එවං පාතුභූතගහපතිරතනස්ස පන රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස සබ්බකිච්චසංවිධානසමත්ථං පරිණායකරතනං පාතුභවති. සො රඤ්ඤො ජෙට්ඨපුත්තොව හොති. පකතියා එව පණ්ඩිතො බ්යත්තො මෙධාවී, රඤ්ඤො පුඤ්ඤානුභාවං නිස්සාය පනස්ස අත්තනො කම්මානුභාවෙන පරචිත්තඤාණං උප්පජ්ජති. යෙන ද්වාදසයොජනාය රාජපරිසාය චිත්තාචාරං ඤත්වා රඤ්ඤො අහිතෙ හිතෙ ච වවත්ථපෙතුං සමත්ථො හොති. සොපි තං අත්තනො ආනුභාවං දිස්වා තුට්ඨහදයො රාජානං සබ්බකිච්චානුසාසනෙන පවාරෙති. තෙන වුත්තං පුන චපරං…පෙ… පරිණායකරතනං පාතුභවතීති. තත්ථ ඨපෙතබ්බං ඨපෙතුන්ති තස්මිං තස්මිං ඨානන්තරෙ ඨපෙතබ්බං ඨපෙතුං.

සමවෙපාකිනියාතිආදි හෙට්ඨා වුත්තමෙව.

කටග්ගහෙනාති ජයග්ගාහෙන. මහන්තං භොගක්ඛන්ධන්ති එකප්පහාරෙනෙව ද්වෙ වා තීණි වා සතසහස්සානි. කෙවලා පරිපූරා පණ්ඩිතභූමීති පණ්ඩිතො තීණි සුචරිතානි පූරෙත්වා සග්ගෙ නිබ්බත්තති, තතො මනුස්සලොකං ආගච්ඡන්තො කුලරූපභොගසම්පත්තියං නිබ්බත්තති, තත්ථ ඨිතො තීණි ච සුචරිතානි පූරෙත්වා පුන සග්ගෙ නිබ්බත්තතීති අයං සකලා පරිපුණ්ණා පණ්ඩිතභූමි. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානමෙවාති.

එවං මෙ සුතන්ති දෙවදූතසුත්තං. තත්ථ ද්වෙ අගාරාතිආදි අස්සපුරසුත්තෙ විත්ථාරිතමෙව.

නිරයං උපපන්නාති භගවා කත්ථචි නිරයතො පට්ඨාය දෙසනං දෙවලොකෙන ඔසාපෙති, කත්ථචි දෙවලොකතො පට්ඨාය නිරයෙන ඔසාපෙති. සචෙ සග්ගසම්පත්තිං විත්ථාරෙත්වා කථෙතුකාමො හොති, නිරයදුක්ඛං එකදෙසතො කථෙති, තිරච්ඡානයොනිදුක්ඛං පෙත්තිවිසයදුක්ඛං මනුස්සලොකසම්පත්තිං එකදෙසතො කථෙති, සග්ගසම්පත්තිමෙව විත්ථාරෙති. සචෙ නිරයදුක්ඛං විත්ථාරෙත්වා කථෙතුකාමො හොති, දෙවලොකමනුස්සලොකෙසු සම්පත්තිං තිරච්ඡානයොනිපෙත්තිවිසයෙසු ච දුක්ඛං එකදෙසතො කථෙති, නිරයදුක්ඛමෙව විත්ථාරෙති. සො ඉමස්මිං සුත්තෙ නිරයදුක්ඛං විත්ථාරෙතුකාමො, තස්මා දෙවලොකතො පට්ඨාය දෙසනං නිරයෙන ඔසාපෙති. දෙවලොකමනුස්සලොකසම්පත්තියො තිරච්ඡානයොනිපෙත්තිවිසයදුක්ඛානි ච එකදෙසතො කථෙත්වා නිරයදුක්ඛමෙව විත්ථාරෙන කථෙතුං තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලාතිආදිමාහ.

තත්ථ එකච්චෙ ථෙරා “නිරයපාලා නාම නත්ථි, යන්තරූපං විය කම්මමෙව කාරණං කාරෙතී”ති වදන්ති. තෙසං තං “අත්ථි නිරයෙ නිරයපාලාති, ආමන්තා, අත්ථි ච කාරණිකා”තිආදිනා නයෙන අභිධම්මෙ (කථා· 866) පටිසෙධිතමෙව. යථා හි මනුස්සලොකෙ කම්මකාරණකාරකා අත්ථි, එවමෙව නිරයෙ නිරයපාලා අත්ථීති. යමස්ස රඤ්ඤොති යමරාජා නාම වෙමානිකපෙතරාජා, එකස්මිං කාලෙ දිබ්බවිමානෙ දිබ්බකප්පරුක්ඛදිබ්බඋය්යානදිබ්බනාටකාදිසම්පත්තිං අනුභවති, එකස්මිං කාලෙ කම්මවිපාකං, ධම්මිකො රාජා. න චෙස එකොව හොති, චතූසු පන ද්වාරෙසු චත්තාරො ජනා හොන්ති. නාද්දසන්ති අත්තනො සන්තිකෙ පෙසිතස්ස කස්සචි දෙවදූතස්ස අභාවං සන්ධාය එවං වදති. අථ නං යමො “නායං භාසිතස්ස අත්ථං සල්ලක්ඛෙතී”ති ඤත්වා සල්ලක්ඛාපෙතුකාමො අම්භොතිආදිමාහ.

ජාතිධම්මොති ජාතිසභාවො, අපරිමුත්තො ජාතියා, ජාති නාම මය්හං අබ්භන්තරෙයෙව අත්ථීති. පරතො ජරාධම්මොතිආදීසුපි එසෙව නයො.

පඨමං දෙවදූතං සමනුයුඤ්ජිත්වාති එත්ථ දහරකුමාරො අත්ථතො එවං වදති නාම “පස්සථ, භො, මය්හම්පි තුම්හාකං විය හත්ථපාදා අත්ථි, සකෙ පනම්හි මුත්තකරීසෙ පලිපන්නො, අත්තනො ධම්මතාය උට්ඨහිත්වා න්හායිතුං න සක්කොමි, අහං කිලිට්ඨගත්තොම්හි, න්හාපෙථ මන්ති වත්තුම්පි න සක්කොමි, ජාතිතොම්හි අපරිමුත්තතාය එදිසො ජාතො. න ඛො පනාහමෙව, තුම්හෙපි ජාතිතො අපරිමුත්තාව. යථෙව හි මය්හං, එවං තුම්හාකම්පි ජාති ආගමිස්සති, ඉති තස්සා පුරෙ ආගමනාව කල්යාණං කරොථා”ති. තෙනෙස දෙවදූතො නාම ජාතො, වචනත්ථො පන මඝදෙවසුත්තෙ වුත්තොව.

දුතියං දෙවදූතන්ති එත්ථාපි ජරාජිණ්ණසත්තො අත්ථතො එවං වදති නාම – “පස්සථ, භො, අහම්පි තුම්හෙ විය තරුණො අහොසිං ඌරුබලබාහුබලජවනසම්පන්නො, තස්ස මෙ තා බලජවනසම්පත්තියො අන්තරහිතා, විජ්ජමානාපි මෙ හත්ථපාදා හත්ථපාදකිච්චං න කරොන්ති, ජරායම්හි අපරිමුත්තතාය එදිසො ජාතො. න ඛො පනාහමෙව, තුම්හෙපි ජරාය අපරිමුත්තාව. යථෙව හි මය්හං, එවං තුම්හාකම්පි ජරා ආගමිස්සති, ඉති තස්සා පුරෙ ආගමනාව කල්යාණං කරොථා”ති. තෙනෙස දෙවදූතො නාම ජාතො.

තතියං දෙවදූතන්ති එත්ථාපි ගිලානසත්තො අත්ථතො එව වදති නාම – “පස්සථ, භො, අහම්පි තුම්හෙ විය නිරොගො අහොසිං, සොම්හි එතරහි බ්යාධිනා අභිහතො සකෙ මුත්තකරීසෙ පලිපන්නො, උට්ඨාතුම්පි න සක්කොමි, විජ්ජමානාපි මෙ හත්ථපාදා හත්ථපාදකිච්චං න කරොන්ති, බ්යාධිතොම්හි අපරිමුත්තතාය එදිසො ජාතො. න ඛො පනාහමෙව, තුම්හෙපි බ්යාධිතො අපරිමුත්තාව. යථෙව හි මය්හං, එවං තුම්හාකං බ්යාධි ආගමිස්සති, ඉති තස්ස පුරෙ ආගමනාව කල්යාණං කරොථා”ති. තෙනෙස දෙවදූතො නාම ජාතො.