2. 4. 8.
බාහිතිකසුත්තං
එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරං ආදාය සාවත්ථිං පිණ්ඩාය පාවිසි. සාවත්ථියං පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො, යෙන පුබ්බාරාමො මිගාරමාතු පාසාදො තෙනුපසඞ්කමි දිවාවිහාරාය.
තෙන ඛො පන සමයෙන රාජා පසෙනදි කොසලො එකපුණ්ඩරීකං නාගං අභිරුහිත්වා සාවත්ථියා නිය්යාසි දිවාදිවස්ස. අද්දසා ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො ආයස්මන්තං ආනන්දං දූරතොව ආගච්ඡන්තං. දිස්වාන සිරිවඩ්ඪං මහාමත්තං ආමන්තෙසි: ‘ආයස්මා නු ඛො එසො සම්ම සිරිවඩ්ඪ, ආනන්දො’ති? එවං මහාරාජ, ආයස්මා එසො ආනන්දො’ති. අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො අඤ්ඤතරං පුරිසං ආමන්තෙසි: ‘එහි ත්වං අම්භො පුරිස, යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කම. උපසඞ්කමිත්වා මම වචනෙන ආයස්මතො ආනන්දස්ස පාදෙ සිරසා වන්දාහි: රාජා භන්තෙ, පසෙනදි කොසලො ආයස්මතො ආනන්දස්ස පාදෙ සිරසා වන්දතී’ති. එවඤ්ච වදෙහි: ‘සචෙ කිර භන්තෙ, ආයස්මතො ආනන්දස්ස න කිඤ්චි අච්චායිකං කරණීයං, ආගමෙතු කිර භන්තෙ, ආයස්මා ආනන්දො මුහුත්තං අනුකම්පං උපාදායා’ති. එවං දෙවාති ඛො සො පුරිසො රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස පටිස්සුත්වා යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං ආනන්දං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතො ඛො සො පුරිසො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච: “රාජා භන්තෙ, පසෙනදි කොසලො ආයස්මතො ආනන්දස්ස පාදෙ සිරසා වන්දති, එවඤ්ච වදෙති: ‘සචෙ කිර භන්තෙ, ආයස්මතො ආනන්දස්ස න කිඤ්චි අච්චායිකං කරණීයං, ආගමෙතු කිර භන්තෙ, ආයස්මා ආනන්දො මුහුත්තං අනුකම්පං උපාදායා”ති. අධිවාසෙසි ඛො ආයස්මා ආනන්දො තුණ්හීභාවෙන.
අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො යාවතිකා නාගස්ස භූමි, නාගෙන ගන්ත්වා නාගා පච්චොරොහිත්වා පත්තිකොව යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං ආනන්දං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතො ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච: ‘සචෙ භන්තෙ, ආයස්මතො ආනන්දස්ස න කිඤ්චි අච්චායිකං කරණීයං, සාධු භන්තෙ, ආයස්මා ආනන්දො යෙන අචිරවතියා නදියා තීරං, තෙනුපසඞ්කමතු අනුකම්පං උපාදායාති. අධිවාසෙසි ඛො ආයස්මා ආනන්දො තුණ්හීභාවෙන.
අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන අචිරවතියා නදියා තීරං, තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා අඤ්ඤතරස්මිං රුක්ඛමූලෙ පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො යාවතිකා නාගස්ස භූමි නාගෙන ගන්ත්වා නාගා පච්චොරොහිත්වා පත්තිකොව යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං ආනන්දං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතො ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච: ඉධ භන්තෙ, ආයස්මා ආනන්දො හත්ථත්ථරෙ නිසීදතූ’ති. අලං මහාරාජ. නිසීද ත්වං. නිසින්නො අහං සකෙ ආසනෙ’ති. නිසීදි ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ. නිසජ්ජ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච:
කින්නු ඛො භන්තෙ ආනන්ද, සො භගවා තථාරූපං කායසමාචාරං සමාචරෙය්ය ය්වාස්ස කායසමාචාරො ඔපාරම්භො සමණෙහි බ්රාහ්මණෙහීති? න ඛො මහාරාජ, සො භගවා තථාරූපං කායසමාචාරං සමාචරෙය්ය ය්වාස්ස කායසමාචාරො ඔපාරම්භො සමණෙහි බ්රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහී’ති.
කිම්පන භන්තෙ ආනන්ද, සො භගවා තථාරූපං වචීසමාචාරං -පෙ- මනොසමාචාරං සමාචරෙය්ය ය්වාස්ස මනොසමාචාරො ඔපාරම්භො සමණෙහි බ්රාහ්මණෙහීති න ඛො මහාරාජ, සො භගවා තථාරූපං මනොසමාචාරං සමාචරෙය්ය, ය්වාස්ස මනොසමාචාරො ඔපාරම්භො සමණෙහි බ්රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති.
අච්ඡරියං භන්තෙ, අබ්භුතං භන්තෙ, යං හි මයං භන්තෙ, නාසක්ඛිම්හා පඤ්හෙන පරිපූරෙතුං, තං භන්තෙ, ආයස්මතා ආනන්දෙන පඤ්හස්ස වෙය්යාකරණෙන පරිපූරිතං. යෙ තෙ භන්තෙ, බාලා අබ්යත්තා අනනුවිච්ච අපරියොගාහෙත්වා පරෙසං වණ්ණං වා අවණ්ණං වා භාසන්ති, න මයං තං සාරතො පච්චාගච්ඡාම. යෙ ච ඛො තෙ භන්තෙ, පණ්ඩිතා බ්යත්තා මෙධාවිනො අනුවිච්ච පරියොගාහෙත්වා පරෙසං වණ්ණං වා අවණ්ණං වා භාසන්ති, තං මයං සාරතො පච්චාගච්ඡාම.
කතමො පන භන්තෙ ආනන්ද, කායසමාචාරො ඔපාරම්භො සමණෙහි බ්රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති?
යො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො අකුසලො.
කතමො පන භන්තෙ, කායසමාචාරො අකුසලො?
යො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො සාවජ්ජො.
කතමො පන භන්තෙ, කායසමාචාරො සාවජ්ජො?
යො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො සබ්යාපජ්ඣො.
කතමො පන භන්තෙ, කායසමාචාරො සබ්යාපජ්ඣො?
යො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො දුක්ඛවිපාකො.
කතමො පන භන්තෙ, කායසමාචාරො දුක්ඛවිපාකො?