1. 8.
කාමයෙහි ගිජු නො වන්නේ යැ සිතින් නො කැළඹුණෙක් වන්නේ යැ සියලු දහම්හි දක්‍ෂ වූ මහණ තෙම ස්මෘතිමත් වැ හැසිරෙන්නේ යි.
කාමෙසු නාභිගිජ්ඣෙය්‍ය යනු: ‘කාමා’ යි විස්තර විසින් වස්තුකාමයෝ යැ ක්ලේශකාමයෝ යැ යි කාමයෝ දෙදෙනෙක් වෙති. වස්තු කාමයෝ කවරහ යත්: මනවඩන රූපයෝ යැ මනවඩන ශබ්දයෝ යැ මන වඩන ගන්‍ධයෝ යැ මනවඩන රසයෝ යැ මනවඩන ස්ප්‍රෂ්ටව්‍යයෝ යැ අතුරුණු යැ පොරෝන යැ දැසි දස්හු යැ එළු බැටෙළු යැ හූරු කුකුළු යැ ඇත් අස් ගව වෙළඹහු යැ කෙත් යැ වතු යැ කහවණු යැ රන් යැ ගම් නියම්ගම් රජදහන්හු යැ රට යැ දනවු යැ කොෂ යැ කොටුගෙ යැ යම් කිසි ඇලුම් කටයුතු වස්තු යැ (යන) මොහු වස්තුකාමයෝ යැ.
තවද, අතීත කාමයෝ යැ අනාගත කාමයෝ යැ වර්තමානකාමයෝ යැ අධ්‍යාත්ම කාමයෝ යැ බාහ්‍ය කාමයෝ යැ අධ්‍යාත්මබාහ්‍ය කාමයෝ යැ හීන කාමයෝ යැ මධ්‍යම කාමයෝ යැ ප්‍රණීත කාමයෝ යැ සතර අපායෙහි වූ කාමයෝ යැ මිනිස් ලොවැ වූ කාමයෝ යැ දෙව්ලොවැ වූ කාමයෝ යැ එළඹ සිටි කාමයෝ යැ (අරමුණු මවා රමණය කරන) නිර්මිත කාමයෝ යැ පරනිර්මිත කාමයෝ යැ අනිර්මිත (පියවින් පිළියෙල වූ) කාමයෝ යැ (මේ මාගේ යැයි) පිළිගත් කාමයෝ යැ (එසෙයින්) නො පිළිගත් කාමයෝ යැ මේ මාගේ යැ යි ගත් කාමයෝ යැ (එසේ නො ගත්) අමමායිත කාමයෝ යැ සියලු මැ කාමාවචර ධර්‍මයෝ යැ සියලු මැ රූපාවචර ධර්‍මයෝ යැ සියලු මැ අරූපාවචර ධර්‍මයෝ යැ තෘෂ්ණාවට කරුණු වූ තෘෂ්ණාවට අරමුණු වූ (ධර්‍මයෝ) ප්‍රාර්‍ත්‍ථනා කළයුතු අර්‍ත්‍ථයෙන් ඇලීමට යොග්‍යාර්ත්ථ යෙන් (කුලමදාදි) මද ඉපැදවියයුතු අර්‍ත්‍ථයෙන් කාමයෝ යි, මොහු වස්තුතාමයෝ යි කියනු ලැබෙත්.
ක්ලේශකාමයෝ කවරහ යත්: ඡන්‍දය කාම යැ රාගය කාම යැ ඡන්‍දරාගය කාම යැ සංකල්පය කාම යැ රාගය කාම යැ සංකල්පරාගය කාම යැ පඤ්චකාමගුණයෙහි යම් කාමසඞ්ඛ්‍යාත ඡන්‍දයෙක් කාමරාගයෙක් කාමනන්‍දියෙක් කාමතෘෂ්ණායෙක් කාමස්නේහයෙක් කාමපිපාසායෙක් කාමපරිදාහයෙක් කාමගෙධයෙක් (කාමයෙහි ගිජු බවෙක්) කාමමූර්ඡායෙක් කාමයන්හි ඇතුළු වීමෙක් කාමසඞ්ඛ්‍යාත ඕඝයෙක් කාමයෝගයෙක් කාමෝපාදානයෙක් කාමච්ඡන්‍දනීවරණයෙක් වේ ද.
2. කාමය, තා ගේ මුල දිටිමි, තෝ සංකල්පය හේතු කොට ගෙන උපදනෙහි, (දැන් මම) තා නො පතමි, කාමය මෙසෙයින් තෝ නූපදනෙහියැ යි.
මොහු ක්ලේශකාමයෝ යී කියනු ලැබෙත්.
ගේධ යී තෘෂ්ණාව කියනු ලැබෙයි. යම් රාගයෙක්, බලවත් රාගයෙක් ... අභිධ්‍යායෙක් ලෝභ සඞ්ඛ්‍යාත අකුශලමූලයෙක් වේ ද එය යි.
කාමෙසු නාභිගිජ්ඣෙය්‍ය යනු: ක්ලේශකාමයෙන් වස්තුකාමයෙහි ගිජු නො වන්නේ යැ, ලෝභ නො කරන්නේ යැ, ගිජු නො වූයෙක් නො ගෙතුණෙක් මුසපත් නො වූයෙක් නො වතුළෙක් වන්නේ යැ, දුරු කළ ගේධ ඇතියෙක් පහ වූ ගේධ ඇතියෙක් හරන ලද ගේධ ඇතියෙක් වමාළ ගේධ ඇතියෙක් මුදාලු ගේධ ඇතියෙක් ප්‍රහීණ වූ ගේධ ඇතියෙක් දුරැලූ ගේධ ඇතියෙක් වන්නේ යැ,දුරු කළ රාග ඇතියෙක් පහ වූ රාග ඇතියෙක් හරන ලද රාග ඇතියෙක් වමාළ රාග ඇතියෙක් මුදාලූ රාග ඇතියෙක් පුහුන් රාග ඇතියෙක් දුරැලූ රාග ඇතියෙක් තෘෂ්ණා රහිතයෙක් (තෘෂ්ණා සියන් නැතියෙක් හෝ) නිවියෙක් සිහිල් වූයෙක් (කායිකචෛතසික) සුව විඳුනා සුල්ලෙක් වන්නේ යැ, උත්තම ස්වභාවය ඇති සිතින් යුතු වැ වාසය කරන්නේ යැ නුයි ‘කාමෙසු නාභිගිජ්ඣෙය්‍ය’ යනු වේ.
මනසා නාවිලො සියා යනු: ‘මනෝ’ යනු: යම් සිතෙක් මනසෙක් මානසයෙක්, හෘදයයෙක් පණ්ඩර වූ භවාඞ්ග සිතෙක් මනසෙක් මනායතනයෙක් මනින්‍ද්‍රියයෙක් විඥානයෙක් විඥානස්කන්‍ධයෙක් තදනුරූපමනොවිඥාන ධාතුයෙක් වේ ද එය යි. කායදුශ්චරිතයෙන් සිත නො පහන් වූයේ කැළඹුණේ කම්පිත වූයේ (අරමුණෙහි) ගැටුණේ සැලුණේ භ්‍රාන්ත වූයේ නො සන් හිඳුණේ වෙයි. වාග්දුශ්චරිතයෙන් ... මනෝදුශ්චරිතයෙන් ... රාගයෙන් ... ද්වේෂයෙන් ... මෝහයෙන් ... ක්‍රෝධයෙන් ... උපනාහයෙන් ... මකු බැවින් ... පලාසයෙන් ... ඊර්‍ෂ්‍යායෙන් ... මාත්සර්‍ය්‍යයෙන් ... සඨ බැවින් ... ස්තම්භයෙන් ... සාරම්භයෙන් ... මානයෙන් ... අතිමානයෙන් ... මදයෙන් ... ප්‍රමාදයෙන් ... හැම කෙලෙසුන් ගෙන් ... හැම දුසිරිතින් ... හැම දරථයෙන් ...