එවං මෙ සුතන්ති චූළසුඤ්ඤතසුත්තං. තත්ථ එකමිදන්ති ථෙරො කිර භගවතො වත්තං කත්වා අත්තනො දිවාට්ඨානං ගන්ත්වා කාලපරිච්ඡෙදං කත්වා නිබ්බානාරම්මණං සුඤ්ඤතාඵලසමාපත්තිං අප්පෙත්වා නිසින්නො යථාපරිච්ඡෙදෙන වුට්ඨාසි. අථස්ස සඞ්ඛාරා සුඤ්ඤතො උපට්ඨහිංසු. සො සුඤ්ඤතාකථං සොතුකාමො ජාතො. අථස්ස එතදහොසි – “න ඛො පන සක්කා ධුරෙන ධුරං පහරන්තෙන විය ගන්ත්වා ‘සුඤ්ඤතාකථං මෙ, භන්තෙ, කථෙථා’ති භගවන්තං වත්තුං, හන්දාහං යං මෙ භගවා නගරකං උපනිස්සාය විහරන්තො එකං කථං කථෙසි, තං සාරෙමි, එවං මෙ භගවා සුඤ්ඤතාකථං කථෙස්සතී”ති දසබලං සාරෙන්තො එකමිදන්තිආදිමාහ.

තත්ථ ඉදන්ති නිපාතමත්තමෙව. කච්චිමෙතං, භන්තෙති ථෙරො එකපදෙ ඨත්වා සට්ඨිපදසහස්සානි උග්ගහෙත්වා ධාරෙතුං සමත්ථො, කිං සො “සුඤ්ඤතාවිහාරෙනා”ති එකං පදං ධාරෙතුං න සක්ඛිස්සති, සොතුකාමෙන පන ජානන්තෙන විය පුච්ඡිතුං න වට්ටති, පාකටං කත්වා විත්ථාරියමානං සුඤ්ඤතාකථං සොතුකාමො අජානන්තො විය එවමාහ. එකො අජානන්තොපි ජානන්තො විය හොති, ථෙරො එවරූපං කොහඤ්ඤං කිං කරිස්සති, අත්තනො ජානනට්ඨානෙපි භගවතො අපචිතිං දස්සෙත්වා “කච්චිමෙත”න්තිආදිමාහ.

පුබ්බෙපීති පඨමබොධියං නගරකං උපනිස්සාය විහරණකාලෙපි. එතරහිපීති ඉදානිපි. එවං පන වත්වා චින්තෙසි – “ආනන්දො සුඤ්ඤතාකථං සොතුකාමො, එකො පන සොතුං සක්කොති, න උග්ගහෙතුං, එකො සොතුම්පි උග්ගහෙතුම්පි සක්කොති, න කථෙතුං, ආනන්දො පන සොතුම්පි සක්කොති උග්ගහෙතුම්පි කථෙතුම්පි, (කථෙමිස්ස) සුඤ්ඤතාකථ”න්ති. ඉති තං කථෙන්තො සෙය්යථාපීතිආදිමාහ. තත්ථ සුඤ්ඤො හත්ථිගවාස්සවළවෙනාති තත්ථ කට්ඨරූපපොත්ථකරූපචිත්තරූපවසෙන කතා හත්ථිආදයො අත්ථි, වෙස්සවණමන්ධාතාදීනං ඨිතට්ඨානෙ චිත්තකම්මවසෙන කතම්පි, රතනපරික්ඛතානං වාතපානද්වාරබන්ධමඤ්චපීඨාදීනං වසෙන සණ්ඨිතම්පි, ජිණ්ණපටිසඞ්ඛරණත්ථං ඨපිතම්පි ජාතරූපරජතං අත්ථි, කට්ඨරූපාදිවසෙන කතා ධම්මසවනපඤ්හපුච්ඡනාදිවසෙන ආගච්ඡන්තා ච ඉත්ථිපුරිසාපි අත්ථි, තස්මා න සො තෙහි සුඤ්ඤො. ඉන්ද්රියබද්ධානං සවිඤ්ඤාණකානං හත්ථිආදීනං, ඉච්ඡිතිච්ඡිතක්ඛණෙ පරිභුඤ්ජිතබ්බස්ස ජාතරූපරජතස්ස, නිබද්ධවාසං වසන්තානං ඉත්ථිපුරිසානඤ්ච අභාවං සන්ධායෙතං වුත්තං.

භික්ඛුසඞ්ඝං පටිච්චාති භික්ඛූසු හි පිණ්ඩාය පවිට්ඨෙසුපි විහාරභත්තං සාදියන්තෙහි භික්ඛූහි චෙව ගිලානගිලානුපට්ඨාකඋද්දෙසචීවරකම්මපසුතාදීහි ච භික්ඛූහි සො අසුඤ්ඤොව හොති, ඉති නිච්චම්පි භික්ඛූනං අත්ථිතාය එවමාහ. එකත්තන්ති එකභාවං, එකං අසුඤ්ඤතං අත්ථීති අත්ථො. එකො අසුඤ්ඤභාවො අත්ථීති වුත්තං හොති. අමනසිකරිත්වාති චිත්තෙ අකත්වා අනාවජ්ජිත්වා අපච්චවෙක්ඛිත්වා. ගාමසඤ්ඤන්ති ගාමොති පවත්තවසෙන වා කිලෙසවසෙන වා උප්පන්නං ගාමසඤ්ඤං. මනුස්සසඤ්ඤායපි එසෙව නයො. අරඤ්ඤසඤ්ඤං පටිච්ච මනසි කරොති එකත්තන්ති ඉදං අරඤ්ඤං, අයං රුක්ඛො, අයං පබ්බතො, අයං නීලොභාසො වනසණ්ඩොති එවං එකං අරඤ්ඤංයෙව පටිච්ච අරඤ්ඤසඤ්ඤං මනසි කරොති. පක්ඛන්දතීති ඔතරති. අධිමුච්චතීති එවන්ති අධිමුච්චති. යෙ අස්සු දරථාති යෙ ච පවත්තදරථා වා කිලෙසදරථා වා ගාමසඤ්ඤං පටිච්ච භවෙය්යුං, තෙ ඉධ අරඤ්ඤසඤ්ඤාය න සන්ති. දුතියපදෙපි එසෙව නයො. අත්ථි චෙවායන්ති අයං පන එකං අරඤ්ඤසඤ්ඤං පටිච්ච උප්පජ්ජමානා පවත්තදරථමත්තා අත්ථි.