අතිරේක සූත්‍ර
1. කරජකාය වර්‍ගය
10. 5. 1. 1.
පඨමනිරය සූත්‍රය
[සැවැත්]
මහණෙනි, දස කරුණකින් සමන්‍වාගත වූයේ ගෙනවුත් බහා තැබූයේ යම් සේ නම් එසේ නිරයෙහි නික්‍ෂිප්ත වෙයි. කවර දස කරුණකින යත්:
1. මහණෙනි, මෙ ලොව්හි ඇතැමෙක් රුදුරු කම් ඇතියේ ලෙහෙ වැකුණු අත් ඇතියේ නැසුම් වොලොගැණුම්හි බටුයේ සර්‍වප්‍රාණභුතගණයා කෙරෙහි දයාවට නො පතුයේ ප්‍රාණඝාතී වෙයි.
2. නුදුන්දෑ ගන්නා සුලු වෙයි. ග්‍රාමගත වේවයි අරණ්‍යගත වේවයි. මෙරමාගේ යම් ඒ පරචිත්තෝපකරණයෙක් වේ නම් ස්තෙය සඞ්ඛ්‍යාත වූ එ නුදුන් දෑ ගන්නේ වෙයි.
3. කාමයෙහි මිසහසර ඇත්තේ වෙයි. මාතෘරක්‍ෂිතා ය, පිතෘරක්‍ෂිතාය, මාතෘරක්‍ෂිතාය, භ්‍රාතෘරක්‍ෂිතාය, භගිනිරක්‍ෂිතාය, ඥාතිරක්‍ෂිතාය, ගෝත්‍රරක්‍ෂිතාය, ධර්‍මරක්‍ෂිතාය, සස්වාමිකාය, සපරිදණ්ඩාය යටත් පිරිසෙයින් මල්ගුලායෙන් පරික්‍ෂිප්ත වූවා දැයි යම් ඒ මාගම්හු වෙත් නම් එබන්දන් කෙරෙහි හැසිරෙන බවට පැමිණියේ වෙයි.
4. සභාගත වේවයි පර්‍ෂද්ගත වේවයි, ඥාතිමධ්‍යගත වේවයි, පූගමධ්‍යගත වේවයි, රාජකුලමධ්‍යගත වේවයි ඉදිරියට කැඳවන ලදුයේ “එම්බා පුරුෂය, එව යමක් දිනිහි නම් එ කියව”යි, සාක්‍ෂ්‍ය පුළුවුස්නා ලදුයේ මුසාවාදී වෙයි. හේ නො දන්නේ හෝ “දන්මි”යි කියයි. දන්නේ හෝ ‘නො දන්මි’යි කියයි. නො දක්නේ හෝ ‘දක්මි’යි කියයි, දක්නේ හෝ ‘නො දක්මී’යි කියයි, මෙසේ තමා හේතු කොට වේව යි මෙරමා හේතු කොට වේවායි කිසියම් ආමිසයක් හේතුකොට වේවයි, දැන දැන මුසවා බණන්නේ වෙයි.
5. පිසුනුබස් ඇතියේ වෙයි. මොවුන්ගේ භේදයට මෙ තැනින් අසා කියන්නේ වෙයි. එහි හෝ අසා ඔවුන්ගේ භේදයට මොවුනට කියන්නේ ය. මෙසේ සමගයන් හෝ බිඳින සුලුවූයේ භින්නයනට හෝ අනුබල දෙන්නේ වර්‍ගයෙහි රැඳියේ වර්‍ගරත වූයේ වර්‍ගයෙහි සතුටු වන්නේ වර්‍ග කරණ වදන් කියන්නේ වෙයි.
6. පරොස්බස් ඇතියේ වෙයි. නො සබැඳි කැකුළු මෙරමා කටුක පරාගටනා ක්‍රෝධය වටා ඇති සමාධිට අහිත යම් ඒ තෙපුලක් වේ නම් එබඳු තෙපුල් කියන්නේ වෙයි.
7. අකාලවාදී ව අභූතවාදී ව අනර්‍ත්‍ථවාදී ව අධර්‍මවාදී ව අවිනයවාදී ව සම්ඵප්‍රලාප කියන සුලු වෙයි. සිත්හිලා නො දැරිය යුතු නො කල්හි කරුණු රහිත පරිච්ඡේද රහිත අනර්‍ත්‍ථය ඇසුරු කළ බස් කියන්නේ වෙයි.
8. අභිධ්‍යා බහුල කොට ඇත්තේ වෙයි, මෙරමාගේ යම් ඒ පරචිත්තෝපකරණයෙක් වේ නම්, “අහෝ, ඒ කැතින් යමක් මෙරමාගේ වේ නම් එ මට වේව”යි. එය ගිජුසිතින් පතනේ වෙයි,
9. ප්‍රදුෂ්ටමනඃ සඞ්කල්ප ඇතියේ “මෙ සත්හු නැසෙත් වායි හෝ බැඳෙත්වයි හෝ මුලුසුන් වෙත්වයි හෝ වැනසෙත්වයි හෝ නහමක් වෙත්වයි හෝ” ව්‍යාපාදයට පත් සිතැතියේ වෙයි.
10. දුන්දැයෙහි පල නැත, යාගයෙහි නැත, හෝමයෙහි පල නැත, සුකෘත දුෂ්කෘත කර්‍මයන්ගේ ඵල විපාක නැත, මෙලෝ නැත, පරලෝ නැත, මවක් නැත, පියෙක් නැත, ඖපපාදුක සත්ත්‍වයෝ නැත, ලොව්හි යහමගට ගිය මනා පිළිවෙත් සපන් යමෙක් තුමූ මෙලෝ හා පරලෝ හා තුමූ විශිෂ්ටඥානයෙන් දැන සාක්‍ෂාත් කොට සකසා දනිත් නම් එ බඳු මහණබමුණෝ නැත.
මහණෙනි, මෙ දසකරුණින් සමන්‍වාගත වූයේ ගෙනවුත් බහා තැබුයේ යම් සේ නම් එසේ නිරාහි නික්‍ෂිප්ත වෙයි.
මහණෙනි, දසකරුණෙකින් සමන්‍වාගත වූයේ ගෙනවුත් තැබූයේ යම් සේ නම් එසේ ස්වර්‍ගයෙහි නික්‍ෂිප්ත වෙයි. කවර දසයකින යත්:
1. මහණෙනි, මෙ ලොව්හි ප්‍රාණඝාතය දුරු කොට බහා තැබූ දඬු ඇතියේ බහා තැබූ අවි ඇතියේ ලජ්ජා ඇතියේ දයාපත් වූයේ ප්‍රාණඝාතයෙන් වැළැක්කේ වෙයි. සර්‍වප්‍රාණභූතගණයා කෙරෙහි හිතානුකම්පීව වෙසෙයි.
2. අයිනාදන් හැර පියා අයිනාදනින් වැළැක්කේ වෙයි. ග්‍රාමගත වේවයි අරණ්‍යගත වේවයි මෙරමාගේ විත්තොපකරණයෙක් වේ නම් ස්තෙය සඞ්ඛ්‍යාත ඒ නුදුන් දෑ ගන්නේ වෙයි.
3. කාමමිථ්‍යාචාරය හැර පියා කාමමිථ්‍යාචාරයෙන් වැළැක්කේ වෙයි. මාතෘරක්‍ෂිතා ය, පිතෘරක්‍ෂිතාය, මාතෘපිතෘ රක්‍ෂිතාය, භ්‍රාතෘරක්‍ෂිතාය, භගිනිරක්‍ෂිතාය, ඥාතිරක්‍ෂිතාය, ගෝත්‍රරක්‍ෂිතාය, ධර්‍මරක්‍ෂිතාය, සස්වාමිකාය, සපරිදණ්ඩාය යටත් පිරිසෙයින් මල්ගුලායෙන් පරික්‍ෂිප්ත වු දැයි යම් ඒ මාගම්හු වෙත් නම් එබන්දන් කෙරෙහි නො හැසිරෙන බවට පැමිණෙන්නේ වෙයි.