තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවාති කුලදූසකසික්ඛාපදං. තත්ථ අස්සජිපුනබ්බසුකා නාමාති අස්සජි චෙව පුනබ්බසුකො ච. කීටාගිරිස්මින්ති එවංනාමකෙ ජනපදෙ. ආවාසිකා හොන්තීති එත්ථ ආවාසො එතෙසං අත්ථීති ආවාසිකා. “ආවාසො”ති විහාරො වුච්චති. සො යෙසං ආයත්තො නවකම්මකරණපුරාණපටිසඞ්ඛරණාදිභාරහාරතාය, තෙ ආවාසිකා. යෙ පන කෙවලං විහාරෙ වසන්ති, තෙ නෙවාසිකාති වුච්චන්ති. ඉමෙ ආවාසිකා අහෙසුං. අලජ්ජිනො පාපභික්ඛූති නිල්ලජ්ජා ලාමකභික්ඛූ, තෙ හි ඡබ්බග්ගියානං ජෙට්ඨකඡබ්බග්ගියා.

සාවත්ථියං කිර ඡ ජනා සහායකා “කසිකම්මාදීනි දුක්කරානි, හන්ද මයං සම්මා පබ්බජාම! පබ්බජන්තෙහි ච උප්පන්නෙ කිච්චෙ නිත්ථරණකට්ඨානෙ පබ්බජිතුං වට්ටතී”ති සම්මන්තයිත්වා ද්වින්නං අග්ගසාවකානං සන්තිකෙ පබ්බජිංසු. තෙ පඤ්චවස්සා හුත්වා මාතිකං පගුණං කත්වා මන්තයිංසු “ජනපදො නාම කදාචි සුභික්ඛො හොති කදාචි දුබ්භික්ඛො, මයං මා එකට්ඨානෙ වසිම්හ, තීසු ඨානෙසු වසාමා”ති. තතො පණ්ඩුකලොහිතකෙ ආහංසු – “ආවුසො, සාවත්ථි නාම සත්තපඤ්ඤාසාය කුලසතසහස්සෙහි අජ්ඣාවුත්ථා, අසීතිගාමසහස්සපටිමණ්ඩිතානං තියොජනසතිකානං ද්වින්නං කාසිකොසලරට්ඨානං ආයමුඛභූතා, තත්ර තුම්හෙ ධුරට්ඨානෙයෙව පරිවෙණානි කාරෙත්වා අම්බපනසනාළිකෙරාදීනි රොපෙත්වා පුප්ඵෙහි ච ඵලෙහි ච කුලානි සඞ්ගණ්හන්තා කුලදාරකෙ පබ්බාජෙත්වා පරිසං වඩ්ඪෙථා”ති.

මෙත්තියභූමජකෙ ආහංසු – “ආවුසො, රාජගහං නාම අට්ඨාරසහි මනුස්සකොටීහි අජ්ඣාවුත්ථං අසීතිගාමසහස්සපටිමණ්ඩිතානං තියොජනසතිකානං ද්වින්නං අඞ්ගමගධරට්ඨානං ආයමුඛභූතං, තත්ර තුම්හෙ ධුරට්ඨානෙයෙව…පෙ… පරිසං වඩ්ඪෙථා”ති.

අස්සජිපුනබ්බසුකෙ ආහංසු – “ආවුසො, කීටාගිරි නාම ද්වීහි මෙඝෙහි අනුග්ගහිතො තීණි සස්සානි පසවන්ති, තත්ර තුම්හෙ ධුරට්ඨානෙයෙව පරිවෙණානි කාරෙත්වා…පෙ… පරිසං වඩ්ඪෙථා”ති. තෙ තථා අකංසු. තෙසු එකමෙකස්ස පක්ඛස්ස පඤ්ච පඤ්ච භික්ඛුසතානි පරිවාරා, එවං සමධිකං දියඩ්ඪභික්ඛුසහස්සං හොති. තත්ර පණ්ඩුකලොහිතකා සපරිවාරා සීලවන්තොව භගවතා සද්ධිං ජනපදචාරිකම්පි චරන්ති, තෙ අකතවත්ථුං උප්පාදෙන්ති, පඤ්ඤත්තසික්ඛාපදං පන න මද්දන්ති, ඉතරෙ සබ්බෙ අලජ්ජිනො අකතවත්ථුඤ්ච උප්පාදෙන්ති, පඤ්ඤත්තසික්ඛාපදඤ්ච මද්දන්ති, තෙන වුත්තං – “අලජ්ජිනො පාපභික්ඛූ”ති.

එවරූපන්ති එවංජාතිකං. අනාචාරං ආචරන්තීති අනාචරිතබ්බං ආචරන්ති, අකාතබ්බං කරොන්ති. මාලාවච්ඡන්ති තරුණපුප්ඵරුක්ඛං, තරුණකා හි පුප්ඵරුක්ඛාපි පුප්ඵගච්ඡාපි මාලාවච්ඡා ත්වෙව වුච්චන්ති, තෙ ච අනෙකප්පකාරං මාලාවච්ඡං සයම්පි රොපෙන්ති, අඤ්ඤෙනපි රොපාපෙන්ති, තෙන වුත්තං – “මාලාවච්ඡං රොපෙන්තිපි රොපාපෙන්තිපී”ති. සිඤ්චන්තීති සයමෙව උදකෙන සිඤ්චන්ති. සිඤ්චාපෙන්තීති අඤ්ඤෙනපි සිඤ්චාපෙන්ති.

එත්ථ පන අකප්පියවොහාරො කප්පියවොහාරො පරියායො ඔභාසො නිමිත්තකම්මන්ති ඉමානි පඤ්ච ජානිතබ්බානි. තත්ථ අකප්පියවොහාරො නාම අල්ලහරිතානං කොට්ටනං කොට්ටාපනං, ආවාටස්ස ඛණනං ඛණාපනං, මාලාවච්ඡස්ස රොපනං රොපාපනං, ආළියා බන්ධනං බන්ධාපනං, උදකස්ස සෙචනං සෙචාපනං, මාතිකාය සම්මුඛකරණං කප්පියඋදකසිඤ්චනං හත්ථමුඛපාදධොවනන්හානොදකසිඤ්චනන්ති. කප්පියවොහාරො නාම “ඉමං රුක්ඛං ජාන, ඉමං ආවාටං ජාන, ඉමං මාලාවච්ඡං ජාන, එත්ථ උදකං ජානා”ති වචනං සුක්ඛමාතිකාය උජුකරණඤ්ච. පරියායො නාම “පණ්ඩිතෙන නාම මාලාවච්ඡාදයො රොපාපෙතබ්බා නචිරස්සෙව උපකාරාය සංවත්තන්තී”තිආදිවචනං. ඔභාසො නාම කුදාලඛණිත්තාදීනි ච මාලාවච්ඡෙ ච ගහෙත්වා ඨානං, එවං ඨිතඤ්හි සාමණෙරාදයො දිස්වා ථෙරො කාරාපෙතුකාමොති ගන්ත්වා කරොන්ති. නිමිත්තකම්මං නාම කුදාල-ඛණිත්ති-වාසි-ඵරසු-උදකභාජනානි ආහරිත්වා සමීපෙ ඨපනං.

ඉමානි පඤ්චපි කුලසඞ්ගහත්ථාය රොපනෙ න වට්ටන්ති, ඵලපරිභොගත්ථාය කප්පියාකප්පියවොහාරද්වයමෙව න වට්ටති, ඉතරත්තයං වට්ටති. මහාපච්චරියං පන “කප්පියවොහාරොපි වට්ටති. යඤ්ච අත්තනො පරිභොගත්ථාය වට්ටති, තං අඤ්ඤපුග්ගලස්ස වා සඞ්ඝස්ස වා චෙතියස්ස වා අත්ථායපි වට්ටතී”ති වුත්තං.

ආරාමත්ථාය පන වනත්ථායච ඡායත්ථාය ච අකප්පියවොහාරමත්තමෙව න ච වට්ටති, සෙසං වට්ටති, න කෙවලඤ්ච සෙසං යංකිඤ්චි මාතිකම්පි උජුං කාතුං කප්පියඋදකං සිඤ්චිතුං න්හානකොට්ඨකං කත්වා න්හායිතුං හත්ථපාදමුඛධොවනුදකානි ච තත්ථ ඡඩ්ඩෙතුම්පි වට්ටති. මහාපච්චරියං පන කුරුන්දියඤ්ච “කප්පියපථවියං සයං රොපෙතුම්පි වට්ටතී”ති වුත්තං. ආරාමාදිඅත්ථාය පන රොපිතස්ස වා රොපාපිතස්ස වා ඵලං පරිභුඤ්ජිතුම්පි වට්ටති.