එවං මෙ සුතන්ති ඝටිකාරසුත්තං. තත්ථ සිතං පාත්වාකාසීති මහාමග්ගෙන ගච්ඡන්තො අඤ්ඤතරං භූමිප්පදෙසං ඔලොකෙත්වා – “අත්ථි නු ඛො මයා චරියං චරමානෙන ඉමස්මිං ඨානෙ නිවුත්ථපුබ්බ”න්ති ආවජ්ජන්තො අද්දස – “කස්සපබුද්ධකාලෙ ඉමස්මිං ඨානෙ වෙගළිඞ්ගං නාම ගාමනිගමො අහොසි, අහං තදා ජොතිපාලො නාම මාණවො අහොසිං, මය්හං සහායො ඝටිකාරො නාම කුම්භකාරො අහොසි, තෙන සද්ධිං මයා ඉධ එකං සුකාරණං කතං, තං භික්ඛුසඞ්ඝස්ස අපාකටං පටිච්ඡන්නං, හන්ද නං භික්ඛුසඞ්ඝස්ස පාකටං කරොමී”ති මග්ගා ඔක්කම්ම අඤ්ඤතරස්මිං පදෙසෙ ඨිතකොව සිතපාතුකම්මමකාසි, අග්ගග්ගදන්තෙ දස්සෙත්වා මන්දහසිතං හසි. යථා හි ලොකියමනුස්සා උරං පහරන්තා – “කුහං කුහ”න්ති හසන්ති, න එවං බුද්ධා, බුද්ධානං පන හසිතං හට්ඨපහට්ඨාකාරමත්තමෙව හොති.

හසිතඤ්ච නාමෙතං තෙරසහි සොමනස්සසහගතචිත්තෙහි හොති. තත්ථ ලොකියමහාජනො අකුසලතො චතූහි, කාමාවචරකුසලතො චතූහීති අට්ඨහි චිත්තෙහි හසති, සෙක්ඛා අකුසලතො දිට්ඨිසම්පයුත්තානි ද්වෙ අපනෙත්වා ඡහි චිත්තෙහි හසන්ති, ඛීණාසවා චතූහි සහෙතුකකිරියචිත්තෙහි එකෙන අහෙතුකකිරියචිත්තෙනාති පඤ්චහි චිත්තෙහි හසන්ති. තෙසුපි බලවාරම්මණෙ ආපාථගතෙ ද්වීහි ඤාණසම්පයුත්තචිත්තෙහි හසන්ති, දුබ්බලාරම්මණෙ දුහෙතුකචිත්තද්වයෙන ච අහෙතුකචිත්තෙන චාති තීහි චිත්තෙහි හසන්ති. ඉමස්මිං පන ඨානෙ කිරියාහෙතුකමනොවිඤ්ඤාණධාතුසොමනස්සසහගතචිත්තං භගවතො හට්ඨපහට්ඨාකාරමත්තං හසිතං උප්පාදෙසි.

තං පනෙතං හසිතං එවං අප්පමත්තකම්පි ථෙරස්ස පාකටං අහොසි. කථං? තථාරූපෙ හි කාලෙ තථාගතස්ස චතූහි දාඨාහි චතුද්දීපිකමහාමෙඝමුඛතො සතෙරතාවිජ්ජුලතා විය විරොචමානා මහාතාලක්ඛන්ධපමාණා රස්මිවට්ටියො උට්ඨහිත්වා තික්ඛත්තුං සීසවරං පදක්ඛිණං කත්වා දාඨග්ගෙසුයෙව අන්තරධායන්ති. තෙන සඤ්ඤාණෙන ආයස්මා ආනන්දො භගවතො පච්ඡතො ගච්ඡමානොපි සිතපාතුභාවං ජානාති.

භගවන්තං එතදවොචාති – “එත්ථ කිර කස්සපො භගවා භික්ඛුසඞ්ඝං ඔවදි, චතුසච්චප්පකාසනං අකාසි, භගවතොපි එත්ථ නිසීදිතුං රුචිං උප්පාදෙස්සාමි, එවමයං භූමිභාගො ද්වීහි බුද්ධෙහි පරිභුත්තො භවිස්සති, මහාජනො ගන්ධමාලාදීහි පූජෙත්වා චෙතියට්ඨානං කත්වා පරිචරන්තො සග්ගමග්ගපරායණො භවිස්සතී”ති චින්තෙත්වා එතං “තෙන හි, භන්තෙ,”තිආදිවචනං අවොච.

මුණ්ඩකෙන සමණකෙනාති මුණ්ඩං මුණ්ඩොති, සමණං වා සමණොති වත්තුං වට්ටති, අයං පන අපරිපක්කඤාණත්තා බ්රාහ්මණකුලෙ උග්ගහිතවොහාරවසෙනෙව හීළෙන්තො එවමාහ. සොත්තිසිනානින්ති සිනානත්ථාය කතසොත්තිං. සොත්ති නාම කුරුවින්දපාසාණචුණ්ණානි ලාඛාය බන්ධිත්වා කතගුළිකකලාපකා වුච්චති, යං සන්ධාය – “තෙන ඛො පන සමයෙන ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ කුරුවින්දකසුත්තියා නහායන්තී”ති (චූළව· 243) වුත්තං. තං උභොසු අන්තෙසු ගහෙත්වා සරීරං ඝංසන්ති. එවං සම්මාති යථා එතරහිපි මනුස්සා “චෙතියවන්දනාය ගච්ඡාම, ධම්මස්සවනත්ථාය ගච්ඡාමා”ති වුත්තා උස්සාහං න කරොන්ති, “නටසමජ්ජාදිදස්සනත්ථාය ගච්ඡාමා”ති වුත්තා පන එකවචනෙනෙව සම්පටිච්ඡන්ති, තථෙව සින්හායිතුන්ති වුත්තෙ එකවචනෙන සම්පටිච්ඡන්තො එවමාහ.

ජොතිපාලං මාණවං ආමන්තෙසීති එකපස්සෙ අරියපරිහාරෙන පඨමතරං න්හායිත්වා පච්චුත්තරිත්වා ඨිතො තස්ස මහන්තෙන ඉස්සරියපරිහාරෙන න්හායන්තස්ස න්හානපරියොසානං ආගමෙත්වා තං නිවත්ථනිවාසනං කෙසෙ වොදකෙ කුරුමානං ආමන්තෙසි. අයන්ති ආසන්නත්තා දස්සෙන්තො ආහ. ඔවට්ටිකං විනිවට්ඨෙත්වාති නාගබලො බොධිසත්තො “අපෙහි සම්මා”ති ඊසකං පරිවත්තමානොව තෙන ගහිතගහණං විස්සජ්ජාපෙත්වාති අත්ථො. කෙසෙසු පරාමසිත්වා එතදවොචාති සො කිර චින්තෙසි – “අයං ජොතිපාලො පඤ්ඤවා, සකිං දස්සනං ලභමානො තථාගතස්ස දස්සනෙපි පසීදිස්සති, ධම්මකථායපි පසීදිස්සති, පසන්නො ච පසන්නාකාරං කාතුං සක්ඛිස්සති, මිත්තා නාම එතදත්ථං හොන්ති, යංකිඤ්චි කත්වා මම සහායං ගහෙත්වා දසබලස්ස සන්තිකං ගමිස්සාමී”ති. තස්මා නං කෙසෙසු පරාමසිත්වා එතදවොච.

ඉත්තරජච්චොති අඤ්ඤජාතිකො, මයා සද්ධිං අසමානජාතිකො, ලාමකජාතිකොති අත්ථො. න වතිදන්ති ඉදං අම්හාකං ගමනං න වත ඔරකං භවිස්සති න ඛුද්දකං, මහන්තං භවිස්සති. අයඤ්හි න අත්තනො ථාමෙන ගණ්හි, සත්ථු ථාමෙන ගණ්හීති ගහණස්මිංයෙව නිට්ඨං අගමාසි. යාවතාදොහිපීති එත්ථ දොකාරහිකාරපිකාරා නිපාතා, යාවතුපරිමන්ති අත්ථො. ඉදං වුත්තං හොති – “වාචාය ආලපනං ඔවට්ටිකාය ගහණඤ්ච අතික්කමිත්වා යාව කෙසග්ගහණම්පි තත්ථ ගමනත්ථං පයොගො කත්තබ්බො”ති.