වජ්ජනීයපුග්ගලසන්දස්සනකථා
“භික්‍ඛුණියා නිසින්නපරිසාය” යනාදි අත්පසට එළැඹීමම පමණ වේ. “අඤ්ඤත්‍ර අවුට්ඨිතාය පරිසාය” යන මෙය පරිවාසිකපාරිසුද්ධි දානයනම්, පිරිස් නැගී සිටිකල්හි පටන් නොවටියි. පිරිස නොනැගිටිකල්හි වනාහි නොවටියි. එහෙයින් “අඤ්ඤත්‍ර අවුට්ඨිතාය පරිසාය”යි වදාළසේක. එහි ලක්‍ෂණය භික්‍ෂුණිවිභඞ්ගයෙහි පාරිවාසියඡන්‍දදාන වර්‍ණනාවෙන් ගතයුතුය. “අනුපොසථෙ” චාතුද්දසිකයද පණ්ණරසිකයද යන මේ පොහොය දෙක හැර අන් දවසෙක. “අඤ්ඤත්‍ර සඞ්ඝසාමග්ගියා” යම්කලෙක කොසම්බක භික්‍ෂූන්ගේ මෙන් සඞ්ඝය බිඳුනු කල්හි නැවැත සඞ්ඝසාමග්‍රිය කෙරේද, එබඳුවූ සඞ්ඝ සාමග්‍රිය හැරය. ඒ සඞ්ඝ සාමග්‍රි උපොසථය කරන දවසෙහිද, “සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො අජ්ජුපොසථො සාමග්ගි”යි කියා පොහොය කටයුතුය. යම් කෙනෙක් වනාහි කිසියම් ස්වල්ප කරුණකදී උපොසථය තබා නැවත සමගිවෙත්ද, ඔවුන් විසින් උපොසථයම කටයුතුයි.
උපොසථක්‍ඛන්‍ධක වර්‍ණනාව නිමි.
වස්සූපනායිකක්‍ඛන්‍ධක වර්‍ණනාව
වස්සූපනායිකානුජානනකථා
වස්සූපනායිකක්‍ඛන්‍ධකයෙහි - “අප්පඤ්ඤත්තො” නොඅනුදන්නා ලද්දේය. විධාන නොකරණ ලද්දේ හෝය. “තෙධ භික්‍ඛූ” ඒ භික්‍ෂූහු ඉධශබ්දය නිපාතමාත්‍රයකි. “සංකායිස්සන්ති” මන්‍දොත්සාහ ඇත්තාහු. නිබද විසීම කරන්නාහුය. “කින්නුඛො වස්සූපනාසිකා” වස් එළඹීම් කොපමණ වේද, “අපරජ්ජුගතාය” ඉක්ම ගිය කල්හි අපරදිනැයි කියූ පෑළවිය දිනය. මේ ආසාළ්හි පෞර්‍ණමියමැයි අපරජ්ජුගතා නම. ඒ ඇසළ මස පෞර්‍ණමීදිනය ඉකුත්වූ කල්හි දෙවන පෑළවිය දිනයෙහි යන අර්‍ත්‍ථයි. දෙවන නයෙහිද, මස ඉකුත් කල්හි මේ ඇසළ මස පෞර්‍ණමියටැයි මාසගතා නම. ඒ ආසාළ්හි පෞර්‍ණමිය මස ඉකුත්කල්හි අතික්‍රාන්ත කල්හි මස පිරුණු කල්හි යන අර්‍ත්‍ථයි. ඒ ආසාළ්හි පෞර්‍ණමියට අනතුරු පෑළවිය දිනයෙහි ආසාළ්හි පෞර්‍ණමියෙන් හෝ අපර පෞර්‍ණමියට අනතුරු පෑළවිය දිනයෙහි වෙහෙර පිළිදැගුම්කොට බොන පැන් හා මුවදෝනා පැන් එළවා තබා සියලු වැඳීම් ආදීවූ සාමීචිකර්‍ම නිමවා “ඉමස්මිං විහාරෙ ඉමං තෙමාසං වස්සං උපෙමි”යි එක්වරක් හෝ දෙතුන්වරක් හෝ වචනයෙන් කියා වස් එළඹිය යුතුය.
වස්සානෙචාරිකාපටික්ඛෙපාදිකථා
“යො පක්කමෙය්‍ය” මෙහි බලාපොරොත්තු රහිතව උපචාරය ඉක්මවා යෑමෙන්ද, අන්තැනක අරුණ නැංවීමෙන්ද, දුක්කටාපත්තිය දතයුතුය. “යො අතික්කමෙය්‍ය” මෙහි විහාර ගණනින් ආපත්තීහු දතයුත්තාහ. ඉදින් එදවස විහාරසියයක උපචාරයට බැස ඉක්මවාද, සියයක් ආපත්තීහු වෙත්. විහාරොපචාරය ඉක්මවා අන්‍ය විහාරයක උපචාරයට නොබැසම නවතීනම් එක්ම ඇවතක් වේ. කිසියම් අනතුරකින් පෙරවස් නොවිසුවහු විසින් පසුවස් එළඹිය යුතුය.
[missing trans] “අනුජානාමි භික්‍ඛවෙ රාජූනං අනුවත්තිතුං” මෙහි වස්විසීම මත්තට ඇදීමෙහි මහණුන්ට කිසි පිරිහීමක් නැත්තේයයි රජුන්ට අනුව පවතින්නට අනුදන්නා ලද්දේය. එහෙයින් අනිකුදු ධාර්මික කර්‍ම අනුව පැවතිය යුතුය. අධාර්මික කර්‍මයෙහි කිසිවක්හට අනුවර්‍තනය නොවිය යුතුය.
සත්තාහකරණීයානුජානනකථා
සත්තාහකරණීයයන්හි [missing trans]
“භික්‍ඛුණීසඞ්ඝං උද්දිස්ස” මෙතැන් පටන් වැසිකිළි ගිනිහල්ගේ ජන්තාඝරසාලා යන මෙතුන, මෙහෙණන්ට ප්‍රතික්‍ෂෙප කළ බැවින් පිරිහුනහ.
භාණ්ඩසාලාදිය උද්දෙසිත ශික්‍ෂාපදාදියෙහි කියන ලද්දාහුමය. “රසවතී” බත්ගෙය කියනු ලැබේ. “වාරෙය්‍යං” ආවාහමඞ්ගලය සංචරිත්ත ශික්‍ෂාපදයෙහි කියන ලද්දේමය. “පුරායං සුත්තන්තො පලුජ්ජති” යම්තාක් තමන්ට ප්‍රගුණවූ මේ සූත්‍රාන්තය අනිකක්හට ප්‍රගුණ නැති බැවින් මාගේ ඇවෑමෙන් අතුරුදහන් නොවේ, නොනැසේද, [missing trans]