12. 14.
යම් කෙනෙක් මෙයින් අන්‍ය වූ දහමක් (- දෘෂ්ටියක්) කියා නම්, අපරිපූර්‍ණ වූ ඔහු ශුද්ධිය වැරැද්දාහුය, මෙසේත් තීර්‍තථකයෝ බොහෝ දෘෂ්ටිවශයෙන් කියති, යම් හෙයකින් ඔවුහු ස්වකීය දෘෂ්ටිරාගයෙන් ඇලුණාහු ද එහෙයිනි.
අඤ්ඤං ඉතො යාභිවදන්ති ධම්මං අපරද්ධා සුද්ධිමකෙවලි තෙ - යම් කෙනෙක් මෙයින් අන්‍ය වූ දහමක් දෘෂ්ටියක් ප්‍රතිපදාවක් මාර්‍ගයක් කියත් නම්, ඔවුහු ශුද්ධිමාර්‍ගය විශුද්ධිමාර්‍ගය පරිශුද්ධිමාර්‍ගය පණ්ඩරමාර්‍ගය ප්‍රභාවත්මාර්‍ගය වැරැද්දාහුය පැරැද්දාහුය පිරිහුණාහුය ගිලිහුණාහුය නො දැන පරාජයට පැමිණියාහුය; අකෙවලි තෙ - ඔවුහු අසමස්තයෝ යැ, ඔවුහු අපරිපූර්‍ණයෝ යැ, හීන - නිහීන - ඔමක - ලාමක - ඡත්තක - පරිත්තක වූවාහු නුයි ‘අඤ්ඤං ඉතො යා’භිවදන්ති ධම්මං අපරද්ධා සුද්ධිමකෙවලි තෙ’ යනු වේ.
එවමපි තිත්ථ්‍යා පුථුසො වදන්ති - ‘තිත්ථ’ යි දෘෂ්ටිගතය කියනු ලැබෙයි, දෘෂ්ටිගතිකයෝ ‘තිත්ථිය’ යි කියනු ලැබෙත්, බොහෝ දෘෂ්ටිගතිකයෝ නානා දෘෂ්ටිගතයන් පවසති කියති බෙණෙති දක්වති වහරත් නුයි ‘එවමපි තිත්ථ්‍යා පුථුසො වදන්ති’ යනු වේ.
සන්දිට්ඨිරාගෙන හි තෙභිරත්තා - ස්වකීය දෘෂ්ටියෙහි දෘෂ්ටිරාගයෙන් රැඳුණාහු වෙසෙසින් රැඳුනණාහු නුයි ‘සන්දිටඨිරාගෙන හි තෙභිරත්තා’ යනු වේ.
එයින් වදාළහ බුදුහු:
“අඤ්ඤං ඉතො -පෙ- සන්දිට්ඨිරාගෙන හි තෙභිරත්තා” යි.
12. 15.
මෙසේ (අභිරක්ත වූ තීර්‍තථකයෝ) මෙහි ම ශුද්ධිය කියති, අන්‍යධර්‍මයන්හි විශුද්ධිය නො කියත්; මෙසේ ත් ස්වකීය මාර්‍ගයෙහි බොහෝ සෙයින් බැසගත් තීර්‍තථකයෝ ඒ ස්ව ලබ්ධියෙහි දෘඪවාද ඇත්තාහු වෙත්.
ඉධෙව සුද්ධිං ඉති වාදයන්ති - මෙහි ශුද්ධිය විශුද්ධිය පරිශුද්ධිය මුක්තිය විමුක්තිය පරිමුක්තිය පවසති, කියති බෙණෙති දක්වති ව්‍යවහාර කෙරෙත්: ‘ශාශ්වත යැ ලෝකය, මෙය මැ සැබව, අන්‍යය මෝඝ යැයි මෙහි ශුද්ධිය විශුද්ධිය පරිශුද්ධිය මුක්තිය විමුක්තිය පරිමුක්තිය පවසති කියති බෙණෙති දක්වති ව්‍යවහාර කෙරෙත්. ‘අශාශ්වත යැ ලෝකය, සත්ත්‍ව තෙමේ මරණින් මතු නො මැ වෙයි, නො වන්නේ නො වෙයි, මෙය මැ සැබව, අන්‍යයසිස් යැ’යි මෙහි ශුද්ධිය විශුද්ධිය පරිශුද්ධිය මුක්තිය විමුක්තිය පරිමුක්තිය පවසති කියති බෙණෙති දක්වති ව්‍යවහාර කෙරෙත් නුයි ‘ඉධෙව සුද්ධිං ඉති වාදයන්ති’ යනු වේ.
නාඤ්ඤෙසු ධම්මේසු විසුද්ධිමාහු - තමාගේ ශාස්තෘහු ධර්‍මාඛ්‍යානය ගණයා දෘෂ්ටිය ප්‍රතිපදාව මාර්‍ගය හැර සියලු පරවාදයන් දුරු කෙරෙති, බැහැර කෙරෙති, විසුරුවත්: ‘ඒ ශාස්තෘ අසර්‍වඥ යැ, ධර්‍මය ස්වාඛ්‍යාත නො වෙයි, ගණයා සුප්‍රතිපන්න නො වෙයි, දෘෂ්ටිය සොඳුරු නො වෙයි, ප්‍රතිපදාව සුප්‍රඥප්ත නොවෙයි මාර්‍ගය නෛර්‍ය්‍යාණික නොවෙයි එහි ශුද්ධිය විශුද්ධිය පරිශුද්ධිය මුක්තිය විමුක්තිය පරිමුක්තිය හෝ නැත, එහි (සත්ත්‍වයෝ) ශුද්ධ - විශුද්ධ පරිශුද්ධ හෝ නො වෙති, මුක්ත - විමුක්ත - පරිමුක්ත හෝ වන්නාහු නැති, හීනයෝ යැ නිහීනයෝ යැ ඔමකයෝ යැ ලාමකයෝ යැ ඡත්තකයෝ යැ පරිත්තයෝ යැ’ යි මෙසේ පවසති, මෙසේ කියති මෙසේ බෙණෙති මෙසේ දක්වති මෙසේ ව්‍යවහාර කෙරෙත් නුයි ‘නාඤ්ඤෙසු ධම්මේසු විසුද්ධිමාහු’ යනු වේ.
එවම්පි තිත්ථ්‍යා පුථුසො නිවිට්ඨා - ‘තිත්ථං’ යි දෘෂ්ටිගතය කියනු ලැබෙයි, තිත්ථියා’ යී දෘෂ්ටිගතිකයෝ කියනු ලැබෙත්; බොහෝ තීර්‍තථකයෝ බොහෝ දෘෂ්ටිගතයන්හි පිවිසියාහු ඇලුණාහු පැමිණියාහු ඇතුළු වූවාහු බැසගත්තාහු නුයි ‘එවම්පි තිත්ථ්‍යා පුථුසො නිවිට්ඨා’ යනු වේ.
සකායෙන තත්‍ථ දළ්හං වදාතා - ධර්‍මය ස්වකීය මාර්‍ග යැ, දෘෂ්ටිය ස්වකීය මාර්‍ග යැ, ප්‍රතිපදාව ස්වකීය මාර්‍ග යැ, මාර්‍ගය ස්වකීය මාර්‍ග යැ ස්වකීය මාර්‍ගයෙහි දැඩි වාද ඇත්තාහු ස්ථිරවාද ඇත්තාහු බලවත් වාද ඇත්තාහු පිහිටා කියන ලද වාද ඇත්තාහු නුයි. ‘සකායෙන තත්‍ථ දළ්හං වදාතා’ යනු වේ.
එයින් වදාළහ බුදුහු:
“ඉධෙව සුද්ධිං ඉති -පෙ- සකායෙන තත්‍ථ දළ්හං වදාතා” යි.
12. 16.
තවද ස්වකීය දෘෂ්ටිමාර්‍ගයෙහි මැ දැඩිව කියන්නාවූ තීර්‍ත්‍ථක තෙම ඒ ස්වකීය මාර්‍ගයෙහි ලා අන්‍ය වූ කවරක්හු බාල යැයි දක්වන්නේ ද, හෙතෙම අන්‍යයා බාලයක්හු කොට අශුද්ධිධර්‍ම ඇත්තක්හු කොට කියනුයේ තෙමේ මැ කලහය එළවන්නේ යි.