භික්ඛු වස්තුවෙහි - “පාපභික්ඛූ” පවිටු-ළාමක භික්‍ෂුවක්. ඔහු ජනයා විසින් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් සිවුපසය අනුභව කර, කාය-වාග් ද්වාරයන්ගේ. සංවරයක් නොමැතිව බිඳුණු ආජීවයක් ඇතිව - සිතින් ක්‍රීඩා කරමින් හැසිරුණේය. ඉන්පසු එක් බුද්ධාන්තරයක් නිරයේ පැසී, ප්‍රේත ලොවෙහි ඉපදෙන විට භික්‍ෂුවකට සමාන අත්බවක් ලැබ ඉපදුනේය.

භික්‍ෂූණී, සික්ඛමානා, සාමණේර, සාමණේරී යන වස්තූන්හි ද මෙම විනිශ්චයම දතයුතුයි.

ඔපම්ම සංයුත්තයේ පළමු සූත්‍රයේ - මුදුන වෙත ගමන් කරන්නේ නුයි. “කූටංගමා” මුදුනට එක්රැස් වේනුයි. “කුටසමොසරණා” නම් වේ. “කූටසමුග්ඝාතා” යනු කූටය-මුදුන බිඳීයෑමෙන්ය. “අවිජ්ජා සමුග්ඝාතං” යනු අර්හත් මාර්ගයෙන් අවිද්‍යාව මුලින් උදුරා නසන ලදී. “අප්පමත්තා” සිහියෙන් ඉවත් නොවීම සිටියේ යනුයි.

දෙවන සූත්‍රයේ - “මනුස්සෙසු පච්චාජායන්ති” යනු මිනිස් ලොවින් චුතව මිනිසුන් අතර යමෙක් උපදිත්ද ඔවුහු ඉතාම අල්පය යන අදහසයි. “අඤ්ඤත්‍ර මනුස්සහි” යනු මිනිස්ලොවින් චුතවූ යමෙක්, එම මිනිස්ලොව හැරදමා සතර අපායෙහි උපදින්නේද එබඳු සත්ත්‍වයෝ මහපොළවේ පස් මෙන් බහුලය යනුයි. මේ සූත්‍රයේදී දෙවියෝ ද මිනිසුන් ලෙසම සළකන ලදී. එනිසා යම්සේ මිනිසුන් අතර උපදින්නෝ අල්ප වන්නේ ද දෙවියන් අතර ඉපදීමක් එසේම අල්ප බව දතයුතුය.

තෙවන සූත්‍රයේ “සුප්පධංසියානි” යනු පහසුවෙන් විනාශ කළ හැකිය යනුයි. “කුම්භත්‍ථෙනකෙහි” යනු යමෙක් අනුන්ගේ ගෙවල්වලට පිවිස, පහන් ආලෝකයෙන් බලා අනුන්ගේ බඩු ගෙනයනු කැමතිව, කළයක පහන දල්වාගෙන පිවිසෙත් ද ඔවුහු කුම්භත්‍ථෙනක (කළසොරු) නම් වෙති. ඔවුන් විසින් යනුයි. “සුප්පධංසියො හොති අමනුස්සෙහි” යනු මෛත්‍රී භාවනාව නැති පුද්ගලයාට පාංශු පිසාචාදීහු ද දෂ්ට කරති යනුයි. උසස් මිනිසුන්ගෙන් වන බාධා ගැන කියනු කිම? “භාවිතා” යනු වඩන ලදී යනුයි. “බහුලීකතා” යනු නැවත නැවත කරන ලදී. “යානිකතා” බඳන ලද යානාවක් මෙන් කරන ලද “වත්‍ථුකතා” යනු පිහිටවීම් අර්ථයෙන් වස්තුවක් මෙන් කරන ලද යනුයි. “අනුට්ඨිතා” යනු එළඹ සිටි, පැමිණ සිටි යනුයි. “පරිචිතා” යනු හාත්පසින් පුරුදු කරන ලද යනුයි. “සුසමාරද්ධා” යනු සිතින් මනාව ආරම්භ කරන ලද යනුයි.

සිවුවන සූත්‍රයේ - “ඔක්ඛාසතං” මහත් වූ මුව ඇති හැළි සීයකි. “දානං දදෙය්‍ය” යනු ප්‍රණීත භෝජනයන්ගෙන් පිරුණු විශාල හැළි සීයකින් දන් දෙන්නේය යනුයි. “උක්කාසතං” යන පාඨයද සුදුසුය. “එහි පන්දම් සීයක් ඇත” යන අර්ථයි. එක් පන්දමකින් යම් ප්‍රමාණයක ආලෝකය පතුරුවා සිටියිද එබඳු සියගුණයක් තැන් සත්රුවනින් පුරවා, දන් දෙන්නේය යන අර්ථයි. “ගද්දූහනමත්තං” යනු ගො දුහනමත්තං - ගව දෙනකගෙන් කිරිදොවන කාලය පමණවත්. ගවදෙනකගේ එක්වරක් තන අග අදින කාලය පමණක්වත් යනුයි. “ගන්‍ධූහනමත්තං” වුවහොත් - ඇඟිලි දෙකින් සුවඳ පිඬක් ගෙන එක්වර ආඝ්‍රාණය කරන කාලය - යන අර්ථයි. මෙපමණ වූ කාලයක්වත් යමෙක් ගර්භ, පිරිවෙන් විහාර අවට ප්‍රදේශය තුල හෝ සක්වලින් මෙහා ප්‍රදේශය තුල අප්‍රමාණ වූ ලෝකධාතූන්හි සියලු සතුන් කෙරෙහි හිතවත් භාවය පතුරුවමින් මෙත්සිත වැඩීමට හැකිය. මෙය ඉන්පසු එකදිනකට තෙවරක් දුන් දානයට වඩා මහත්ඵල - මහත් ආනිසංස ගෙන දේ.