2. මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරඅපදානවණ්ණනා
අනොමදස්සී භගවාත්යාදිකං ආයස්මතො මොග්ගල්ලානත්ථෙරස්ස අපදානං. අයඤ්ච ථෙරො පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරො තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයානි පුඤ්ඤානි උපචිනන්තො අනොමදස්සිස්ස භගවතො කාලෙතිආදි සාරිපුත්තත්ථෙරස්ස ධම්මසෙනාපතිනො වත්ථුම්හි වුත්තමෙව. ථෙරො හි පබ්බජිතදිවසතො පට්ඨාය සත්තමෙ දිවසෙ මගධරට්ඨෙ කල්ලවාලගාමකං උපනිස්සාය සමණධම්මං කරොන්තො ථිනමිද්ධෙ ඔක්කමන්තෙ සත්ථාරා “මොග්ගල්ලාන, මා තුච්ඡො තව වායාමො”තිආදිනා සංවෙජිතො ථිනමිද්ධං විනොදෙත්වා භගවතා වුච්චමානං ධාතුකම්මට්ඨානං සුණන්තො එව විපස්සනාපටිපාටියා උපරිමග්ගත්තයං අධිගන්ත්වා අග්ගඵලක්ඛණෙ සාවකඤාණස්ස මත්ථකං පාපුණි.
එවං දුතියසාවකභාවං පත්වා ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරො අත්තනො පුබ්බකම්මං සරිත්වා සොමනස්සවසෙන පුබ්බචරියං අපදානං පකාසෙන්තො අනොමදස්සී භගවාතිආදිමාහ. තත්ථ න ඔමං අලාමකං දස්සනං පස්සනං අස්සාති අනොමදස්සී. තස්ස හි ද්වත්තිංසමහාපුරිසලක්ඛණපටිමණ්ඩිතසරීරත්තා සකලං දිවසං සකලං මාසං සකලං සංවච්ඡරං සංවච්ඡරසතසහස්සම්පි පස්සන්තානං දෙවමනුස්සානං අතිත්තිකරං දස්සනන්ති, අනොමං අලාමකං නිබ්බානං දස්සනසීලොති වා “අනොමදස්සී”ති ලද්ධනාමො භාග්යවන්තතාදීහි කාරණෙහි භගවා. ලොකජෙට්ඨොති සකලසත්තලොකස්ස ජෙට්ඨො පධානො. ආසභසදිසත්තා ආසභො, නරානං ආසභො නරාසභො. සො ලොකජෙට්ඨො නරාසභො අනොමදස්සී භගවා දෙවසඞ්ඝපුරක්ඛතො දෙවසමූහෙහි පරිවාරිතො. හිමවන්තම්හි විහාසීති සම්බන්ධො.
යදා දුතියසාවකභාවාය දුතියවාරෙ පත්ථනං අකාසි, තදා නාමෙන වරුණො නාම අහං නාගරාජා හුත්වා නිබ්බත්තො අහොසින්ති අත්ථො. තෙන වුත්තං – “වරුණො නාම නාමෙන, නාගරාජා අහං තදා”ති. කාමරූපීති යදිච්ඡිතකාමනිම්මානසීලො. විකුබ්බාමීති විවිධං ඉද්ධිවිකුබ්බනං කරොමි. මහොදධිනිවාසහන්ති මඤ්ජෙරිකා නාගා, භූමිගතා නාගා, පබ්බතට්ඨා නාගා, ගඞ්ගාවහෙය්යා නාගා, සාමුද්දිකා නාගාති ඉමෙසං නාගානං අන්තරෙ සාමුද්දිකනාගො අහං මහොදධිම්හි සමුද්දෙ නිවාසිං, වාසං කප්පෙසින්ති අත්ථො.
සඞ්ගණියං ගණං හිත්වාති නිච්චපරිවාරභූතං සකපරිවාරං නාගසමූහං හිත්වා විනා හුත්වා . තූරියං පට්ඨපෙසහන්ති අහං තූරියං පට්ඨපෙසිං, වජ්ජාපෙසින්ති අත්ථො. සම්බුද්ධං පරිවාරෙත්වාති අනොමදස්සිසම්බුද්ධං සමන්තතො සෙවමානා අච්ඡරා නාගමාණවිකා වාදෙසුං දිබ්බවාදෙහි ගීතා වාක්යාදීහි වාදෙසුං ලද්ධානුරූපතො වජ්ජෙසුං තදාති අත්ථො.
වජ්ජමානෙසු තූරෙසූති මනුස්සනාගතූරියෙසු පඤ්චඞ්ගිකෙසු වජ්ජමානෙසු. දෙවා තූරානි වජ්ජයුන්ති චාතුමහාරාජිකා දෙවා දිබ්බතූරියානි වජ්ජිංසු වාදෙසුන්ති අත්ථො. උභින්නං සද්දං සුත්වානාති උභින්නං දෙවමනුස්සානං භෙරිසද්දං සුත්වා. තිලොකගරුසමානොපි බුද්ධො සම්පබුජ්ඣථ ජානාති සුණාතීති අත්ථො.
නිමන්තෙත්වාන සම්බුද්ධන්ති සසාවකසඞ්ඝං සම්බුද්ධං ස්වාතනාය නිමන්තෙත්වා පරිවාරෙත්වා. සකභවනන්ති අත්තනො නාගභවනං උපාගමිං. ගන්ත්වා ච ආසනං පඤ්ඤපෙත්වානාති රත්තිට්ඨානදිවාට්ඨානකුටිමණ්ඩපසයනනිසීදනට්ඨානානි පඤ්ඤාපෙත්වා සජ්ජෙත්වාති අත්ථො. කාලමාරොචයිං අහන්ති එවං කතපුබ්බවිධානො අහං “කාලො, භන්තෙ, නිට්ඨිතං භත්ත”න්ති කාලං ආරොචයිං විඤ්ඤාපෙසිං.