“උද්ධං අධො සබ්බධි විප්පමුත්තො”ති ගාථා: තත්ථ කිං උද්ධං නාම, යං ඉතො උද්ධං භවිස්සති අනාගාමී, ඉදං උද්ධං, අධො නාම, යමතික්කන්තමතීතං, ඉදමවොච උදානතන්ති තත්ථ අතීතෙන සස්සතදිට්ඨි පුබ්බන්තකප්පිකානං අපරන්තදිට්ඨි කෙසඤ්චි, උච්ඡෙදට්ඨිං යං වුත්තකප්පිකානං ඉමා චෙව දිට්ඨියො උච්ඡෙදදිට්ඨි ච සස්සතදිට්ඨි ච.

තත්ථායං සස්සතදිට්ඨි: ඉමානි පන්නරසපදානි සක්කායදිට්ඨි සස්සතං භජන්ති: රූපවන්තං මෙ අත්තා, අත්තනි මෙ රූපං, රූපස්මිං මෙ අත්තා’ති යදුච්චතෙ පඤ්ඤං පරිදහන්ති. [?] යා උච්ඡෙදදිට්ඨි සා පඤ්ච පදානි උච්ඡෙදං භජන්ති තෙ’තං ජීවං තං සරීර’න්ති පස්සන්ති, රූපං මෙ අත්තා’ති තථාරූපා චතුබ්බිධා සක්කායදිට්ඨි උච්ඡෙදෙන ච සස්සතෙන ච, එවං පඤ්චසු ඛන්ධෙසු වීසතිවත්ථුකාය දිට්ඨියා පන්නරස පදානි පුබ්බන්තං භජන්ති සස්සතදිට්ඨියා පඤ්ච පදානි අපරන්තං භජන්ති උච්ඡෙද දිට්ඨියා.

තත්ථ අයමහමස්මීති පස්සන්තො රූපං අත්තතො සමනුපස්සති, සො උච්ඡෙදවාදී, රූපවන්තඤ්ච අත්තානං, අත්තනි ච රූපං රූපස්මිං වා අත්තා’ති සො පස්සති චාති ඉති උච්ඡෙදදිට්ඨි ච, අත්තතො පටිස්සරති සස්සතදිට්ඨි පුබ්බන්තතො ච පටිස්සරති. අයමහමස්මී’ති න සමනුපස්සති. තස්ස දිට්ඨාසවා පහානං ගච්ඡන්ති. සො තීසු අද්ධාසු පුබ්බන්තෙ ච අපරන්තෙ ච තෙන තෙන නිද්දිට්ඨානෙව. උද්ධං අධො සබ්බධි වීතරාගො ‘අහමස්මි’ති න අනුපස්සතීති ඉමිනා ද්වාරෙන ඉමිනා පයොගෙන ඉමිනා උපායෙන. ඉදං දස්සනභූමි ච සොතාපත්තිඵලං ච. සො අරියො පයොගො අනභාවංගතෙන සංසාරෙන, අපුනබ්භවායාති යො කොචි අරියො පයොගො අපුනබ්භවාය මුදූනි වා පඤ්චින්ද්රියානි මජ්ඣානි අධිමත්තානි වා සබ්බං පුනබ්භවපහානාය සංවත්තන්ති. ‘අහ’න්ති දිට්ඨොඝො කාමොඝො භවොඝො අවිජ්ජොඝො ච ඔධිසො.

1. තත්ථ දෙසනාහාරෙන චත්තාරි සච්චානි. පඤ්චහි ඉන්ද්රියෙහි සොතාපත්තිඵලෙන ච ද්වෙ සච්චානි මග්ගො ච නිරොධො ච. සක්කායසමුදයෙන ද්වෙ සච්චානි දුක්ඛං ච සමුදයො ච, අයං දෙසනා හාරො.

2. තත්ථ කතමො විචයො: ‘අයමහමස්මී’ති අසමනුපස්සන්තො තීණි දස්සනා පහාතබ්බානි, සංයොජනානා පජහති, අයං විචයො.

3. තත්ථ කතමා යුත්ති: තිවිධා පුග්ගලා, කොචි උග්ඝටිතඤ්ඤූ කොචි විපඤ්චිතඤ්ඤූ කොචි නෙය්යො, උග්ඝටිතඤ්ඤූ තික්ඛින්ද්රියො ච තතො විපඤ්චිතඤ්ඤූ මුදින්ද්රියො තතො මුදින්ද්රියො නෙය්යො.

තත්ථ උග්ඝටිතඤ්ඤූ තික්ඛින්ද්රියතාය දස්සනභූමිමාගම්ම සොතාපත්තිඵලං පාපුණාති, එකබීජකො භවති. අයං පඨමො සොතාපන්නො. විපඤ්චිතඤ්ඤූ මුදූහි ඉන්ද්රියෙහි දස්සනභූමිමාගම්ම සොතාපත්තිඵලං පාපුණාති, කොලංකොලො ච හොති. අයං දුතියො සොතාපන්නො, තත්ථ නෙය්යො දස්සනභූමිමාගම්ම සොතාපත්තිඵලං පාපුණාති සත්තක්ඛත්තුපරමො ච භවති. අයං තතියො සොතාපන්නො.

තත්ථ එසා යුත්ති මුදුමජ්ඣිමත්තෙහි ඉන්ද්රියෙහි මුදුමජ්ඣාධිමත්තං භූමිං සච්ඡිකරෙය්ය, සක්කායදිට්ඨිප්පහානෙන වා දිට්ඨිගතානි පජහති. අයං යුත්තී.

4. තත්ථ කතමො පදට්ඨානො: තත්ථ සක්කායදිට්ඨි සබ්බමිච්ඡාදිට්ඨියා පදට්ඨානං, සක්කායො නාමරූපස්ස පදට්ඨානං, නාමරූපං සක්කායදිට්ඨියා පදට්ඨානං, පඤ්ච ඉන්ද්රියානි රූපීනි රූපරාගස්ස පදට්ඨානං, සළායතනං අහඞ්කාරස්ස පදට්ඨානං.