එසේ වුවත් දෙව්රම් වෙහෙර ගඳකිළිය පිහිටි තැන හා බුදුන් සැතපෙන ඇඳේ සතර පා පිහිටි තැන් වෙනස් නො වන්නේම ය. අචලය. එසේ වෙනස් නො වන්නා වූ ස්ථාන සතරක් වෙති. මහබෝමැඩ පිහිටි තැන, දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දෙසූ තැන, සංකස්සපුර දොරටුව, දේවාවරෝහණ කාලයේ හිණිපෙළ පිහිටි තැන සහ ඇඳේ පා සතර පිහිටි තැන යන හතරයි.
මේ පූර්වකොටුව වනාහි කසුප් දශබලධාරීන් දවස විසි ඉස්බක් පමණ විහාරය පිහිටි කල්හි, පෙරදිග දොරටුවෙහි විය. එය දැනුදු පැදුන් කොටුව නම් වන්නේ ම ය. කාශ්‍යප දශබලධාරීන්ගේ කාලයේ අචිරවතී නගරය වටකොට ගලා බසින්නී පැදුන්කොටුවට පැමිණ ජලයෙන් බිඳී ගැඹුරු වූ සමකොට ඇති, මහත් වූ දිය වළක් මැවිණ. එහි එකක් රජු නාන තොටය. එකක් පුරවැසියන් නාන තොටය. එකක් භික්‍ෂු සංඝයා නාන තොටය. එකක් සර්වඥයන් නහන තොටයයි සිත්කලු වූ රිදීපට වැනි සුදුවැලි විසිරුණු නහන තොටවල් විය.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් සමග මෙවැනි වූ පැදුන්කොටුව වෙත එළඹ සිරුර සෝදන්නට විය. ඉක්බිති ආනන්ද තෙරණුවෝ දියසළුව එලවූහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රත් දෙපට අඳනය ඉවත්කොට දියසළුව හැන්දේය. අනඳ හිමි අඳනය සමග සිවුරු තම අතට ගත්තේ ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දියට බැස්සේය. උන්වහන්සේ දියට බැසීමත් සමග දියේ සිටි මසුන් සියල්ලෝ රන්වන් වූහ. යතුරු නළවලින් රත්රස දහර විසුරුවන කලක මෙන් ද, රට අතුරන කලක මෙන් ද විය. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නහා අවසන් වූ පසු අනඳ තෙරහු අඳනය හා සිවුරු ලබාදුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අඳනය හැඳ විදුලියක් වැනි වූ කාය බන්‍ධනය (පටිය) බැඳ මහා චීවරය දෙකොන්හි ගෙන සිටියහ. පුබ්බකොට්ඨකෙ ගන්තානි පරිසිඤ්චිත්‍වා පච්චුත්තරිත්‍වා එකචීවරො අට්ඨාසි යන්න එහෙයින් කියන ලදී.
මෙසේ සිටියා වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිරුර, විකසිත කමල උපුල ආදියෙන් ශෝභාමත් වූ විලක් මෙන් ද, මුල සිට අග දක්වා මල් පිපුණු පරසතු රුක මෙන් ද, තරු කිරණින් විසිතුරු වූ අහස්තලය මෙන්ද බැබළුණේය. බඹයක් විහිදෙන්නා වූ ෂඩ්වර්ණ රශ්මියෙන් ඔප්නැංවුණු දෙතිස්මහා පුරිස් ලකුණු දෙතිස් සඳමාලාවක් මෙන්, දෙතිස් හිරු මාලාවක් මෙන් ද, බැබළුනේය. තව ද පිළිවෙළට සිටින ලද දෙතිස් සක්විත්තන් මෙන් ද, දෙතිස් දිව්‍යරාජයන් මෙන් ද, දෙතිස් මහා බ්‍රහ්මරාජයන් මෙන් ද අතිශයින් බැබලූහ. මෙබඳු තන්හි බුදුවරුන්ගේ ශරීර වර්ණය හෝ ගුණය හෝ වර්ණනා කිරීමට ගාථා හෝ උපමා හෝ නැත්තේමය. විචිත්‍ර භාණක ප්‍රතිභා පූර්ණ ධර්ම කථිකයෙකු විසින්ම ඔහුගේ ශක්තියෙන්ම කළ යුත්තේය.
ගතතානි පුබ්බායමානො ශරීරය ප්‍රකෘති භාවයට පමුණුවමින්, නිරුදක කෙරෙමින්, වියලවමින් යන අර්ථයි. දිය සහිත සිරුරෙහි සිවුරු පොරවන්නහුගේ සිවුර තැනින් තැන පැල්ලම් ඇති වේ. එසේ සිවුරේ තෙත් පැල්ලම් නිසා පුස් නැගීමෙන් පරිෂ්කාර කෙළෙසෙයි. එහෙත් බුදු සිරුරෙහි රජස් දැලි නො තැවරෙයි. නෙළුම් කොළයක වැටුණු දියබිඳු මෙන් ජලය පෙරලී යයි. මෙසේ ඇති කල්හි ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ශික්‍ෂාවට ගරුකිරීම සඳහා මේ පැවිදි වතෙකැයි මහ සිවුර දෙකොනින් අල්ලා කයෙහි ඉදිරිපස වසා සිටියේය.
එකෙණෙහි ආනන්ද තෙරහු මෙසේ සිතූහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මහා සිවුර පොරවා මිගාරමාතු ප්‍රාසාදය වෙත ගමන් ඇරඹූ කල්හි නො නැවැත්විය හැක්කේය. බුදුවරයන්ගේ අභිප්‍රායයෙහි ස්වභාවය නම් තනිව හැසිරෙන්නා වූ සිංහයකු ගැනීම පිණිස අත දිගු කරන්නාක් මෙන් ද, මද ඇතෙකුගේ සොඬ පිරිමදින්නාක් මෙන් ද උග්‍ර තේජස් ඇති සර්පයකු බෙල්ලෙන් අල්ලා ගැනීමක් මෙන් ද, බරපතළ කාර්යයක් වෙයි. දැන් මෙහිදීම රම්මක බ්‍රාහ්මණයාගේ අසපුව පිළිබඳව වර්ණනා කොට එහි වැඩමවීම පිණිස භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යාඥා කරමි. හෙතෙම එසේ කළේය. අථඛො ආයස්මා ආනන්‍දො -පෙ- අනුකම්පංදාය යනුවෙන්
එහි අනුකම්පං උපාදාය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමීපයෙන් දැහැමි කථාවක් අසන්නෙමු යයි ධම්මික අසපුවට ගිය පන්සියයක් භික්‍ෂූන්ට අනුකම්පා පිණිස ඔවුන් කෙරෙහි කරුණාවෙන් මේ යාඥාව කළේය යන අර්ථයි.
ධම්මියාකථායා දස පාරමිතාවන් අතුරෙන් එක්තරා පාරමිතාවක් පිළිබඳ වූද, මහාභිනිෂ්ක්‍රමණය පිළිබඳව ද ගුණ කථා කරමින් ඒ භික්‍ෂූහු සිටියාහුය. ආගමයමානො යනු බලමින්, මම බුද්ධයෙමි. වහාම නො පිවිස භික්‍ෂූන්ගේ කථා අවසන් වන තෙක් සිටියේය යන අදහසයි. අග්ගලං ආකොටෙසි යනු නියපිටින් දොරටු තට්ටු කළේය. විවරිංසු ඒ හඬ ඇසු කෙණෙහිම හුන් තැනින් නැගිට අවුත් දොර විවර කළහ.
පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ බුද්ධ කාලයෙහි ඒ ඒ තැන භික්‍ෂුවක් හෝ වාසය කළේය. ඒ සියළු තන්හිම බුද්ධාසන පනවන ලද්දේම වේ. තස්මා කවර හෙයින්ද යත්, තමන් සමීපයෙන් කමටහන් ගෙන පහසු තැන්වලට ගිය භික්‍ෂූන් වහන්සේලා පිළිබඳව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ (වරින්වර) සිහිකරන සේක. අසවල් භික්‍ෂුව මා සමීපයෙන් කමටහන් ගෙන ගියේය. ඔහුට මාර්ගාධිගමයක් උපදවන්නට හැකිවීද නැද්දැයි උන්වහන්සේ ඔවුන් පිළිබඳ බලති. එකල්හි ඔව්හූ කමටහන් හැර දමා අකුසල විපාකයක් උපදවාගෙන සිටීනම්, උන්වහන්සේ දකිති. නැවත, මා සමාන වූ ශාස්තෲවරයෙකු සමීපයෙන් කර්මස්ථාන ගෙන වසන්නා වූ මේ කුලපුත්‍රයා අකුශල විතර්කයන් මැඩපවත්වා අනවරාග්‍ර වූ මේ සංසාර දුකෙහි ගිල්වන්නේ කෙසේදැයි ඔහුට අනුග්‍රහ පිණිස ඒ කුලපුත්‍රයාට එහිදීම තමන් දක්වා ඒ කුලපුත්‍රයාට අවවාද කොට අහසින් තමන් වසන තැනටම වැඩමවන්නේ ය. එකල්හි ඔවදන් ලබන්නා වූ භික්‍ෂුව මෙසේ සිතයි. ශාස්තෲන් වහන්සේ අපගේ සිත් දැන වැඩමවා අපගේ සමීපයේ සිටම අපට දක්වන්නේ ය. ඒ අවස්ථාවේ මෙහි වැඩ සිටින්න, මෙහි වැඩ සිටින්න යැයි අසුන් සෙවීම කළ නො හැක්කේය. ඒ නිසා බුදුන් සඳහා ආසන පනවාම ඔහු වාසය කරති. යමෙකුට පුටුවක් ඇත්ද ඔහු එය පනවයි. යමෙකුට නැත්තේද, හෙතෙම ඇඳක් හෝ පුවරුවක් හෝ, ලී කොටයක් හෝ ගලක් හෝ වැලි ගොඩක් හෝ ඒ සඳහා පනවයි. එයත් නො ලබන්නාහු පැරණි පරණලා රැස්කොට ඒ මත පාංශුකූල රෙද්දක් අතුරා තබති. මේ වනාහි ස්වභාවිකවම පනවන ලද්දා වූ අසුනක් වන්නේ ය. පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි යන්න ඒ සඳහා කියන ලදී.)