තදනන්තරං ථෙරාපදානසඞ්ගහගාථායො සංවණ්ණෙතුං “අථ ථෙරාපදානං සුණාථා”ති ආහ. අථ-අපදාන-සද්දානමත්ථො හෙට්ඨා වුත්තොව. එත්ථ ථෙර-සද්දො පනායං කාලථිරපඤ්ඤත්තිනාමධෙය්යජෙට්ඨාදීසු අනෙකෙසු අත්ථෙසු වත්තති. තථා හි “ථෙරොවස්සිකානි පූතීනි චුණ්ණකජාතානී”තිආදීසු (දී· නි· 2.379; ම· නි· 1.112) කාලෙ, ථෙරොවස්සිකානි චිරකාලං ඔවස්සිකානීති අත්ථො. “ථෙරොපි තාව මහා”ඉච්චාදීසු ථිරෙ ථිරසීලොති අත්ථො. “ථෙරකො අයමායස්මා මහල්ලකො”තිආදීසු පඤ්ඤත්තියං , ලොකපඤ්ඤත්තිමත්තොති අත්ථො. “චුන්දත්ථෙරො ඵුස්සත්ථෙරො”තිආදීසු නාමධෙය්යෙ, එවං කතනාමොති අත්ථො. “ථෙරො චායං කුමාරො මම පුත්තෙසූ”තිආදීසු ජෙට්ඨෙ, ජෙට්ඨො කුමාරොති අත්ථො. ඉධ පනායං කාලෙ ච ථිරෙ ච වත්තති. තස්මා චිරං කාලං ඨිතොති ථෙරො, ථිරතරසීලාචාරමද්දවාදිගුණාභියුත්තො වා ථෙරොති වුච්චති. ථෙරො ච ථෙරො චෙති ථෙරා, ථෙරානං අපදානං කාරණං ථෙරාපදානං, තං ථෙරාපදානං සුණාථාති සම්බන්ධො.

හිමවන්තස්ස අවිදූරෙ, ලම්බකො නාම පබ්බතොතිආදි ආයස්මතො සාරිපුත්තත්ථෙරස්ස අපදානං, තස්සායස්මතො මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරස්ස ච වත්ථු එවං වෙදිතබ්බං –

අතීතෙ කිර ඉතො කප්පතො සතසහස්සකප්පාධිකෙ එකඅසඞ්ඛ්යෙය්යමත්ථකෙ ආයස්මා සාරිපුත්තො බ්රාහ්මණමහාසාලකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා නාමෙන සරදමාණවො නාම අහොසි. මහාමොග්ගල්ලානො ගහපතිමහාසාලකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා නාමෙන සිරිවඩ්ඪනකුටුම්බිකො නාම අහොසි. තෙ උභොපි සහපංසුකීළනසහායා අහෙසුං. තෙසු සරදමාණවො පිතු අච්චයෙන කුලසන්තකං ධනං පටිපජ්ජිත්වා එකදිවසං රහොගතො චින්තෙසි – “ඉමෙසං සත්තානං මරණං නාම එකන්තිකං, තස්මා මයා එකං පබ්බජ්ජං උපගන්ත්වා විමොක්ඛමග්ගො ගවෙසිතබ්බො”ති සහායං උපසඞ්කමිත්වා “සම්ම, අහං පබ්බජිතුකාමො. කිං ත්වං පබ්බජිතුං සක්ඛිස්සසී”ති වත්වා තෙන “න සක්ඛිස්සාමී”ති වුත්තෙ “හොතු අහමෙව පබ්බජිස්සාමී”ති රතනකොට්ඨාගාරානි විවරාපෙත්වා කපණද්ධිකාදීනං මහාදානං දත්වා පබ්බතපාදං ගන්ත්වා ඉසිපබ්බජ්ජං පබ්බජි. තස්ස පබ්බජිතස්ස අනුපබ්බජ්ජං පබ්බජිතා චතුසත්තතිසහස්සමත්තා බ්රාහ්මණපුත්තා අහෙසුං. සො පඤ්ච අභිඤ්ඤායො අට්ඨ ච සමාපත්තියො නිබ්බත්තෙත්වා තෙසම්පි ජටිලානං කසිණපරිකම්මං ආචික්ඛි. තෙ සබ්බෙපි පඤ්චාභිඤ්ඤා අට්ඨ ච සමාපත්තියො නිබ්බත්තිසුං.

තෙන සමයෙන අනොමදස්සී නාම සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ උප්පජ්ජිත්වා පවත්තිතවරධම්මචක්කො සත්තෙ සංසාරමහොඝතො තාරෙත්වා එකදිවසං සරදතාපසස්ස ච අන්තෙවාසිකානඤ්ච සඞ්ගහං කත්තුකාමො එකො අදුතියො පත්තචීවරමාදාය ආකාසෙන ගන්ත්වා “බුද්ධභාවං මෙ ජානාතූ”ති තාපසස්ස පස්සන්තස්සෙව ආකාසතො ඔතරිත්වා පථවියං පතිට්ඨාසි. සරදතාපසො සත්ථු සරීරෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි උපධාරෙත්වා “සබ්බඤ්ඤුබුද්ධොයෙවාය”න්ති නිට්ඨං ගන්ත්වා පච්චුග්ගමනං කත්වා ආසනං පඤ්ඤාපෙත්වා අදාසි. නිසීදි භගවා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ. සරදතාපසො සත්ථු සන්තිකෙ එකමන්තං නිසීදි.

තස්මිං සමයෙ තස්ස අන්තෙවාසිකා චතුසත්තතිසහස්සමත්තා ජටිලා පණීතපණීතානි ඔජවන්තානි ඵලාඵලානි ගහෙත්වා ආගතා සත්ථාරං දිස්වා සඤ්ජාතපසාදා අත්තනො ආචරියස්ස සත්ථු ච නිසින්නාකාරං ඔලොකෙත්වා “ආචරිය, මයං පුබ්බෙ ‘තුම්හෙහි මහන්තතරො කොචි නත්ථී’ති මඤ්ඤාම, අයං පන පුරිසො තුම්හෙහි මහන්තතරො මඤ්ඤෙ”ති ආහංසු. කිං වදෙථ, තාතා, සාසපෙන සද්ධිං අට්ඨසට්ඨියොජනසතසහස්සුබ්බෙධං සිනෙරුං සමං කාතුං ඉච්ඡථ, සබ්බඤ්ඤුබුද්ධෙන මං තුලං මා කරිත්ථාති. අථ තෙ තාපසා ආචරියස්ස වචනං සුත්වා “යාව මහා වතායං පුරිසුත්තමො”ති සබ්බෙව පාදෙසු නිපතිත්වා සත්ථාරං වන්දිංසු.