5. සබ්බනිච්ච වර්ගය
1-10. අනිච්ච ආදි සූත්‍ර වර්ණනා
අනිච්ව වර්ගයෙහි - අභිඤ්ඤෙය්‍යං යනු වෙසෙසින් දතයුතු දෙය යයි ගනු ලැබේ. ඉතිරි කරුණු දෙක වනාහී (විස්තර කථනය සඳහා) ගන්නා ලද්දේමයයි දත යුතුය. (පරිඤ්ඤෙය්‍ය හෙවත්) වෙසෙසින් දත යුතු. සහ (පහාතබ්බ හෙවත්) ඉවත් කළ යුතු පදයන්හි ද නිශ්චය කර ගැනීම, ඉවත් කිරීම, වෙසෙස් දැනුම යන කරුණු ද අන්තර්ගත වේ. ඉතිරි (කරුණු) දෙක ද ගන්නා ලද්දේම යයි දත යුතු වේ. සච්ඡිකාතබ්බං යනු ප්‍රත්‍යක්ෂ කළ යුතුය යන්නයි. අභිථෙඤ්ඤෙය්‍ය පරිඤ්ඤෙය්‍යං යන මෙහි ද ප්‍රහාණය කළ යුතුය (හෙවත් පහාණා පරිඤ්ඤා) යන්න නොකියන ලද්දේ වුවද එය ඇතුළත් කරන ලද්දේම යයි දත යුතුයි. උපද්දුතං යනු නොයෙක් උවදුරුවලට පැමිණීමෙන් යන අදහසයි. උපස්සට්ඨං යනු නැසූ හෙවත් උවදුරුවලට පත් කළ යන්නයි. සෙස්ස පහසුවෙන් අවබෝධ වේ.
පස්වන අනිච්ච වග්ගය නිමියේය.
පළමුවන පණ්ණාසකය සමාප්තයි.
6. අවිජ්ජා වර්ගය
1-10. අවිජ්ජාපහාන ආදි සූත්‍ර වර්ණනා
අවිජ්ජා වර්ගයෙහි - අවිජ්ජා යනු චතුරාර්ය සත්‍යය නොදැනීමයි. විජ්ජා යනු අර්හත් මාර්ගය පිළිබඳ දැනුමයි. අනිච්චතො ජානතො පස්සතො යනු දුඃඛ සහ අනාත්ම වශයෙන් දැනගන්නාවූත්, දකින්නාවූත්, තැනැත්තාගේ (කෙළෙස්) ප්‍රහීන වේමය යන අදහසයි. මෙය අනිත්‍ය වශයෙන් කියන ලද කලින් අවබෝධ කර ගන්නා පුද්ගලයාගේ අදහසින් කියන ලදී. සියලු තන්හිම මේ ක්‍රමය වේ. තව ද මෙහි සඤ්ඤොපනා යනු දස සංයෝජනයන්ය. ආසවා යනු (කාම, භව, දිට්ඨි, අවිජ්ජා යන) ආශ්‍රවයන් සතරයි. අනුසය යනු (කාමරාග, පටිඝ ආදී) අනුසය සතයි. සබ්බූපාදාන පරිඤ්ඤාය යනු සියලු සිවු වැදෑරුම් උපාදාන තුන් ආකාර වූ පූර්ණ දැනුමෙන් අවබෝධ කර ගැනීම පිණිස යන අදහසයි. පරියාදානාය යනු ක්ෂය කිරීම සඳහා යන අදහසයි. සෙස්ස පහසුවෙන් අවබෝධ වේවය.
පළමු වන අවිජ්ජා වර්ගය නිමි.
7. මිගජාල වර්ගය
1. මිගජාල සූත්‍ර වර්ණනාව
මිගජාල වර්ගයේ පළමු වැන්නෙහි - චක්‍ඛු විඤ්ඤෙය්‍ය යනු චක්ෂුර් විඥානයෙන් දැකිය යුතු දේ යන අදහසයි. සෝත විඤ්ඤෙය්‍ය ආදියෙහිදී ද මේ ක්‍රමය ම වේ. ඉට්ඨා යනු ප්‍රියජනක වේවා හෝ නොවේවා හෝ ප්‍රිය අරමුණුවලට හේතුවන දේවල් යන අදහසයි. කන්ත යනු ප්‍රිය වූ යන අදහසයි. මනාප යනු සිත් අලවන යන අදහසයි. පියරූපි යනු මනෝඥ රූප යන අදහසයි. කාමුපසංහිතා යනු අරමුණු කොට උපදින්නාවූ කාමයෙන් යුක්ත වූ යන අදහසයි. රජනීය යනු සිත් අලවන්නාවු, රාගය ඉපදීමට හේතු වූ යන අදහසයි. නන්දී යනු තෘෂ්ණාවෙන් සතුටු වීමයි. සඤ්ඤාගො යනු එක්වීමයි. නන්‍දි සඤ්ඤොජන සම්ප යුත්තො යනු තෘෂ්ණාව නම් වූ බැම්මෙන් බඳින ලදුයේ යන අදහසයි. අරඤ්ඤෙ වන පන්‍ථානි යනු වනාන්තර හා ඈත පිහිටි වන ආශ්‍රමයන් යන අදහසයි. කෙසේ වෙතත් නගරයේ සීමාව දක්වන කණුවෙන් බැහැරට පිට වූ විට ඇති ප්‍රදේශ සියල්ලම ආරණ්‍ය යයි කියනු ලබන බව අභිධර්මයෙහි ඍජුවම සඳහන් වේ. එසේ වුව ද ඊතලයක් දුවන දුර මෙන් පන්සිය වාරයක් වූ දුරක් දක්වා ආරණ්‍ය සේනාසනය යයි කියන ලදී. මෙහි දී එයම අදහස් කරන ලද්දේයයි දත යුතුයි.
වනපත්‍ථං යනු ගම් කෙළවර ඉක්මවා ඇති මිනිස් ඇසුරෙන් තොර තැනකි. එහි සී සෑම නොකෙරේ. ධාන්‍ය වැපිරීම නොකෙරේ. වන පත්‍ථං යනු සෙනසුන්වලින් ඈත් වූ ස්ථානයකට වෙනත් වදනක් යයි ද කියන ලද්දේ වෙයි. වන පත්‍ථ යනු වන රොදටද, හිංසා කරන්නවුනට ද. ලොමුදැහැගැන්වීම් කරන්නවුනට ද. පර්යන්ත ප්‍රදේශවලට ද, අමනුෂ්‍යයන්ගෙන් ගහණ වූ සෙනසුන් වලටද වෙනත් වදනකි.
මෙහි පරියන්තානං යන මේ එකම පදය හැර සෙසු සමානාර්ථවත් පදවලින් වනයෙන්ම දත යුත්තේය. පන්නානි යනු ඉතා දුර වූ පර්යන්ත ප්‍රදේශයන්ය. අප්ප සද්දානි - වංගෙඩි මෝල් ගස් ආදියේ හඬ නැති බැවින් අප්ප සද්දානි යයි කියන ලදී. අප්ප නිග්ඝොසානි - ඒ ඒ ලිහිල් හඬ හා මහත් වූ හඬ නැති වීමේ හේතුවෙන් අප්ප නිග්ඝොස යයි කියන ලදී. විජනවාතානි යනු සැරිසරන ජනයාගේ සිරුරු පහස ලැබු වාතය නැති යන අදහසයි. මනුස්ස රාහසෙය්‍යකානි යනු මිනිසුන්ගේ රහස් කටයුතුවලට යෝග්‍ය වූ යන අදහසයි. පටිසල්ලාන සාරුප්පානි යනු සැඟවී සිටීමට සුදුසු යන අදහසයි.
2. දුතිය මිගජාල සූත්‍ර වර්ණනාව
දෙවැන්නෙහි - නන්‍දිනිරොධා දුක්ඛ නිරොධො යනු තෘෂ්ණාවගේ නිරුද්ධ වීම (නැතිවීම) හේතුකොට ගෙන දුඃඛචක්‍රයේ (හෙවත් පවත්නා දුකෙහි) නිරෝධය සිදු වේ යන අදහසයි.