9. කුලසුත්තවණ්ණනා
නවමෙ දුබ්භික්ඛාති දුල්ලභභික්ඛා. ද්වීහිතිකාති “ජීවිස්සාම නු ඛො න නු ඛො”ති එවං පවත්තඊහිතිකා. “දුහිතිකා”තිපි පාඨො. අයමෙව අත්ථො. දුක්ඛා ඊහිති එත්ථ න සක්කා කොචි පයොගො සුඛෙන කාතුන්ති දුහිතිකා. තත්ථ තත්ථ මතමනුස්සානං විප්පකිණ්ණානි සෙතානි අට්ඨිකානි එත්ථාති සෙතට්ඨිකා. සලාකාවුත්තාති සලාකමත්තවුත්තා, යං තත්ථ වුත්තං වාපිතං, තං සලාකමත්තමෙව අහොසි, ඵලෙ න ජනයතීති අත්ථො.
උග්ගිලිතුන්ති ද්වෙ අන්තෙ මොචෙත්වා කථෙතුං අසක්කොන්තො උග්ගිලිතුං බහි නීහරිතුං න සක්ඛීති. ඔගිලිතුන්ති පුච්ඡාය දොසං දිස්වා හාරෙතුං අසක්කොන්තො ඔගිලිතුං අන්තො පවෙසෙතුං න සක්ඛීති.
ඉතො සො ගාමණි එකනවුතිකප්පෙති භගවා කථයමානොව යාව නික්ඛන්තො නාසිකවාතො න පුන පවිසති, තාවතකෙන කාලෙන එකනවුතිකප්පෙ අනුස්සරි “අත්ථි නු ඛො කිඤ්චි කුලෙ පක්කභික්ඛාදානෙන උපහතපුබ්බ”න්ති පරිජානනත්ථං. අථෙකම්පි අපස්සන්තො “ඉතො සො, ගාමණී”තිආදිමාහ. ඉදානි දානාදීනං ආනිසංසං කථෙන්තො අථ ඛො යානි තානි කුලානි අඩ්ඪානීති ධම්මදෙසනං ආරභි. තත්ථ දානසම්භූතානීති දානෙන සම්භූතානි නිබ්බත්තානි. සෙසපදද්වයෙපි එසෙව නයො. එත්ථ පන සච්චං නාම සච්චවාදිතා. සාමඤ්ඤං නාම සෙසසීලං. විකිරතීති අයොගෙන වළඤ්ජෙන්තො විප්පකිරති. විධමතීති ධමෙන්තො විය නාසෙති. විද්ධංසෙතීති නාසෙති. අනිච්චතාති හුත්වා අභාවො බහුනාපි කාලෙන සඞ්ගතානං ඛණෙනෙව අන්තරධානං.
10. මණිචූළකසුත්තවණ්ණනා
දසමෙ තං පරිසං එතදවොචාති තස්ස කිර එවං අහොසි “කුලපුත්තා පබ්බජන්තා පුත්තදාරඤ්චෙව ජාතරූපරජතඤ්ච පහායෙව පබ්බජන්ති, න ච සක්කා යං පහාය පබ්බජිතා, තං තෙහි ගහෙතු”න්ති නයග්ගාහෙ ඨත්වා “මා අය්යො”තිආදිවචනං අවොච. එකංසෙනෙතන්ති එතං පඤ්චකාමගුණකප්පනං අස්සමණධම්මො අසක්යපුත්තියධම්මොති එකංසෙන ධාරෙය්යාසි.
තිණන්ති සෙනාසනච්ඡදනතිණං. පරියෙසිතබ්බන්ති තිණච්ඡදනෙ වා ඉට්ඨකච්ඡදනෙ වා ගෙහෙ පලුජ්ජන්තෙ යෙහි තං කාරිතං, තෙසං සන්තිකං ගන්ත්වා “තුම්හෙහි කාරිතසෙනාසනං ඔවස්සති, න සක්කා තත්ථ වසිතු”න්ති ආචික්ඛිතබ්බං. මනුස්සා සක්කොන්තා කරිස්සන්ති, අසක්කොන්තා “තුම්හෙ වඩ්ඪකිං ගහෙත්වා කාරාපෙථ, මයං තෙ සඤ්ඤාපෙස්සාමා”ති වක්ඛන්ති. එවං වුත්තෙ කාරෙත්වා තෙසං ආචික්ඛිතබ්බං. මනුස්සා වඩ්ඪකීනං දාතබ්බං දස්සන්ති. සචෙ ආවාසසාමිකා නත්ථි, අඤ්ඤෙසම්පි භික්ඛාචාරවත්තෙන ආරොචෙත්වා කාරෙතුං වට්ටති. ඉදං සන්ධාය “පරියෙසිතබ්බ”න්ති වුත්තං.
දාරුන්ති සෙනාසනෙ ගොපානසිආදීසු පලුජ්ජමානෙසු තදත්ථාය දාරුං. සකටන්ති ගිහිවිකතං කත්වා තාවකාලිකසකටං. න කෙවලඤ්ච සකටමෙව, අඤ්ඤම්පි වාසිඵරසුකුද්දාලාදිඋපකරණං එවං පරියෙසිතුං වට්ටති. පුරිසොති හත්ථකම්මවසෙන පුරිසො පරියෙසිතබ්බො. යංකිඤ්චි හි පුරිසං “හත්ථකම්මං, ආවුසො, කත්වා දස්සසී”ති වත්වා “දස්සාමි, භන්තෙ,”ති වුත්තෙ “ඉදඤ්චිදඤ්ච කරොහී”ති යං ඉච්ඡති, තං කාරෙතුං වට්ටති. න ත්වෙවාහං, ගාමණි, කෙනචි පරියායෙනාති ජාතරූපරජතං පනාහං කෙනචිපි කාරණෙන පරියෙසිතබ්බන්ති න වදාමි.
11. භද්රකසුත්තවණ්ණනා
එකාදසමෙ මල්ලෙසූති එවංනාමකෙ ජනපදෙ. වධෙනාති මාරණෙන. ජානියාති ධනජානියා. අකාලිකෙන පත්තෙනාති න කාලන්තරෙන පත්තෙන, කාලං අනතික්කමිත්වාව පත්තෙනාති අත්ථො. චිරවාසී නාම කුමාරොති එවංනාමකො තස්ස පුත්තො. බහි ආවසථෙ පටිවසතීති බහිනගරෙ කිඤ්චිදෙව සිප්පං උග්ගණ්හන්තො වසති. ඉමස්මිං සුත්තෙ වට්ටදුක්ඛං කථිතං.