විපිට්ඨිකත්වාන සුඛං දුඛං ච පුබ්බෙව ච සොමනස්සදොමනස්සන්ති: සො පච්චෙකසම්බුද්ධො සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛා සතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරතීති-‘විපිට්ඨිකත්වාන සුඛං දුඛං ච පුබ්බෙව ච සොමනස්සදොමනස්සං’.

ලද්ධානුපෙක්ඛං සමථං විසුද්ධන්ති ‘උපෙක්ඛා’ති යා චතුත්ථජ්ඣානෙ උපෙක්ඛා උපෙක්ඛායනා අජ්ඣුපෙක්ඛනා චිත්තසමථො චිත්තපස්සද්ධතා මජ්ඣත්තතා චිත්තස්ස. සමථොති “යා චිත්තස්ස ඨිති සංඨිති අවට්ඨිති අවිසාහාරො අවික්ඛෙපො අවිසාහටමානසතා සමථො සමාධින්ද්රියං සමාධිබලං සම්මාසමාධි චතුත්ථජ්ඣානෙ උපෙක්ඛා ච සමථො ච සුද්ධා හොන්ති විසුද්ධා පරියොදාතා අනඞ්ගණා විගතූපක්කිලෙසා මුදුභූතා කම්මනියා ඨිතා ආනෙඤ්ජප්පත්තා. ලද්ධානුපෙක්ඛං සමථං විසුද්ධන්ති: චතුත්ථජ්ඣානු පෙක්ඛං ච සමථං ච ලද්ධා ලභිත්වා වින්දිත්වා පටිලභිත්වාති ‘ලද්ධානුපෙක්ඛං සමථං විසුද්ධං එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.’

ආරද්ධවිරියො පරමත්ථපත්තියාති: ‘පරමත්ථං’ වුච්චන්ති අමතං නිබ්බානං: “යො සො සබ්බසංඛාරසමථො සබ්බූපධිපටිනිස්සග්ගො තණ්හක්ඛයො විරාගො නිරොධො නිබ්බානං: ‘පරමත්ථස්ස පත්තියා ලාභාය පටිලාභාය අධිගමාය ඵුසනාය සච්ඡිකිරියාය ආරද්ධවිරියො විහරති, අකුසලානං ධම්මානං පහානාය කුසලානං ධම්මානං සම්පදාය ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසූති ‘ආරද්ධවිරියො පරමත්ථපත්තියා’.

අලීනචිත්තො අකුසීතවුත්තීති: සො පච්චෙකසම්බුද්ධො අනුප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං අනුප්පාදාය ඡන්දං ජනෙති වායමති විරියං ආරභති, චිත්තං පග්ගණ්හාති, පදහති, උප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං පහානාය -පෙ- අනුප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං උප්පාදාය -පෙ- උප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං ඨිතියා අසම්මොසාය භීයොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා ඡන්දං ජනෙති වායමති විරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහතීති එවම්පි ‘අලීනචිත්තො අකුසීතවුත්ති. ‘අථවා කාමං තචො ච නහාරු ච අට්ඨි ච අවසිස්සතු සරීරෙ උපසුස්සතු මංසලොහිතං. යං තං පුරිසථාමෙන පුරිසබලෙන පුරිසවිරියෙන පුරිසපරක්කමෙන පත්තබ්බං න තං අපාපුණිත්වා විරියස්ස සන්ථානං භවිස්සතීති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති එවම්පි ‘අලීනචිත්තො අකුසීතවුත්ති’

චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති, එවම්පි අලීනචිත්තො අකුසීතවුත්ති’ න තාවාහං ඉමං පල්ලඞ්කං භින්දිස්සාමි යාව මෙ න අනුපාදාය ආසවෙහි චිත්තං විමුච්චිස්සතීති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති, එවම්පි ‘අලීනචිත්තො අකුසීතවුත්ති’ න තාවාහං ඉමම්හා ආසනා උට්ඨහිස්සාමි. යාව මෙ න අනුපාදාය ආසවෙහි චිත්තං විමුච්චිස්සතීති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති, එවම්පි ‘අලීනචිත්තො අකුසීතවුත්ති’.