11.
භජන්ති සෙවන්ති ච කාරණත්ථා
නික්කාරණා දුල්ලභා අජ්ජමිත්තා,
අත්තත්ථපඤ්ඤා අසුචී මනුස්සා
එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
භජන්ති සෙවන්ති ච කාරණත්ථාති: අත්තත්ථකාරණා පරත්ථකාරණා උභයත්ථකාරණා දිට්ඨධම්මිකත්ථකාරණා සම්පරායිකත්ථකාරණා භජන්ති සම්භජන්ති සෙවන්ති නිසෙවන්ති සංසෙවන්ති පටිසෙවන්තීති ‘භජන්ති සෙවන්ති ච කාරණත්ථා’.
නික්කාරණා දුල්ලභා අජ්ජමිත්තාති: ද්වෙ මිත්තා: අගාරිකමිත්තො ච පබ්බජිතමිත්තො ච -පෙ- අයං අගාරිකමිත්තො -පෙ- අයං පබ්බජිතමිත්තො. නික්කාරණා දුල්ලභා අජ්ජමිත්තාති: ඉමෙ ද්වෙ මිත්තා අකාරණා නික්කාරණා අහෙතු අප්පච්චයා දුල්ලභා දුල්ලද්ධා සුදුල්ලද්ධාති ‘නික්කාරණා දුල්ලභා අජ්ජමිත්තා’.
අත්තත්ථපඤ්ඤා අසුචී මනුස්සාති: ‘අත්තත්ථපඤ්ඤා’ති අත්තනො අත්ථාය අත්තනො හෙතු අත්තනො පච්චයා අත්තනො කාරණා භජන්ති සම්භවන්ති සෙවන්ති නිසෙවන්ති සංසෙවන්ති පටිසෙවන්ති ආචරන්ති සමාචරන්ති පයිරුපාසන්ති පරිපුච්ඡන්ති පරිපඤ්හන්තීති ‘අත්තත්ථපඤ්ඤා’. අසුචී මනුස්සාති: අසුචිනා කායකම්මෙන සමන්නාගතාති අසුචී මනුස්සා, අසුචිනා වචීකම්මෙන සමන්නාගතාති අසුචී මනුස්සා, අසුචිනා මනොකම්මෙන සමන්නාගතාති අසුචී මනුස්සා, අසුචිනා පාණාතිපාතෙන-අසුචිනා අදින්නාදානෙන-අසුචිනා කාමෙසු මිච්ඡාචාරෙන-අසුචිනා මුසාවාදෙන-අසුචියා පිසුනාය වාචාය සමන්නාගතා-අසුචියා ඵරුසාය වාචාය සමන්නාගතා-අසුචිනා සම්ඵප්පලාපෙන සමන්නාගතා-අසුචියා අභිජ්ඣාය සමන්නාගතා-අසුචිනා බ්යාපාදෙන සමන්නාගතාති ‘අසුචී මනුස්සා, අසුචියා මිච්ඡාදිට්ඨියා සමන්නාගතාති අසුචී මනුස්සා, අසුචියා චෙතනාය සමන්නාගතාති අසුචී මනුස්සා, අසුචියා පත්ථනාය සමන්නාගතාති අසුචි ‘මනුස්සා, අසුචිනා පණිධිනා සමන්නාගතාති අසුචී මනුස්සා, අසුචී හීනා නිහීනා ඔමකා ලාමකා’ ඡත්තකා පරිත්තාති ‘අත්තත්ථපඤ්ඤා අසුචී මනුස්සා’.
එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො’ති ‘එකො’ති සො පච්චෙකබුද්ධො පබ්බජ්ජාසඞ්ඛාතෙන එකො -පෙ- චරෙති: අට්ඨචරියායො -පෙ- ඛග්ගවිසාණකප්පොති යථා ඛග්ගස්ස නාම විසාණං එකං හොති අදුතියං -පෙ- එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො’.
තෙනාහ සො පච්චෙකසම්බුද්ධො:
“භජන්ති සෙවන්ති ච කාරණත්ථා
නික්කාරණා දුල්ලභා අජ්ජ මිත්තා.
අත්තත්ථපඤ්ඤා අසුචී මනුස්සා
එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො”ති.
චතුත්ථො වග්ගො
නිට්ඨිතො ච ඛග්ගවිසාණසුත්තනිද්දෙසො.
1. අජිතො තිස්සමෙත්තෙය්යො පුණ්ණකො අථ මෙත්තගූ,
ධොතකො උපසීවො ච නන්දො ච අථ හෙමකො.
2. තොදෙය්යකප්පො දුභයො ජතුකණ්ණි ච පණ්ඩිතො,
භද්රාවුධො උදයො ච පොසාලො ච වාපි බ්රාහ්මණො.
3. මොඝරාජා ච මෙධාවී පිඞ්ගියො ච මහාඉසි,
සොළසන්නං පනෙතෙසං බ්රාහ්මණානංව සාසනං.
පාරායනානං නිද්දෙසා තත්තකානි භවන්ති හි
4. ඛග්ගවිසාණසුත්තානං නිද්දෙසාපි තථෙව ච
නිද්දෙසා දුවිධා ඤෙය්යා පරිපුණ්ණා සුලක්ඛිතා”ති
චූලනිද්දෙසපාළි නිට්ඨිතා.