අට්ඨමෙ දස්සනන්ති පඨමමග්ගස්සෙතං අධිවචනං. පඨමමග්ගො හි කිලෙසපහානකිච්චං සාධෙන්තො පඨමං නිබ්බානං පස්සති, තස්මා දස්සනන්ති වුච්චති. ගොත්රභුඤාණං පන කිඤ්චාපි මග්ගතො පඨමතරං පස්සති, පස්සිත්වා පන කත්තබ්බකිච්චස්ස කිලෙසපහානස්ස අභාවෙන න දස්සනන්ති වුච්චති. අපිච චත්තාරොපි මග්ගා දස්සනමෙව. කස්මා? සොතාපත්තිමග්ගක්ඛණෙ දස්සනං විසුජ්ඣති, ඵලක්ඛණෙ විසුද්ධං. සකදාගාමිඅනාගාමිඅරහත්තමග්ගක්ඛණෙ විසුජ්ඣති, ඵලක්ඛණෙ විසුද්ධන්ති එවං කථෙන්තානං භික්ඛූනං සුත්වා සො භික්ඛු “අහම්පි දස්සනං විසොධෙත්වා අරහත්තඵලෙ පතිට්ඨිතො දස්සනවිසුද්ධිකං නිබ්බානං සච්ඡිකත්වා විහරිස්සාමී”ති තං භික්ඛුං උපසඞ්කමිත්වා එවං පුච්ඡි. සො ඵස්සායතනකම්මට්ඨානිකො ඡන්නං ඵස්සායතනානං වසෙන රූපාරූපධම්මෙ පරිග්ගහෙත්වා අරහත්තං පත්තො. එත්ථ හි පුරිමානි පඤ්ච ආයතනානි රූපං, මනායතනං අරූපං. ඉති සො අත්තනා අධිගතමග්ගමෙව කථෙසි.

අසන්තුට්ඨොති පදෙසසඞ්ඛාරෙසු ඨත්වා කථිතත්තා අසන්තුට්ඨො. එවං කිරස්ස අහොසි – “අයං පදෙසසඞ්ඛාරෙසු ඨත්වා කථෙසි. සක්කා නු ඛො පදෙසසඞ්ඛාරෙසු ඨත්වා දස්සනවිසුද්ධිකං නිබ්බානං පාපුණිතු”න්ති? තතො නං පුච්ඡි – “ආවුසො, ත්වංයෙව නු ඛො ඉදං දස්සනවිසුද්ධිකං නිබ්බානං ජානාසි, උදාහු අඤ්ඤෙපි ජානන්තා අත්ථී”ති. අත්ථාවුසො, අසුකවිහාරෙ අසුකත්ථෙරො නාමාති. සො තම්පි උපසඞ්කමිත්වා පුච්ඡි. එතෙනුපායෙන අඤ්ඤම්පි අඤ්ඤම්පීති.

එත්ථ ච දුතියො පඤ්චක්ඛන්ධකම්මට්ඨානිකො රූපක්ඛන්ධවසෙන රූපං, සෙසක්ඛන්ධවසෙන නාමන්ති නාමරූපං වවත්ථපෙත්වා අනුක්කමෙන අරහත්තං පත්තො. තස්මා සොපි අත්තනා අධිගතමග්ගමෙව කථෙසි. අයං පන “ඉමෙසං අඤ්ඤමඤ්ඤං න සමෙති, පඨමෙන සප්පදෙසසඞ්ඛාරෙසු ඨත්වාව කථිතං, ඉමිනා නිප්පදෙසෙසූ”ති අසන්තුට්ඨො හුත්වා තථෙව තං පුච්ඡිත්වා පක්කාමි.

තතියො මහාභූතකම්මට්ඨානිකො චත්තාරි මහාභූතානි සඞ්ඛෙපතො ච විත්ථාරතො ච පරිග්ගහෙත්වා අරහත්තං පත්තො, තස්මා අයම්පි අත්තනා අධිගතමග්ගමෙව කථෙසි. අයං පන “ඉමෙසං අඤ්ඤමඤ්ඤං න සමෙති, පඨමෙන සප්පදෙසසඞ්ඛාරෙසු ඨත්වා කථිතං, දුතියෙන නිප්පදෙසෙසු, තතියෙන අතිසප්පදෙසෙසූ”ති අසන්තුට්ඨො හුත්වා තථෙව තං පුච්ඡිත්වා පක්කාමි.

චතුත්ථො තෙභූමකකම්මට්ඨානිකො. තස්ස කිර සමප්පවත්තා ධාතුයො අහෙසුං, කල්ලසරීරං බලපත්තං, කම්මට්ඨානානිපිස්ස සබ්බානෙව සප්පායානි, අතීතා වා සඞ්ඛාරා හොන්තු අනාගතා වා පච්චුප්පන්නා වා කාමාවචරා වා රූපාවචරා වා අරූපාවචරා වා, සබ්බෙපි සප්පායාව. අසප්පායකම්මට්ඨානං නාම නත්ථි. කාලෙසුපි පුරෙභත්තං වා හොතු පච්ඡාභත්තං වා පඨමයාමාදයො වා, අසප්පායො කාලො නාම නත්ථි. යථා නාම චාරිභූමිං ඔතිණ්ණො මහාහත්ථී හත්ථෙන ගහෙතබ්බං හත්ථෙනෙව ලුඤ්චිත්වා ගණ්හාති, පාදෙහි පහරිත්වා ගහෙතබ්බං පාදෙහි පහරිත්වා ගණ්හාති, එවමෙව සකලෙ තෙභූමකධම්මෙ කලාපග්ගාහෙන ගහෙත්වා සම්මසන්තො අරහත්තං පත්තො, තස්මා එසොපි අත්තනා අධිගතමග්ගමෙව කථෙසි. අයං පන “ඉමෙසං අඤ්ඤමඤ්ඤං න සමෙති. පඨමෙන සප්පදෙසසඞ්ඛාරෙසු ඨත්වා කථිතං, දුතියෙන නිප්පදෙසෙසු, පුන තතියෙන සප්පදෙසෙසු, චතුත්ථෙන නිප්පදෙසෙසුයෙවා”ති අසන්තුට්ඨො හුත්වා තං පුච්ඡි – “කිං නු ඛො, ආවුසො, ඉදං දස්සනවිසුද්ධිකං නිබ්බානං තුම්හෙහි අත්තනොව ධම්මතාය ඤාතං, උදාහු කෙනචි වො අක්ඛාත”න්ති? ආවුසො, මයං කිං ජානාම? අත්ථි පන සදෙවකෙ ලොකෙ සම්මාසම්බුද්ධො, තං නිස්සායෙතං අම්හෙහි ඤාතන්ති. සො චින්තෙසි – “ඉමෙ භික්ඛූ මය්හං අජ්ඣාසයං ගහෙත්වා කථෙතුං න සක්කොන්ති, අහං සබ්බඤ්ඤුබුද්ධමෙව පුච්ඡිත්වා නික්කඞ්ඛො භවිස්සාමී”ති යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි.