3. සුප්පබුද්ධකුට්ඨිසුත්තවණ්ණනා
තතියෙ රාජගහෙ සුප්පබුද්ධො නාම කුට්ඨී අහොසීති සුප්පබුද්ධනාමකො එකො පුරිසො රාජගහෙ අහොසි. සො ච කුට්ඨී කුට්ඨරොගෙන බාළ්හවිදූසිතගත්තො. මනුස්සදලිද්දොති යත්තකා රාජගහෙ මනුස්සා තෙසු සබ්බදුග්ගතො. සො හි සඞ්කාරකූටවතිආදීසු මනුස්සෙහි ඡඩ්ඩිතපිලොතිකඛණ්ඩානි සිබ්බිත්වා පරිදහති, කපාලං ගහෙත්වා ඝරා ඝරං ගන්ත්වා ලද්ධආචාමඋච්ඡිට්ඨභත්තානි නිස්සාය ජීවති, තම්පි පුබ්බෙ කතකම්මපච්චයා න යාවදත්ථං ලභති. තෙන වුත්තං “මනුස්සදලිද්දො”ති. මනුස්සකපණොති මනුස්සෙසු පරමකපණතං පත්තො. මනුස්සවරාකොති මනුස්සානං හීළිතපරිභූතතාය අතිවිය දීනො. මහතියා පරිසායාති මහතියා භික්ඛුපරිසාය චෙව උපාසකපරිසාය ච.
එකදිවසං කිර භගවා මහාභික්ඛුසඞ්ඝපරිවාරො රාජගහං පිණ්ඩාය පවිසිත්වා භික්ඛූනං සුලභපිණ්ඩපාතං කත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතප්පටික්කන්තො කතිපයභික්ඛුපරිවාරො නික්ඛන්තො යෙහි දානං දින්නං, තෙසං උපාසකානං අවසෙසභික්ඛූනඤ්ච ආගමනං ආගමයමානො අන්තොනගරෙයෙව අඤ්ඤතරස්මිං රමණීයෙ පදෙසෙ අට්ඨාසි. තාවදෙව භික්ඛූ තතො තතො ආගන්ත්වා භගවන්තං පරිවාරෙසුං, උපාසකාපි “අනුමොදනං සුත්වා වන්දිත්වා නිවත්තිස්සාමා”ති භගවන්තං උපසඞ්කමිංසු, මහාසන්නිපාතො අහොසි. භගවා නිසීදනාකාරං දස්සෙසි. තාවදෙව බුද්ධාරහං ආසනං පඤ්ඤාපෙසුං. අථ භගවා අසීතිඅනුබ්යඤ්ජනප්පටිමණ්ඩිතෙහි ද්වත්තිංසමහාපුරිසලක්ඛණෙහි විරොචමානාය බ්යාමප්පභාපරික්ඛෙපසමුජ්ජලාය නීලපීතලොහිතොදාතමඤ්ජෙට්ඨපභස්සරානං වසෙන ඡබ්බණ්ණබුද්ධරංසියො විස්සජ්ජෙන්තියා අනුපමාය රූපකායසිරියා සකලමෙව තං පදෙසං ඔභාසෙන්තො තාරාගණපරිවුතො විය පුණ්ණචන්දො භික්ඛුගණපරිවුතො පඤ්ඤත්තවරබුද්ධාසනෙ නිසීදිත්වා මනොසිලාතලෙ කෙසරසීහො විය සීහනාදං නදන්තො කරවීකරුතමඤ්ජුනා බ්රහ්මස්සරෙන ධම්මං දෙසෙති.
භික්ඛූපි ඛො අප්පිච්ඡා සන්තුට්ඨා පවිවිත්තා අසංසට්ඨා ආරද්ධවීරියා පහිතත්තා චොදකා පාපගරහිනො වත්තාරො වචනක්ඛමා සීලසම්පන්නා සමාධිසම්පන්නා පඤ්ඤාසම්පන්නා විමුත්තිසම්පන්නා විමුත්තිඤාණදස්සනසම්පන්නා මෙඝවණ්ණං පංසුකූලචීවරං පාරුපිත්වා සුවම්මිතා විය ගන්ධහත්ථිනො භගවන්තං පරිවාරෙත්වා ඔහිතසොතා ධම්මං සුණන්ති. උපාසකාපි සුද්ධවත්ථනිවත්ථා සුද්ධුත්තරාසඞ්ගා පුබ්බණ්හසමයං මහාදානානි පවත්තෙත්වා ගන්ධමාලාදීහි භගවන්තං පූජෙත්වා වන්දිත්වා භික්ඛුසඞ්ඝස්ස නිපච්චකාරං දස්සෙත්වා භගවන්තං භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච පරිවාරෙත්වා සංයතහත්ථපාදා ඔහිතසොතා සක්කච්චං ධම්මං සුණන්ති. තෙන වුත්තං – “තෙන ඛො පන සමයෙන භගවා මහතියා පරිසාය පරිවුතො ධම්මං දෙසෙන්තො නිසින්නො හොතී”ති.
සුප්පබුද්ධො පන ජිඝච්ඡාදුබ්බල්යපරෙතො ඝාසපරියෙසනං චරමානො අන්තරවීථිං ඔතිණ්ණො දූරතොව තං මහාජනසන්නිපාතං දිස්වා, “කිං නු ඛො අයං මහාජනකායො සන්නිපතිතො, අද්ධා එත්ථ භොජනං දීයති මඤ්ඤෙ, අප්පෙව නාමෙත්ථ ගතෙන කිඤ්චි ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා ලද්ධුං සක්කා”ති සඤ්ජාතාභිලාසො තත්ථ ගන්ත්වා අද්දස භගවන්තං පාසාදිකං දස්සනීයං පසාදනීයං උත්තමදමථසමථමනුප්පත්තං දන්තං ගුත්තං සන්තින්ද්රියං සුසමාහිතං තාය පරිසාය පරිවුතං ධම්මං දෙසෙන්තං, දිස්වාන පුරිමජාතිසම්භතාය පරිපක්කාය උපනිස්සයසම්පත්තියා චොදියමානො “යංනූනාහම්පි ධම්මං සුණෙය්ය”න්ති පරිසපරියන්තෙ නිසීදි. තං සන්ධාය වුත්තං – “අද්දසා ඛො සුප්පබුද්ධො කුට්ඨී…පෙ… තත්ථෙව එකමන්තං නිසීදි ‘අහම්පි ධම්මං සොස්සාමී’”ති.
සබ්බාවන්තන්ති සබ්බාවතිං හීනාදිසබ්බපුග්ගලවතං, තත්ථ කිඤ්චිපි අනවසෙසෙත්වාති අත්ථො. “සබ්බවන්ත”න්තිපි පඨන්ති. චෙතසාති බුද්ධචක්ඛුසම්පයුත්තචිත්තෙන. චිත්තසීසෙන හි ඤාණං නිද්දිට්ඨං, තස්මා ආසයානුසයඤාණෙන ඉන්ද්රියපරොපරියත්තඤාණෙන චාති අත්ථො. චෙතො පරිච්ච මනසාකාසීති තස්සා පරිසාය චිත්තං පච්චෙකං පරිච්ඡින්දිත්වා මනසි අකාසි තෙ වොලොකෙසි. භබ්බො ධම්මං විඤ්ඤාතුන්ති මග්ගඵලධම්මං අධිගන්තුං සමත්ථො, උපනිස්සයසම්පන්නොති අත්ථො. එතදහොසීති අයං සුප්පබුද්ධො කිඤ්චාපි තගරසිඛිම්හි පච්චෙකබුද්ධෙ අපරජ්ඣිත්වා ඊදිසො ජාතො, මග්ගඵලූපනිස්සයො පනස්ස පංසුපටිච්ඡන්නසුවණ්ණනික්ඛං විය අන්තොහදයෙයෙව විජ්ජොතති, තස්මා සුවිඤ්ඤාපියොති ඉදං අහොසි. තෙනාහ – “අයං ඛො ඉධ භබ්බො ධම්මං විඤ්ඤාතු”න්ති.