අඞ්ගුලිමාලසුත්තවණ්ණනා
එවං මෙ සුතන්ති අඞ්ගුලිමාලසුත්තං. තත්ථ අඞ්ගුලීනං මාලං ධාරෙතීති කස්මා ධාරෙති? ආචරියවචනෙන. තත්රායං අනුපුබ්බිකථා –
අයං කිර කොසලරඤ්ඤො පුරොහිතස්ස මන්තාණියා නාම බ්රාහ්මණියා කුච්ඡිස්මිං පටිසන්ධිං අග්ගහෙසි. බ්රාහ්මණියා රත්තිභාගෙ ගබ්භවුට්ඨානං අහොසි. තස්ස මාතුකුච්ඡිතො නික්ඛමනකාලෙ සකලනගරෙ ආවුධානි පජ්ජලිංසු, රඤ්ඤො මඞ්ගලසකුන්තොපි සිරිසයනෙ ඨපිතා අසිලට්ඨිපි පජ්ජලි. බ්රාහ්මණො නික්ඛමිත්වා නක්ඛත්තං ඔලොකෙන්තො චොරනක්ඛත්තෙන ජාතොති රඤ්ඤො සන්තිකං ගන්ත්වා සුඛසෙය්යභාවං පුච්ඡි.
රාජා “කුතො, මෙ ආචරිය, සුඛසෙය්යා? මය්හං මඞ්ගලාවුධං පජ්ජලි, රජ්ජස්ස වා ජීවිතස්ස වා අන්තරායො භවිස්සති මඤ්ඤෙ”ති. මා භායි, මහාරාජ, මය්හං ඝරෙ කුමාරො ජාතො, තස්සානුභාවෙන න කෙවලං තුය්හං නිවෙසනෙ, සකලනගරෙපි ආවුධානි පජ්ජලිතානීති. කිං භවිස්සති ආචරියාති? චොරො භවිස්සති මහාරාජාති. කිං එකචොරකො, උදාහු රජ්ජදූසකො චොරොති? එකචොරකො දෙවාති. එවං වත්වා ච පන රඤ්ඤො මනං ගණ්හිතුකාමො ආහ – “මාරෙථ නං දෙවා”ති. එකචොරකො සමානො කිං කරිස්සති? කරීසසහස්සඛෙත්තෙ එකසාලිසීසං විය හොති, පටිජග්ගථ නන්ති. තස්ස නාමග්ගහණං ගණ්හන්තා සයනෙ ඨපිතමඞ්ගලඅසිලට්ඨි, ඡදනෙ ඨපිතා සරා, කප්පාසපිචුම්හි ඨපිතං තාලවණ්ටකරණසත්ථකන්ති එතෙ පජ්ජලන්තා කිඤ්චි න හිංසිංසු, තස්මා අහිංසකොති නාමං අකංසු. තං සිප්පුග්ගහණකාලෙ තක්කසීලං පෙසයිංසු.
සො ධම්මන්තෙවාසිකො හුත්වා සිප්පං පට්ඨපෙසි. වත්තසම්පන්නො කිංකාරපටිස්සාවී මනාපචාරී පියවාදී අහොසි. සෙසඅන්තෙවාසිකා බාහිරකා අහෙසුං. තෙ – “අහිංසකමාණවකස්ස ආගතකාලතො පට්ඨාය මයං න පඤ්ඤායාම, කථං නං භින්දෙය්යාමා”ති? නිසීදිත්වා මන්තයන්තා – “සබ්බෙහි අතිරෙකපඤ්ඤත්තා දුප්පඤ්ඤොති. න සක්කා වත්තුං, වත්තසම්පන්නත්තා දුබ්බත්තොති. න සක්කා වත්තුං, ජාතිසම්පන්නත්තා දුජ්ජාතොති න සක්කා වත්තුං, කින්ති කරිස්සාමා”ති? තතො එකං ඛරමන්තං මන්තයිංසු “ආචරියස්ස අන්තරං කත්වා නං භින්දිස්සාමා”ති තයො රාසී හුත්වා පඨමං එකච්චෙ ආචරියං උපසඞ්කමිත්වා වන්දිත්වා අට්ඨංසු. කිං තාතාති? ඉමස්මිං ගෙහෙ එකා කථා සුය්යතීති. කිං තාතාති? අහිංසකමාණවො තුම්හාකං අන්තරෙ දුබ්භතීති මඤ්ඤාමාති. ආචරියො සන්තජ්ජෙත්වා – “ගච්ඡථ වසලා, මා මෙ පුත්තං මය්හං අන්තරෙ පරිභින්දථා”ති නිට්ඨුභි. තතො ඉතරෙ, අථ ඉතරෙහි තයොපි කොට්ඨාසා ආගන්ත්වා තථෙව වත්වා – “අම්හාකං අසද්දහන්තා උපපරික්ඛිත්වා ජානාථා”ති ආහංසු.
ආචරියො සිනෙහෙන වදන්තෙ දිස්වා “අත්ථි මඤ්ඤෙ සන්ථවො”ති පරිභිජ්ජිත්වා චින්තෙසි “ඝාතෙමි න”න්ති. තතො චින්තෙසි – “සචෙ ඝාතෙස්සාමි ‘දිසාපාමොක්ඛො ආචරියො අත්තනො සන්තිකං සිප්පුග්ගහණත්ථං ආගතෙ මාණවකෙ දොසං උප්පාදෙත්වා ජීවිතා වොරොපෙතී’ති. පුන කොචි සිප්පුග්ගහණත්ථං න ආගමිස්සති, එවං මෙ ලාභො පරිහායිස්සති, අථ නං සිප්පස්ස පරියොසානුපචාරොති වත්වා ජඞ්ඝසහස්සං ඝාතෙහීති වක්ඛාමි. අවස්සං එත්ථ එකො උට්ඨාය තං ඝාතෙස්සතී”ති.
අථ නං ආහ – “එහි තාත ජඞ්ඝසහස්සං ඝාතෙහි, එවං තෙ සිප්පස්ස උපචාරො කතො භවිස්සතී”ති. මයං අහිංසකකුලෙ ජාතා, න සක්කා ආචරියාති. අලද්ධුපචාරං සිප්පං ඵලං න දෙති තාතාති. සො පඤ්චාවුධං ගහෙත්වා ආචරියං වන්දිත්වා අටවිං පවිට්ඨො. අටවිං පවිසනට්ඨානෙපි අටවිමජ්ඣෙපි අටවිතො නික්ඛමනට්ඨානෙපි ඨත්වා මනුස්සෙ ඝාතෙති. වත්ථං වා වෙඨනං වා න ගණ්හාති. එකො ද්වෙති ගණිතමත්තමෙව කරොන්තො ගච්ඡති, ගණනම්පි න උග්ගණ්හාති. පකතියාපි පඤ්ඤවා එස, පාණාතිපාතිනො පන චිත්තං න පතිට්ඨාති, තස්මා අනුක්කමෙන ගණනම්පි න සල්ලක්ඛෙසි, එකෙකං අඞ්ගුලිං ඡින්දිත්වා ඨපෙති. ඨපිතට්ඨානෙ අඞ්ගුලියො විනස්සන්ති, තතො විජ්ඣිත්වා අඞ්ගුලීනං මාලං කත්වා ධාරෙසි, තෙනෙව චස්ස අඞ්ගුලිමාලොති සඞ්ඛා උදපාදි. සො සබ්බං අරඤ්ඤං නිස්සඤ්චාරමකාසි, දාරුආදීනං අත්ථාය අරඤ්ඤං ගන්තුං සමත්ථො නාම නත්ථි.
රත්තිභාගෙ අන්තොගාමම්පි ආගන්ත්වා පාදෙන පහරිත්වා ද්වාරං උග්ඝාතෙති. තතො සයිතෙයෙව මාරෙත්වා එකො එකොති ගහෙත්වා ගච්ඡති. ගාමො ඔසරිත්වා නිගමෙ අට්ඨාසි, නිගමො නගරෙ. මනුස්සා තියොජනතො පට්ඨාය ඝරානි පහාය දාරකෙ හත්ථෙසු ගහෙත්වා ආගම්ම සාවත්ථිං පරිවාරෙත්වා ඛන්ධාවාරං බන්ධිත්වා රාජඞ්ගණෙ සන්නිපතිත්වා – “චොරො, තෙ දෙව, විජිතෙ අඞ්ගුලිමාලො නාමා”තිආදීනි වදන්තා කන්දන්ති. භග්ගවො “මය්හං පුත්තො භවිස්සතී”ති ඤත්වා බ්රාහ්මණිං ආහ – භොති අඞ්ගුලිමාලො නාම චොරො උප්පන්නො, සො න අඤ්ඤො, තව පුත්තො අහිංසකකුමාරො. ඉදානි රාජා තං ගණ්හිතුං නික්ඛමිස්සති, කිං කත්තබ්බන්ති? ගච්ඡ සාමි, පුත්තං මෙ ගහෙත්වා එහීති. නාහං භද්දෙ උස්සහාමි, චතූසු හි ජනෙසු විස්සාසො නාම නත්ථි, චොරො මෙ පුරාණසහායොති අවිස්සාසනීයො, සාඛා මෙ පුරාණසන්ථතාති අවිස්සාසනීයා, රාජා මං පූජෙතීති අවිස්සාසනීයො, ඉත්ථී මෙ වසං ගතාති අවිස්සාසනීයාති. මාතු හදයං පන මුදුකං හොති. තස්මා අහං පන ගන්ත්වා මය්හං පුත්තං ආනෙස්සාමීති නික්ඛන්තා.