දුතියබලනිද්දෙසෙ ගතිසම්පත්තිපටිබාළ්හානීති ගතිසම්පත්තියා පටිබාහිතානි නිවාරිතානි පටිසෙධිතානි. සෙසපදෙසුපි එසෙව නයො. එත්ථ ච ගතිසම්පත්තීති සම්පන්නා ගති දෙවලොකො ච මනුස්සලොකො ච. ගතිවිපත්තීති විපන්නා ගති චත්තාරො අපායා. උපධිසම්පත්තීති අත්තභාවසමිද්ධි. උපධිවිපත්තීති හීනඅත්තභාවතා. කාලසම්පත්තීති සුරාජසුමනුස්සකාලසඞ්ඛාතො සම්පන්නකාලො. කාලවිපත්තීති දුරාජදුමනුස්සකාලසඞ්ඛාතො විපන්නකාලො. පයොගසම්පත්තීති සම්මාපයොගො. පයොගවිපත්තීති මිච්ඡාපයොගො.

තත්ථ එකච්චස්ස බහූනි පාපකම්මානි හොන්ති. තානි ගතිවිපත්තියං ඨිතස්ස විපච්චෙය්යුං. සො පන එකෙන කල්යාණකම්මෙන ගතිසම්පත්තියං දෙවෙසු වා මනුස්සෙසු වා නිබ්බත්තො. තාදිසෙ ච ඨානෙ අකුසලස්ස වාරො නත්ථි, එකන්තං කුසලස්සෙව වාරොති. එවමස්ස තානි කම්මානි ගතිසම්පත්තිපටිබාළ්හානි න විපච්චන්තීති පජානාති.

අපරස්සාපි බහූනි පාපකම්මානි හොන්ති. තානි උපධිවිපත්තියං ඨිතස්ස විපච්චෙය්යුං. සො පන එකෙන කල්යාණකම්මෙන උපධිසම්පත්තියං ඨිතො සුසණ්ඨිතඞ්ගපච්චඞ්ගො අභිරූපො දස්සනීයො බ්රහ්මවච්ඡසදිසො. සචෙපි දාසියා කුච්ඡිස්මිං දාසජාතො හොති ‘එවරූපො අත්තභාවො කිලිට්ඨකම්මස්ස නානුච්ඡවිකො’ති හත්ථිමෙණ්ඩඅස්සබන්ධකගොපාලකකම්මාදීනි තං න කාරෙන්ති; සුඛුමවත්ථානි නිවාසාපෙත්වා භණ්ඩාගාරිකට්ඨානාදීසු ඨපෙන්ති. සචෙ ඉත්ථී හොති, හත්ථිභත්තපචනාදීනි න කාරෙන්ති; වත්ථාලඞ්කාරං දත්වා සයනපාලිකං වා නං කරොන්ති, සොමදෙවි විය වල්ලභට්ඨානෙ වා ඨපෙන්ති. භාතිකරාජකාලෙ කිර ගොමංසඛාදකෙ බහුජනෙ ගහෙත්වා රඤ්ඤො දස්සෙසුං. තෙ ‘දණ්ඩං දාතුං සක්කොථා’ති පුට්ඨා ‘න සක්කොමා’ති වදිංසු. අථ නෙ රාජඞ්ගණෙ සොධකෙ අකංසු. තෙසං එකා ධීතා අභිරූපා දස්සනීයා පාසාදිකා. තං දිස්වා රාජා අන්තෙපුරං අභිනෙත්වා වල්ලභට්ඨානෙ ඨපෙසි. සෙසඤාතකාපි තස්සා ආනුභාවෙන සුඛං ජීවිංසු. තාදිසස්මිඤ්හි අත්තභාවෙ පාපකම්මානිපි විපාකං දාතුං න සක්කොන්ති. එවං උපධිසම්පත්තිපටිබාළ්හානි න විපච්චන්තීති පජානාති.

එකස්ස බහූනි පාපකම්මානි හොන්ති. තානි කාලවිපත්තියං ඨිතස්ස විපච්චෙය්යුං. සො පන එකෙන කල්යාණකම්මෙන පඨමකප්පිකානං වා චක්කවත්තිරඤ්ඤො වා බුද්ධානං වා උප්පත්තිසමයෙ සුරාජසුමනුස්සකාලෙ නිබ්බත්තො. තාදිසෙ ච කාලෙ නිබ්බත්තස්ස අකුසලස්ස විපාකං දාතුං ඔකාසො නත්ථි, එකන්තං කුසලස්සෙව ඔකාසොති. එවං කාලසම්පත්තිපටිබාළ්හානි න විපච්චන්තීති පජානාති.

අපරස්සාපි බහූනි පාපකම්මානි හොන්ති. තානි පයොගවිපත්තියං ඨිතස්ස විපච්චෙය්යුං. සො පන එකෙන කල්යාණකම්මෙන පයොගසම්පත්තියං ඨිතො පාණාතිපාතාදීහි විරතො කායවචීමනොසුචරිතානි පූරෙති. තාදිසෙ ඨානෙ අකුසලස්ස විපච්චනොකාසො නත්ථි, එකන්තං කුසලස්සෙව ඔකාසොති. එවං පයොගසම්පත්තිපටිබාළ්හානි න විපච්චන්තීති පජානාති.

අපරස්සාපි බහූනි පාපකම්මානි හොන්ති. තානි ගතිසම්පත්තියං ඨිතස්ස න විපච්චෙය්යුං. සො පනෙකෙන පාපකම්මෙන ගතිවිපත්තියංයෙව නිබ්බත්තො. තත්ථස්ස තානි කම්මානි උපගන්ත්වා වාරෙන වාරෙන විපාකං දෙන්ති – කාලෙන නිරයෙ නිබ්බත්තාපෙන්ති, කාලෙන තිරච්ඡානයොනියං, කාලෙන පෙත්තිවිසයෙ, කාලෙන අසුරකායෙ, දීඝෙනාපි අද්ධුනා අපායතො සීසං උක්ඛිපිතුං න දෙන්ති. එවං ගතිසම්පත්තිපටිබාහිතත්තා විපාකං දාතුං අසක්කොන්තානි ගතිවිපත්තිං ආගම්ම විපච්චන්තීති පජානාති.

අපරස්සාපි බහූනි පාපකම්මානි හොන්ති. තානි උපධිසම්පත්තියං ඨිතස්ස න විපච්චෙය්යුං . සො පන එකෙන පාපකම්මෙන උපධිවිපත්තියංයෙව පතිට්ඨිතො දුබ්බණ්ණො දුරූපො දුස්සණ්ඨිතො බීභච්ඡො පිසාචසදිසො. සො සචෙ දාසියා කුච්ඡියං දාසජාතො ‘ඉමානි එතස්ස අනුච්ඡවිකානී’ති සබ්බානි නං කිලිට්ඨකම්මානි කාරෙන්ති අන්තමසො පුප්ඵඡඩ්ඩකකම්මං උපාදාය. සචෙ ඉත්ථී හොති ‘ඉමානි එතිස්සා අනුච්ඡවිකානී’ති සබ්බානි නං හත්ථිභත්තපචනාදීනි කිලිට්ඨකම්මානි කාරෙන්ති. කුලගෙහෙ ජාතම්පි බලිං සාධයමානා රාජපුරිසා ‘ගෙහදාසී’ති සඤ්ඤං කත්වා බන්ධිත්වා ගච්ඡන්ති, කොතලවාපීගාමෙ මහාකුටුම්බිකස්ස ඝරණී විය. එවං උපධිසම්පත්තිපටිබාහිතත්තා විපාකං දාතුං අසක්කොන්තානි උපධිවිපත්තිං ආගම්ම විපච්චන්තීති පජානාති.

අපරස්සාපි බහූනි පාපකම්මානි හොන්ති. තානි කාලසම්පත්තියං නිබ්බාතස්ස න විපච්චෙය්යුං. සො පන එකෙන පාපකම්මෙන කාලවිපත්තියං දුරාජදුමනුස්සකාලෙ කසටෙ නිරොජෙ දසවස්සායුකකාලෙ නිබ්බත්තො, යදා පඤ්ච ගොරසා පච්ඡිජ්ජන්ති, කුද්රූසකං අග්ගභොජනං හොති. කිඤ්චාපි මනුස්සලොකෙ නිබ්බත්තො, මිගපසුසරික්ඛජීවිකො පන හොති. එවරූපෙ කාලෙ කුසලස්ස විපච්චනොකාසො නත්ථි, එකන්තං අකුසලස්සෙව හොති. එවං කාලසම්පත්තිපටිබාහිතත්තා විපාකං දාතුං අසක්කොන්තානි කාලවිපත්තිං ආගම්ම විපච්චන්තීති පජානාති.