4. 3. 4. 5.
[වජ්ජපුග්ගල සූත්රය]
35. මහණෙනි, ලෝකයෙහි මේ පුද්ගලයෝ සතර දෙනෙක් විද්යමානයහ. කවර සතර දෙනෙක යත්:
සාවද්යය, වද්යබහුලය, අල්පවද්යය, අනවද්ය යි.
මහණෙනි, කෙසේ පුද්ගල සාවද්ය වේ ද? මහණෙනි, මෙලොව ඇතැම් පුද්ගලයෙක් සාවද්ය කායකර්මයෙන් සමන්වාගත වෙයි. සාවද්ය වාක්කර්මයෙන් සමන්වාගත වෙයි. සාවද්ය මනඃකර්මයෙන් සමන්වාගත වෙයි. මහණෙනි, මෙසේ පුද්ගල සාවද්ය වෙයි.
මහණෙනි, කෙසේ පුද්ගල වද්යබහුල වේ ද? මහණෙනි, මෙලොව ඇතැම් පුද්ගලයෙක් බොහෝසෙයින් සාවද්ය කායකර්මයෙන් සමන්වාගත වෙයි, අනවද්ය කායකර්මයෙන් අල්ප කොට ය. බොහෝසෙයින් සාවද්ය වාක්කර්මයෙන් සමන්වාගත වෙයි, අනවද්ය වාක්කර්මයෙන් අල්ප කොට ය. බොහෝසෙයින් සාවද්ය මනඃකර්මයෙන් සමන්වාගත වෙයි, අනවද්ය මනඃකර්මයෙන් අල්පකොට ය. මහණෙනි, මෙසේ පුද්ගල වද්යබහුල වෙයි.
මහණෙනි, කෙසේ පුද්ගල අල්පවද්ය වේ ද? මහණෙනි, මෙලොව ඇතැම් පුද්ගලයෙක් අනවද්ය කායකර්මයෙන් බහුලකොට සමන්වාගත වෙයි. සාවද්ය කායකර්මයෙන් අල්ප කොට ය. අනවද්ය වාක්කර්මයෙන් බහුල කොට සමන්වාගත වෙයි. සාවද්ය වාක්කර්මයෙන් අල්ප කොට ය. අනවද්ය මනඃකර්මයෙන් බහුල කොට සමන්වාගත වෙයි. සාවද්ය මනඃකර්මයෙන් අල්ප කොට ය. මහණෙනි, මෙසේ පුද්ගල අල්පවද්ය වෙයි.
මහණෙනි, කෙසේ පුද්ගල අනවද්ය වේ ද? මහණෙනි, මෙලොව ඇතැම් පුද්ගලයෙක් අනවද්ය කායකර්මයෙන් සමන්වාගත වෙයි. අනවද්ය වාක්කර්මයෙන් සමන්වාගත වෙයි. අනවද්ය මනඃකර්මයෙන් සමන්වාගත වෙයි. මහණෙනි, මෙසේ පුද්ගල අනවද්ය වේ.
මහණෙනි, මේ සතර පුද්ගලයෝ ලෝකයෙහි විද්යමානයහ.
4. 3. 4. 6.
[පරිපූරකාරීපුග්ගල සූත්රය]
36. මහණෙනි, ලෝකයෙහි මේ පුද්ගලයෝ සතර දෙනෙක් විද්යමානයහ. කවර සතර දෙනෙක යත්?
මහණෙනි, මෙලොව ඇතැම් පුද්ගලයෙක් ශීලයෙහි පරිපූරකාරී නො වේ. සමාධියෙහි පරිපූරකාරී නො වේ. ප්රඥායෙහි පරිපූරකාරී නො වේ. මහණෙනි, මෙලොව ඇතැම් පුද්ගලයෙක් ශීලයෙහි පරිපූරකාරී වේ. සමාධියෙහි පරිපූරකාරී නො වේ. ප්රඥායෙහි පරිපූරකාරී නො වේ. මහණෙනි, මෙලොව ඇතැම් පුද්ගලයෙක් ශීලයෙහි පරිපූරකාරී වේ. සමාධියෙහි පරිපූරකාරී වේ. ප්රඥායෙහි පරිපූරකාරී නො වේ. මහණෙනි, මෙලොව ඇතැම් පුද්ගලයෙක් ශීලයෙහි පරිපූරකාරී වේ. සමාධියෙහි පරිපූරකාරී වේ. ප්රඥායෙහි පරිපූරකාරී වේ.
මහණෙනි, මේ සතර පුද්ගලයෝ ලෝකයෙහි විද්යමානයහ.
4. 3. 4. 7.
[ගරුපුග්ගල සූත්රය]
37. මහණෙනි, මේ පුද්ගලයෝ සතර දෙනෙක් ලෝකයෙහි විද්යමානයහ. කවර සතර දෙනෙක යත්:
මහණෙනි, මෙලොව ඇතැම් පුද්ගලයෙක් ශීලගරුක නො වේ, ශීලය අධිපති කොට ඇත්තේ ද නො වේ. සමාධිගරුක නො වේ. සමාධිය අධිපති කොට ඇත්තේ ද නො වේ. ප්රඥාගරුක නො වේ. ප්රඥාව අධිපති කොට ඇත්තේ ද නො වේ.
මහණෙනි, මෙලොව ඇතැම් පුද්ගලයෙක් ශීලගරුක වේ, ශීලය අධිපති කොට ඇත්තේ ද වේ. සමාධිගරුක නො වේ. සමාධිය අධිපති කොට ඇත්තේ ද නො වේ. ප්රඥාගරුක නො වේ. ප්රඥාව අධිපති කොට ඇත්තේ ද නො වේ.
මහණෙනි, මෙලොව ඇතැම් පුද්ගලයෙක් ශීලගරුක වේ, ශීලය අධිපති කොට ඇත්තේ වේ. සමාධිගරුක වේ, සමාධිය අධිපති කොට ඇත්තේ ද වේ. ප්රඥාගරුක නො වේ. ප්රඥාව අධිපතිකොට ඇත්තේ ද නො වේ.
මහණෙනි, මෙලොව ඇතැම් පුද්ගලයෙක් ශීලගරුක වේ, ශීලය අධිපති කොට ඇත්තේ වේ. සමාධිගරුක වේ. සමාධිය අධිපති කොට ඇත්තේ වේ. ප්රඥාගරුක වේ. ප්රඥාව අධිපතිකොට ඇත්තේ වේ.
මහණෙනි, මේ පුද්ගලයෝ සතර දෙනෙක් ලෝකයෙහි විද්යමානයහ.
4. 3. 4. 8.
[නිකට්ඨපුග්ගල සූත්රය]
38. මහණෙනි, මේ පුද්ගලයෝ සතර දෙනෙක් ලෝකයෙහි විද්යමානයහ. කවර සතර දෙනෙක යත්:
(වෙනෙන්) ඇද ගත් කය ඇත්තේ (වනයට) වැද ගත් සිත් ඇත්තේ ය. වැද ගත් කය ඇත්තේ ඇද ගත් සිත් ඇත්තේ ය. වැද ගත් කය ඇත්තේ වැද ගත් සිත් ද ඇත්තේ ය. ඇද ගත් කය ඇත්තේ ඇද ගත් සිත් ද ඇත්තේ ය.
මහණෙනි, කෙසේ පුද්ගල ඇද ගත් කය ඇත්තේ වැද ගත් සිත් ඇත්තේ වේ ද? මහණෙනි, මෙලොව ඇතැම් පුල්ගලයෙක් අරණ්ය සෙනසුන් ද, වානප්රස්ථයන් ද, ගැඹුරු වල් සෙනසුන් ද, සෙවුනේ ය. හේ එහි ලා කාමවිතර්කය ද විතර්කණය කෙරේ. ව්යාපාදවිතර්කය ද විතර්කණය කෙරේ. විහිංසාවිතර්කය ද විතර්කණය කෙරේ. මහණෙනි, මෙසේ පුද්ගල ඇදගත්, කය ඇත්තේ වැද ගත් සිත් ඇත්තේ වේ.
මහණෙනි, කෙසේ පුද්ගල වැද ගත් කය ඇත්තේ ඇද ගත් සිත් ඇත්තේ වේ ද? මහණෙනි, මෙලොව ඇතැම් පුල්ගලයෙක් අරණ්යයන් ද, වානප්රස්ථයන් ද, ගැඹුරු වල් සෙනසුන් ද නො ම සෙවුනේ ය. හේ එහි නෙක්ඛම්ම විතර්කය ද, විතර්කණය කෙරෙයි, අව්යාපාද විතර්කය ද විතර්කණය කෙරෙයි, අවිහිංසා විතර්කය ද විතර්කණය කෙරෙයි. මහණෙනි, මෙසේ පුද්ගල වැද ගත් කය ඇත්තේ ඇද ගත් සිත් ඇත්තේ වෙයි.