7. 12.
තත්ථ කතමං සංකිලෙසභාගියං නිබ්බෙධභාගියං ච සුත්තං: “න තං දළ්හං බන්ධනමාහු ධීරා”ති ගාථා. කෙන කාරණෙන තං බන්ධනං දළ්හං, චතූහි කාරණෙහි ඉස්සරියෙන සක්කා මොචෙතුං ධනෙන වා අඤ්ඤෙන වා යාචනාය වා පරායනෙන වා, යෙසු ච අයං රාගො මණිකුණ්ඩලෙසු පුත්තෙසු දාරෙසු ච යා අපෙක්ඛා, ඉදමස්ස චෙතසිකබන්ධනං, තං න සක්කා ඉස්සරියෙන වා ධනෙන වා අඤ්ඤෙන වා යාචනාය වා පරායනෙන වා මොචෙතුං, න ච තත්ථ කොචි අත්ථි පාටිභොගො. ඉමිනා බන්ධනතො මොචයිතා දෙවො වා මනුස්සො වා යදිදං බන්ධනං රාගානුසයෙන ච ඡසු බාහිරෙසු ච ආයතනෙසු බජ්ඣති. රූපෙසු රූපතණ්හා බන්ධති, යාව ධම්මෙසු ධම්මතණ්හා, යො ඉධ ලොකෙ බද්ධො පරලොකස්මිං බද්ධො නීයති, සො බද්ධො ජායති, බද්ධො මීයති, බද්ධො අස්මා ලොකා පරං ලොකං ගච්ඡති, න සක්කා මොචෙතුං අඤ්ඤත්ර අරියධම්මෙන ඉමං ච බන්ධනං. මරණභවං ච උපපත්තිභවං ච භයතො විදිත්වා ඡන්දරාගං පජහති. සො ඉමං ඡන්දරාගං පජහිත්වා අතික්කමති ඉමං ච ලොකං ඉතො පරං දුතියං.
තත්ථ යං බන්ධනා සඞ්ඛාරානං පහානං ඉදං වුච්චති උභයෙසු ඨානෙසු විරියං ගන්ධපරිවාතො සුමුනි නොපලිප්පති තථෙව පරිග්ගහෙසු පුත්තෙසු දාරෙසු ච අබ්බුළ්හො සල්ලොති තස්සායෙව
තණ්හාය පහානං දස්සෙති. අයං තණ්හාමූලස්ස පහානා වරෙථ අප්පමත්තොති කාමො පමාදවත්තති පහානාය නෙක්ඛම්මාභිරතො අප්පමාදවිහාරී භවති. තස්ස ආසයං පහානාය නෙව ඉමං ලොකං ආසිංසති න පරං ලොකං න ඉධලොකනිස්සිතං පියරූපං සාතරූපං ආකඞ්ඛති, නාපි පරලොකනිස්සිතං පියරූපං සාතරූපං ආකඞ්ඛති. තෙන වුච්චතෙ “නාසිංසතෙ ලොකමිමං පරංවා”ති.
යං තස්ස පහානං තං ඡෙදනං අට්ඨකවග්ගියෙසු මුනිනා නිද්දිට්ඨං. සො ඉධ විරොධො අට්ඨකවග්ගියෙසු නාසිංසනං ඉධ අන්යථා තථායං තණ්හා, තස්ස පරිග්ගහස්ස වත්ථුකාමස්ස එකගාථාය එතෙ සබ්බෙ කාමා දස්සිතා. තෙන භගවා දෙසෙති:
“එතම්පි ජෙත්වාන පරිබ්බජන්ති.
අනපෙක්ඛිනො සබ්බකාමෙ සහායා”ති.
අනපෙක්ඛිනො සබ්බකාමෙ සහායා”ති.
ඉමිස්සා ගාථාය ද්විධා නිද්දෙසො: සංසදෙනනිද්දෙසො ච සමයනිද්දෙසො ච, යථා අයං ගාථා සංකිලෙසභාගියං ච, එවං තාය ගාථාය සංකිලෙසභාගියං ච නිබ්බෙධභාගියං ච විසජ්ජනා. යථායං ගාථා එවං සබ්බගාථාසු ව්යාකරණෙසු වා, නිද්දිට්ඨං සුත්තං.
1. තත්ථ කතමා දෙසනා: ඉමං සුත්තං කෙනාධිප්පායෙන දෙසිතං, යෙ රාගචරිතා සත්තා, තෙ කාමෙ පජහිස්සන්තීති අයං තත්ථ භගවතො අධිප්පායො.
2. තත්ථ කතමො විචයො: යස්ස දසවත්ථුකා කිලෙසා උත්තිණ්ණා වන්තා විදිතා. කතමෙ දසවිධාති: කිලෙසකාමා ච ඔරම්භාගියඋද්ධම්භාගියා ච සඤ්ඤොජනා දසවත්ථුකානි ආයතනානි. අයං විචයො.
3. තත්ථ කතමා යුත්ති: යෙ සාරත්තා තෙ දළ්හබන්ධනෙන බජ්ඣන්ති අත්ථි එසා යුත්ති.
4. තත්ථ කතමො පදට්ඨානො: සාරත්තො මණිකුණ්ඩලෙසූති මමඞ්කාරස්ස පදට්ඨානං, අපෙක්ඛාති අතීතවත්ථුස්ස සාරාගස්ස පදට්ඨානං. එතම්පි ජෙත්වාති භාවනාය පදට්ඨානං.