තෙවැන්නෙහි මිච්ඡාදිට්ඨිපරමානි යනු මිත්‍ථ්‍යා දෘෂ්ටිය මොවුන්ට පරමකොට ඇත්තේනුයි මිචඡාදිට්ට පරමානි නම් වේ. ආනන්තර්ය කර්‍මපස මහා සාවද්‍ය නම් වෙයි. ඔවුනතුරෙනුදු මිච්ඡාදිට්ටියම අතිශයින් සාවදයය යන අදහසයි. කුමක් හෙයින්ද යත් ඔවුනට සීමාවක් ඇත. ආනන්තර්ය කර්‍ම සතර නිරයෙහි උපදවතැයි කියන ලදී. සංඝභේද කර්‍මයද නිරයෙහි කල්පයක් සිටින්නේම වෙයි. මෙසේ ඔවුනට සීමාවක් ඇත. කෙළවරක් පෙනෙයි. නියත මිත්‍ථ්‍යාදෘෂ්ටියට පරිච්ඡේයක් නැත. එය සංසාරවෘත්තයේ මුලය. එයින් යුක්තවූවහුට භවයෙන් නැඟීසිටීමක් නැත. යමෙක් ඔහුට කන්දිය යුතුයයි හඟිත්ද වැරදි මගට යොමුකරවයි. එයින්ද යුක්තවූවහුට ස්වර්‍ගයද නැත. මාර්‍ගයද නැත. කල්ප විනාශයෙහිදී මහජනයා බඹලොව උපන්කල්හි නියත මිත්‍ථ්‍යාදෘෂ්ටිකයා එහි නොඉපිද පිටිසක්වළ උපදියි. කිම පිටිසක්වළ නොදැවෙයිද? දැවෙයි. එය දැවෙන කල්හිද මෙතෙම අහසෙහි එක් අවකාශයක පැසේමයයි කියත්.
සිවුවැන්නෙහි මක්‍ඛලී යනු මා ඛලී යන වචනය ඇසුරුකොට ලබන ලද නම් ඇති තීර්ථංකර තෙමේයි. නදීමුඛෙ යනු නදීන් දෙකක් එකතුවන තැනයි. මෙය දේශනාමාත්‍රයක්මය. කදුරැලි දෙකක දෙදියකද එක්වන තැනයි. මුහුදේ කලපුවේද මුහුදේ නදියකදැයි යන මේවායේද යම් කිසිවක එක්වූ තැනකි. වෙනත් එබඳුවූද දියය. ඛිපං යනු කෙමිනයි. ඔඩ්ඩෙය්‍ය අටවන්නේයි. මිනිස්සු බටවලින් හෝ උක්වලින් හෝ උණවලින් හෝ පෙඟූ ඉරටුවලින් හෝ කළ එකක් දෙකක් හෝ තුනක් කළ ගන්වන (තැබිය හැකි) පමණවූ කෙමියක් කොට මුවවිට යොතින් බැඳ ගං මුව දොරට ගෙන ගොස් දෙපසෙහි කණුවක කොටා යොත්වලින් එහි බඳිත්, එය සඳහා මෙය කියනලදී. එහි පිවිසි කුඩමස්සාටද ගැලවීමක් නැත. අනයාය යනු අවැඩටයි. ව්‍යසනාය යනු විනාශයටයි. මක්‍ඛලී මොඝපුරිසො යනු මේ මක්‍ඛලිගොසාල නම්වූ හිස්මිනිසායි. මනුස්සබිපං මඤ්ඤෙ ලොකෙ උප්පන්නො යනු මහජනයාගේ ස්වර්‍ගමොක්‍ෂ ගමන් මාර්‍ගයෙහි එහි යාම වැළැක්වීම සඳහාවූ මිනිස් කෙමිනක්මෙන් ලොව උපන්නෙකියි.
පස්‍වැන්න ආදියෙහිද දුරුක්‍ඛාතෙ භික්‍ඛවෙ ධම්මවිනයෙ යනු නරකට කියනලද ධර්‍මවිනය නම් (බුදුසසුනෙන්) බාහිරවූ ශාසනයයි. එහි ශාස්තෘවරයාද අසර්‍වඥ වෙයි. ධර්‍මයද නරකට දෙසනලද්දේය. පිරිසද වැරදියට පිළිපන්නේය. යො ච සමාදපෙති යනු යම් ආචාර්‍ය්‍යවූ පුද්ගලයෙක් පිළිගන්වයිද යනුයි. යංච සමාදපෙති යනු අතවැස්සන්ට යමක් පිළිගන්වයිද යනුයි. යොච සමාදපිතො තථත්තාය පටිපජ්ජති යනු යම් අතවැස්සෙක් ආචාර්‍ය්‍යයන් විසින් පිළිගන්වනලද්දේ ඔහුගේ වචනය (ඉටු) කරන්නේ එ(එබඳු) බවට පිළිපදියි. බහුං අපුඤ්ඤං පසවන්ති යනු පිළිගන්වන්නාද පරපණ නැසීම් ආදියෙහි පාදසියයක් පිළිගන්වනනේ ඒ සියල්ලන්ටම අකුශලයෙන් සමානවූම අකුශලයක් පමුණුවයි. එහෙයින් ඒ සියල්ලෝ බොහෝ පව් උපදවතියි කියනලදී.
ස්වාක්‍ඛාතෙ යනු මනාව කියනලද මනාව දෙසන ලද්දෙහියි. එබඳුවූ ධර්‍මවිනයෙහි ශාස්තෘවරයාද සර්‍වඥවෙති. ධර්‍මයද මැනවින් දේශිතය, සංඝයාද මනාව පිළිපන්හ. සබ්බෙ තෙ බහුං පුඤ්ඤං පසවන්ති යනු සමාදන් කරවන්නාවූ භික්‍ෂුව පිඬු හැසිරෙනකල්හි දැක කැඳබත් ආදියෙන් සමාදන් කරවන්නේ සියලුම දායකයන්ට කුසලයෙන් සමානවූ කුශලයක් පමුණුවයි. එහෙයින් බොහෝ පින් උපදවතියි කියනලදී.
දායකෙන ජානිතබ්බා යනු දායක පුද්ගලයා විසින් ප්‍රමාණය දතයුතුය. පමණින් දිය යුතුය. පුරවා වැඩිපුර නොදිය යුතුය. නොදිය යුතුයයි නොකියා ප්‍රමාණ වශයෙන් ටික ටික දියයුතුයයි කියනලදී. පුරවා වැඩිපුර දුන් කල්හි වැඩිමිනිස් සැපතක් හෝ දෙව්සැපතක් හෝ නිවන් සැපතක් හෝ නැත. නො පටිග්ගාහකෙන යනු පිළිගන්නාගේ පමණ දැන පිළිගැනීමේ කිසක් නම් නැත. කුමක් හෙයින්ද යත්? ඔහුට වනාහි පමණ දැන පිරියයුතු පමණට පිළිගැනීම මුල්කොට ඇති අපිස් පටිපදාවක් නම් නැත. යම් පමණක් ලබයිද එපමණක් ගතයුතුය. ඔහුගේ අඹුදරුවන් රැකීම අතිරේකව ගැනීම මුල්කොට ඇත්තේ වෙයි.
පටිග්ගාහකෙන මත්තා ජාතිතබ්බා යනු ප්‍රතිග්‍රාහක පුද්ගලයා විසින් පමණ දතයුතුය. කෙසේද යත්? ඔහු විසින් දායකයාගේ හැකියාව දතයුතුය. දෙය්‍යධර්‍මයාගේ (දානවස්තුවේ) හැකියාව දතයුතුය. තමන්ගේ ශක්තිප්‍රමාණය දතයුතුය. ඉදින් ද්‍යෙධර්‍මය බොහෝ වේද දායකයා ටිකක් දෙනු කැමැත්තේද දායකයාගේ වශයෙන් ටිකක් ගතයුතුය. දෙය්‍යධර්‍මය අල්පය, දායකයා බොහෝ දෙනු කැමැත්තේය, එවිට දෙය්‍යධර්‍මය වශයෙන් ටිකක් ගතයුතුය. දෙය්‍යධර්‍මයද බොහෝය, දායකයාද බොහෝ දෙනු කැමැත්තේය. එවිට තමන්ගේ ශක්තිප්‍රමාණය දැන පමණින්ම ගතයුතුය. මෙසේ පමණ දැන පිළිගන්නා වනාහි අල්පෙච්ඡප්‍රතිපදාව පුරයි. නූපන්නහුට ලාභය උපදියි. උපන් ලාභය තහවුරු වෙයි. නොපැහැදුනෝ පහදිත්, පැහැදුනෝද බොහෝ පැහැදීමට පැමිණෙත්, මහජනයාට ඇසක්වූයේ වෙයි. සසුන බොහෝකල් පවතින්නක් කරයි.
එහිලා මේ කථාවස්තුහු වෙත්: රෝහණ ජනපදයෙහි කුටුම්බිය වෙහෙරෙහි එක් තරුණ භික්‍ෂුවක් දුර්භික්‍ෂ සමයෙක්හි එගම එක් ලමබකණ්ණ ගොත්‍රිකයෙකුගේ නිවසෙහි වැළදීම සඳහා හැඳිබතක් (හැන්දක් පමණ බත්) ගෙන ගමන සඳහා ද හැඳිබතක්ම ලබයි. හෙතෙම එක්දිනක ඒ නිවසෙහි එක් අමුත්තෙකු දැක එක් හැඳිබතක්ම ගත්තේය. ඉක්බිති එකරුණින් කුලපුත්‍රයා ඔහුට පැහැදී අපගේ ගෙදරට පැමිණෙන ස්වාමීන්වහන්සේ මෙවැන්නෙකැයි රජගෙදර මිත්‍ර ඇමතිවරුනට පැවසීය. ඒ සියල්ලෝ ඔහුගේ අපිස් ගුණයෙන් පැහැදුනාහු එක් දිනකින්ම නිතිබත් සැටක් පිහිටවූහ. මෙසේ අපිස් තැනැත්තේ නූපන් ලාභය උපදවයි.