා ගැනීමට ද බිය නො වෙමි. නානුතපන්ති මා මං ආචාර්යවරයාට හෝ අන්තේවාසිකයාට අපහසුතාවක් හටගත් විට උද්දේස කිරීමට විමසීමට සිටි බැවින් රාත්‍රි හෝ දිවා කාල හෝ ගෙවී යන්නේ අන්තේවාසිකයා තවයි (එහෙත්) එසේ මා නො තවයි. මා හට අවසන් නො කළ කිසියම් කාර්යයක් නැත. එහෙයින් ම කී ය: හානිං න පස්සාමි කුහිඤ්චි ලොකෙ (ලොවෙහි කිසි තැනක පිරිහීමක් නො දක්නෙමි) යි.