චතුත්ථො වග්ගො
1.
රසෙසු ගෙධං අකරං අලොලො
අනඤ්ඤපොසී සපදානචාරී,
කුලෙ කුලෙ අප්පටිබද්ධචිත්තො
එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
රසෙසු ගෙධං අකරං අලොලොති ‘රසො’ති: මූලරසො ඛන්ධරසො තචරසො පත්තරසො පුප්ඵරසො ඵලරසො, අම්බිලං මධුරං තිත්තකං කටුකං ලොණිකං’ ඛාරිකං ලපිලං’ කසාවො සාදුං අසාදුං සීතං උණ්හං. සන්තෙකෙ සමණබ්රාහ්මණා රසගිද්ධා, තෙ ජිව්හග්ගෙන රසග්ගානි පරියෙසන්තා ආහිණ්ඩන්ති, තෙ අම්බිලං ලභිත්වා අනම්බිලං පරියෙසන්ති, අනම්බිලං ලභිත්වා අම්බිලං පරියෙසන්ති, මධුරං ලභිත්වා අමධුරං පරියෙසන්ති, අමධුරං ලභිත්වා මධුරං පරියෙසන්ති, තිත්තකං ලභිත්වා අතිත්තකං පරියෙසන්ති, අතිත්තකං ලභිත්වා තිත්තකං පරියෙසන්ති, කටුකං ලභිත්වා අකටුකං පරියෙසන්ති අකටුකං ලභිත්වා කටුකං පරියෙසන්ති, ලොණිකං ලභිත්වා අලොණිකං පරියෙසන්ති, අලොණිකං ලභිත්වා ලොණිකං පරියෙසන්ති, ඛාරිකං ලභිත්වා අඛාරිකං පරියෙසන්ති, අඛාරිකං ලභිත්වා ඛාරිකං පරියෙසන්ති, කසාවං ලභිත්වා අකසාවං පරියෙසන්ති, අකසාවං ලභිත්වා කසාවං පරියෙසන්ති, ලපිලං ලභිත්වා අලපිලං පරියෙසන්ති, අලපිලං ලභිත්වා ලපිලං පරියෙසන්ති, සාදුං ලභිත්වා අසාදුං පරියෙසන්ති, අසාදුං ලභිත්වා සාදුං පරියෙසන්ති, සීතං ලභිත්වා උණ්හං පරියෙසන්ති, උණ්හං ලභිත්වා සීතං පරියෙසන්ති, තෙ යං යං ලභන්ති තෙන තෙන න තුස්සන්ති, අපරාපරං පරියෙසන්ති, මනාපිකෙසු රසෙසු රත්තා ගිද්ධා ගධිතා මුච්ඡිතා අජ්ඣොපන්නා, ලග්ගා ලග්ගිතා පළිබුද්ධා, සා රසතණ්හා තස්ස පච්චෙකබුද්ධස්ස පහීනා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාවකතා ආයතිං අනුප්පාදධම්මා. තස්මා සො පච්චෙකසම්බුද්ධො පටිසඞ්ඛා යොනිසො ආහාරං ආහාරෙති, නෙව දවාය න මදාය න මණ්ඩනාය න විභූසනාය යාවදෙව ඉමස්ස කායස්ස ඨිතියා යාපනාය විහිංසූපරතියා බ්රහ්මචරියානුග්ගහාය, ඉතිපුරාණං ච වෙදනං පටිහඞ්ඛාමි, නවං ච වෙදනං න උප්පාදෙස්සාමි, යාත්රා ච මෙ භවිස්සති අනවජ්ජතා ච ඵාසුවිහාරො ච. යථා වණං ආලිම්පෙය්ය යාවදෙව රොපනත්ථාය, යථා වා පන අක්ඛං අබ්භඤ්ජෙය්ය යාවදෙව භාරස්ස නිත්ථරණත්ථාය, යථා වා පන පුත්තමංසං ආහාරං ආහරෙය්ය යාවදෙව කන්තාරස්ස නිත්ථරණත්ථාය. එවමෙව සො පච්චෙකසම්බුද්ධො පටිසඞ්ඛා යොනිසො ආහාරං ආහාරෙති, නෙව දවාය න මදාය න මණ්ඩනාය න විභූසනාය යාවදෙව ඉමස්ස කායස්ස ඨිතියා යාපනාය විහිංසූපරතියා බ්රහ්මචරියානුග්ගහාය, ඉති පුරාණං ච වෙදනං පටිහඞ්ඛාමි, නවං ච වෙදනං න උප්පාදෙස්සාමි,
යාත්රා ච මෙ භවිස්සති අනවජ්ජතා ච ඵාසුවිහාරො ව ති. රසතණ්හං පජහති විනොදෙති බ්යන්තීකරොති අනභාවං ගමෙති, රසතණ්හාය ආරතො විරතො පටිවිරතො නික්ඛන්තො නිස්සටො විප්පමුත්තො විසඤ්ඤුත්තො විමරියාදිකතෙන චෙතසා විහරතීති ‘රසෙසු ගෙධං’. අලොලොති ‘ලොලුප්පං වුච්චති තණ්හා, “යො රාගො සාරාගො -පෙ- අභිජ්ඣා ලොභො අකුසලමූලං. “සා ලොලුප්පා තණ්හා තස්ස පච්චෙකසම්බුද්ධස්ස පහීනා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාවකතා ආයතිං අනුප්පාදධම්මා, තස්මා පච්චෙකසම්බුද්ධො අලොලොති ‘රසෙසු ගෙධං අකරං අලොලො.’
අනඤ්ඤපොසී සපදානචාරීති: ‘අනඤ්ඤපොසී’ති සො පච්චෙකසම්බුද්ධො අත්තානඤ්ඤෙව පොසෙති න පරන්ති,
1. “අනඤ්ඤපොසීං අඤ්ඤාතං දන්තං සාරෙ පතිට්ඨිතං.
ඛීණාසවං වන්තදොසං තමහං බ්රූමි බ්රාහ්මණ”න්ති.
අනඤ්ඤපොසී සපදානචාරීති: සො පච්චෙකසම්බුද්ධො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය පවිසති රක්ඛිතෙනෙව කායෙන රක්ඛිතාය වාචාය රක්ඛිතෙන චිත්තෙන උපට්ඨිතාය සතියා සංවුතෙහි ඉන්ද්රියෙහි ඔක්ඛිත්තචක්ඛූ ඉරියාපථසම්පන්නො, කුලාකුලං අනතික්කමන්තො පිණ්ඩාය චරතීති ‘අනඤ්ඤපොසී සපදානචාරී.’
කුලෙ කුලෙ අප්පටිබද්ධචිත්තොති: ද්වීහි කාරණෙහි පටිබද්ධචිත්තො හොති: අත්තානං වා නීචං ඨපෙන්තො පරං උච්චං ඨපෙන්තො පටිබද්ධචිත්තො හොති, අත්තානං වා උච්චං ඨපෙන්තො පරං නීචං ඨපෙන්තො පටිබද්ධචිත්තො හොති.