දස වැන්නෙහි - ජනපද කළ්‍යාණී = ජනපදයෙහි යහපත් වූ, උතුම් වූ, සය වැදෑරුම් ශරීර දෝෂයන්ගෙන් තොර වූ, පංච කල්‍යාණයෙන් යුක්ත වූ තැනැත්තිය. ඕ තොමෝ වනාහී යම් හෙයකින් ඉතා උස් නොවන, ඉතා මිටි නොවන ඉතා කෘශ නොවන, ඉතා ස්ථුල නොවන, ඉතා කළු නොවන, මනුෂ්‍යවර්ණය ඉක්මවන තරම් ඉතා සුදු නොවන දිව්‍ය වර්ණයට නොපැමිණි යන තත්ත්වයෙන් යුක්ත වේද, ඒ අනුව ශරීර දෝෂයන් සයෙන් තොර වේ. ඡවි කල්‍යාණ, මාංස කළ්‍යාණ, නහාරු කළ්‍යාණ, අට්ඨි කළ්‍යාණ, වයො කළ්‍යාණයන්ගෙන් යුක්ත වන්නී නම් වේ. ඇයට බාහිරින් ආලෝක කිරීමක් නැත. තමාගේ ශරීරාලෝකයෙන් ම දොළොස් රියන් තැන්හි ආලෝක කෙරෙයි. සම පුවඟු මල් වැනි වෙයි, නොහොත් රත්‍රන් පැහැ වැනි වෙයි. මෙය මැයගේ ඡවි කල්‍යාණ ස්වභාවයයි. මැයගේ අත් පා සතර ද, මුව කෙළවර ද ලතු පිරියම් කරන ලද්දාක් මෙන් වෙයි. මැයගේ මාංස කළ්‍යාණය රතු පබළු වලට ද, රතු කම්බිලිවලට ද සම වෙයි. නිය පොතු විස්ස පේශීන්ගෙන් වෙන් නොවූ තැන්හි ලතු රසය පිරුණ සේ වෙයි. පේශීන්ගෙන් වෙන් වූ තැන්හි කිරි දහරවලට සමාන වේ. මෙය මැයගේ නහර කළ්‍යාණයයි දත් දෙතිස අතරක් නැතිසේ එකිනෙක ස්පර්ශ වී පිරිසිදු කළ දියමන්ති පේලි මෙන් බබළයි. මෙය මැයගේ අට්ඨි කළ්‍යාණයයි. එක්සිය විසිවයස් වන විට වුවද සොළොස් වස් පමණ පෙනෙන්නී වෙයි. සුදු කෙස් ඇති නොවේ. මෙය මැයගේ වයස් කල්‍යාණයයි.

පරම පාසාවිනී = මෙහි ප්‍රසවයම පාසාවනම් වෙයි. පවත්වන්නී යන අර්ථයයි. උතුම් ලෙසම පවත්වාගෙන යාම යනුවෙන් “පරම පාසාවො” යයි සිද්ධ වේ. එය මැයට ඇත්තේය යන අදහසින් පරම පාසාවීනී” නම් වේ. නැටුමෙහි ද, ගීතයෙහි ද උතුම් පැවැත්ම හා උසස් ක්‍රියාව උතුම් වන්නේමය. නැටුමක් නටයි, ගීයක් හෝ ගයයි යනුවෙන් කියන ලද්දේ වෙයි. සෙස්ස සියලු තැන්හි පහසු අරුත් ඇත්තේමය. මේ දෙකෙහිම පූර්ව භාග විදර්ශනාව කියන ලදී.

තුන්වන වර්ගයේ පළමු වැනෙහි - සීලානි = (පාතිමොක්‍ඛ සංවර, ඉන්‍ද්‍රිය සංවර, ආජීව පාරිසුද්ධි, පච්චය සන්නිස්සිත යන) චතුපාරි සුද්ධි සීලයන් උම්මග්ගො = ප්‍රඥා වේ මාර්ගය ප්‍රඥාව ගවේෂණය කිරීම.

තුන්වැන්නෙහි - පරිහානං හොති = පුද්ගල වශයෙන් පිරිහීම සිදු වෙයි. යමකු බුදුන් ජීවමාන කල්හිදු සතර සතිපට්ඨානයන් නොවඩන්නේ ද, ඔහුට සද්ධර්මය අතුරුදන් වූවාක් මෙන් වෙයි. දෙව්දත් ආදීනට මෙනි. මෙසේ මේ සූත්‍රයෙහිදී ඒ පුද්ගලයාගේම ධර්මාන්තර්ධානය කියන ලදී. සතර පස්වන කොටස්හි සියල්ල පහසු වන්නේය.

සය වැන්නෙහි - පදෙසං භාවිතත්තා = කොටසක් දියුණු කරන ලදී. මාර්ග සතර ද, ඵල තුනක් ද උපදවන්නහු විසින් සතිපට්ඨාන කොටසක් වඩන ලද්දේ නම් වෙයි.

සත් වැන්නෙහි - සමත්තං භාවිතත්තා = සියල්ල වඩන ලදී. අර්හත් ඵලය උපදවන්නහු විසින් සියලු සතිපට්ඨානයන් වඩන ලද්දේ නම් වෙයි.

අට වැන්නෙහි - මහාභිඤ්ඤාණං = අභිඥා සය වශයෙන් කියන ලදී. සහස්සලොකං අභිජානාමි = නිත්‍ය විහරණය දැක්වීම වශයෙන්ම මෙය කියන ලදී. තෙරුන් වහන්සේ වනාහී උදෑසනම නැඟිට මුව දොවා සෙනසුනෙහි හුන්නේ අතීතයෙහි කල්ප දස දහසක් ද, අනාගතයෙහි කල්ප දස දහසක් ද සිහි කරයි. වර්තමානයෙහි ද සක්වල දහසක් සිතින් විමසා බලන උන්වහන්සේගේ මෙම ස්වභාවය නො කඩවා පවත්වයි. මෙසේ දිව ඇසින් ලෝක දහසක් පිළිබඳව දැන ගණියි. මෙය උන්වහන්සේගේ නිත්‍ය විහරණයයි. සෙස සියලු තන්හි පහසු අරුත් ඇත්තේමය.

සිවුවන වර්ගයේ පස්වැන්නෙහි - විදිතා වෙදනා = යම් කිසි වින්දනයක් විමසා බලා රහත් බවට පැමිණියේ ද, ඒ තාක් ඔහුට වින්දනය උපදී. වින්දනය (ඔහු කරා) එළඹේ, වින්දනය නිමාවට පත් වන්නේ ද වෙයි. ග්‍රහණය කරගත් වස්තූන් පිළිබඳ වූ අරමුණු කෙරෙහි යම්තාක් වින්දනය පවතී ද ඒ තාක් වින්දනය උපදී, වින්දනය එළඹේ, වින්දනය නිමාවට පත්වන්නේද වෙයි. විතර්ක ආදියෙහිදී ද මේ පිළිවෙළට වේ. සෙස්ස සියලු තන්හි පහසු අරුත් ඇත්තේ වෙයි.

පස්වන වර්ගයේ දෙවැන්නෙහි - ආහාර සමුද්දයා කාය සමුද්දයො - ආහාරයේ හේතුවෙන් කය හටගනී. සෙසු තන්හි ද මේ පිළිවෙළම වේ. මනසිකාර සමුදයා = මෙහිදී නුවණින් මෙනෙහි කිරීමේ (යොනිසො මනසිකාර) හේතුවෙන් බොජ්ඣඞ්ග ධර්මයන්ගේ හට ගැනීමද නුවණින් මෙනෙහි නො කිරීමේ හේතුවෙන් නීවරණ ධර්මයන්ගේ හට ගැනීම ද සිදුවෙයි. යනුවෙන් මෙසේ මේ සූත්‍රයෙහි අරමුණු පිළිබඳව සිහිය පැවැත්වීම් (ආරම්මණ සතිපට්ඨාන) ගැන කියන ලදී.

සිවු වැන්නෙහි - පිරිසිදු කොට හට ගැනීම (සමුදය) ගැන කියනු ලැබීමේදී අවබෝධ කරගන්නවුන්ගේ අදහසින් කියන ලදී.

සය වැන්නෙහි - පාතිමොක්‍ඛ සංවර සංවුතො = සතර (සංවර) සීලයන්ගේ ප්‍රධාන සීලය දක්වමින් මෙසේ කීය. ත්‍රිපිටක චූළනාග ස්ථවිර තෙමේ “ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවරය පමණක්ම සීලයයයි ද, (ඉන්‍ද්‍රිය සංවර, ආජීව පාරිසුද්ධි, පච්චය සන්නිස්සිත යන) ඉතිරි තුන “සීල” යනුවෙන් කියන ලද තැනක් නම් නැත්තේ යයි ද කීය. එසේ කියා (ඒ තුන සීලයන්ය යන බව) අනුමත නොකරමින්ම (මෙසේ) කීය. ඉන්‍ද්‍රිය සංවරය යනු දොරටු සය රැක ගැනීම පමණක්මය, ආජීව පාරිසුද්ධිය යනු ධාර්මිකවම සිවු පසය උපදවා ගැනීම පමණක්මය. ප්‍රත්‍ය සන්නිශ්‍රිතය යනු ලැබුණ ප්‍රත්‍යයන්හි ප්‍රයෝජනය මේ යයි නුවණින් සලකා බලා පරිභෝග කිරීම පමණක්මය. වෙනත් සීලයන් හා සමාන බවකින් තොරව ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවරයම පමණක් සීලය වෙයි. යමකුගේ ඒ සීලය බිඳුනේ නම් හිස සිඳුනාක් වැනි මේ පුරුෂයා සෙසු අත් පා රැකගනු ඇතැයි කිව යුත්තේ නොවේ. යමකුගේ හිස නීරෝගීව පවතී ද, නො සිඳුණ හිස ඇති මේ පුරුෂයා සෙසු දෙය ද ප්‍රකෘති තත්ත්වයට පත් කොට ජීවිතය ආරක්ෂා කර ගැනීමට ද සමත් වේ. ඒ නිසා ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවරයම සීලය වෙයි. එබැවින් ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවරයෙන් සංවර කරන ලද්දේය යන අදහසින් “පාතිමොක්‍ඛ සංවර සංවුතො” යයි කියනු ලැබේ. (සීලයට) පැමිණියේය, (සීලයෙන්) යුක්ත වූයේය” යන අර්ථය වේ.