12. රාසියසුත්තවණ්ණනා
ද්වාදසමෙ රාසියොති රාසිං කත්වා පඤ්හස්ස පුච්ඡිතත්තා රාසියොති එවං ධම්මසඞ්ගාහකත්ථෙරෙහි ගහිතනාමො. තපස්සින්ති තපනිස්සිතකං. ලූඛජීවින්ති ලූඛජීවිකං. අන්තාති කොට්ඨාසා. ගාමොති ගාම්මො. ගම්මොතිපි පාඨො, ගාමවාසීනං ධම්මොති අත්ථො. අත්තකිලමථානුයොගොති අත්තනො කිලමථානුයොගො, සරීරදුක්ඛකරණන්ති අත්ථො.
කස්මා පනෙත්ථ කාමසුඛල්ලිකානුයොගො ගහිතො, කස්මා අත්තකිලමථානුයොගො, කස්මා මජ්ඣිමා පටිපදාති? කාමසුඛල්ලිකානුයොගො තාව කාමභොගීනං දස්සනත්ථං ගහිතො, අත්තකිලමථානුයොගො තපනිස්සිතකානං, මජ්ඣිමා පටිපදා තිණ්ණං නිජ්ජරවත්ථූනං දස්සනත්ථං ගහිතා. කිං එතෙසං දස්සනෙ පයොජනන්ති? ඉමෙ ද්වෙ අන්තෙ පහාය තථාගතො මජ්ඣිමාය පටිපදාය සම්මාසම්බොධිං පත්තො. සො කාමභොගිනොපි න සබ්බෙ ගරහති න පසංසති, තපනිස්සිතකෙපි න සබ්බෙ ගරහති න පසංසති, ගරහිතබ්බයුත්තකෙයෙව ගරහති, පසංසිතබ්බයුත්තකෙ පසංසතීති ඉමස්සත්ථස්ස පකාසනං එතෙසං දස්සනෙ පයොජනන්ති වෙදිතබ්බං.
ඉදානි තමත්ථං පකාසෙන්තො තයො ඛොමෙ, ගාමණි, කාමභොගිනොතිආදිමාහ.
තත්ථ සාහසෙනාති සාහසිකකම්මෙන. න සංවිභජතීති මිත්තසහායසන්දිට්ඨසම්භත්තානං සංවිභාගං න කරොති.
න පුඤ්ඤානි කරොතීති අනාගතභවස්ස පච්චයභූතානි පුඤ්ඤානි න කරොති. ධම්මාධම්මෙනාති ධම්මෙන ච අධම්මෙන ච. ඨානෙහීති කාරණෙහි. සච්ඡිකරොතීති කථං අත්තානං ආතාපෙන්තො පරිතාපෙන්තො සච්ඡිකරොති? චතුරඞ්ගවීරියවසෙන ච ධුතඞ්ගවසෙන ච. තිස්සො සන්දිට්ඨිකා නිජ්ජරාති එත්ථ එකොපි මග්ගො තිණ්ණං කිලෙසානං නිජ්ජරණතාය තිස්සො නිජ්ජරාති වුත්තොති.
13. පාටලියසුත්තවණ්ණනා
තෙරසමෙ දූතෙය්යානීති දූතකම්මානි පණ්ණානි චෙව මුඛසාසනානි ච. පාණාතිපාතඤ්චාහන්ති ඉදං කස්මා ආරද්ධං? න කෙවලං අහං මායං ජානාමි, අඤ්ඤම්පි ඉදඤ්චිදඤ්ච ජානාමීති සබ්බඤ්ඤුභාවදස්සනත්ථං ආරද්ධං. සන්ති හි, ගාමණි, එකෙ සමණබ්රාහ්මණාති ඉදං සෙසසමණබ්රාහ්මණානං ලද්ධිං දස්සෙත්වා තස්සා පජහාපනත්ථං ආරද්ධං.
මාලී කුණ්ඩලීති මාලාය මාලී, කුණ්ඩලෙහි කුණ්ඩලී. ඉත්ථිකාමෙහීති ඉත්ථීහි සද්ධිං කාමා ඉත්ථිකාමා, තෙහි ඉත්ථිකාමෙහි. ආවසථාගාරන්ති කුලඝරස්ස එකස්මිං ඨානෙ එකෙකස්සෙව සුඛනිවාසත්ථාය කතං වාසාගාරං. තෙනාහං යථාසත්ති යථාබලං සංවිභජාමීති තස්සාහං අත්තනො සත්තිඅනුරූපෙන චෙව බලානුරූපෙන ච සංවිභාගං කරොමි. අලන්ති යුත්තං. කඞ්ඛනියෙ ඨානෙති කඞ්ඛිතබ්බෙ කාරණෙ. චිත්තසමාධින්ති තස්මිං ධම්මසමාධිස්මිං ඨිතො ත්වං සහ විපස්සනාය චතුන්නං මග්ගානං වසෙන චිත්තසමාධිං සචෙ පටිලභෙය්යාසීති දස්සෙති. අපණ්ණකතාය මය්හන්ති අයං පටිපදා මය්හං අපණ්ණකතාය අනපරාධකතාය එව සංවත්තතීති අත්ථො. කටග්ගාහොති ජයග්ගාහො.
අයං ඛො, ගාමණි, ධම්මසමාධි, තත්ර චෙ ත්වං චිත්තසමාධිං පටිලභෙය්යාසීති එත්ථ ධම්මසමාධීති දසකුසලකම්මපථධම්මා, චිත්තසමාධීති සහ විපස්සනාය චත්තාරො මග්ගා. අථ වා “පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායතී”ති (අ· නි· 5.26) එවං වුත්තා පාමොජ්ජපීතිපස්සද්ධිසුඛසමාධිසඞ්ඛාතා පඤ්ච ධම්මා ධම්මසමාධි නාම, චිත්තසමාධි පන සහ විපස්සනාය චත්තාරො මග්ගාව. අථ වා දසකුසලකම්මපථා චත්තාරො බ්රහ්මවිහාරා චාති අයං ධම්මසමාධි නාම, තං ධම්මසමාධිං පූරෙන්තස්ස උප්පන්නා චිත්තෙකග්ගතා චිත්තසමාධි නාම. එවං ත්වං ඉමං කඞ්ඛාධම්මං පජහෙය්යාසීති එවං ත්වං ඉමස්මිං වුත්තප්පභෙදෙ ධම්මසමාධිස්මිං ඨිතො සචෙ එවං චිත්තසමාධිං පටිලභෙය්යාසි, එකංසෙනෙතං කඞ්ඛං පජහෙය්යාසීති අත්ථො. සෙසං සබ්බත්ථ වුත්තනයමෙවාති.
ගාමණිසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
9. අසඞ්ඛතසංයුත්තං
1. අසංඛතවග්ගො
1-11. කායගතාසතිසුත්තාදිවණ්ණනා
අසඞ්ඛතසංයුත්තෙ අසඞ්ඛතන්ති අකතං. හිතෙසිනාති හිතං එසන්තෙන. අනුකම්පකෙනාති අනුකම්පමානෙන. අනුකම්පං උපාදායාති අනුකම්පං චිත්තෙන පරිග්ගහෙත්වා, පටිච්චාතිපි වුත්තං හොති. කතං වො තං මයාති තං මයා ඉමං අසඞ්ඛතඤ්ච අසඞ්ඛතමග්ගඤ්ච දෙසෙන්තෙන තුම්හාකං කතං. එත්තකමෙව හි අනුකම්පකස්ස සත්ථු කිච්චං, යදිදං අවිපරීතධම්මදෙසනා. ඉතො පරං පන පටිපත්ති නාම සාවකානං කිච්චං. තෙනාහ එතානි, භික්ඛවෙ, රුක්ඛමූලානි…පෙ… අම්හාකං අනුසාසනීති ඉමිනා රුක්ඛමූලසෙනාසනං දස්සෙති. සුඤ්ඤාගාරානීති ඉමිනා ජනවිවිත්තං ඨානං. උභයෙන ච යොගානුරූපං සෙනාසනං ආචික්ඛති, දායජ්ජං නිය්යාතෙති.