ධනඤ්ජානිසුත්තවණ්ණනා
එවං මෙ සුතන්ති ධනඤ්ජානිසුත්තං. තත්ථ දක්ඛිණාගිරිස්මින්ති ගිරීති පබ්බතො, රාජගහං පරික්ඛිපිත්වා ඨිතපබ්බතස්ස දක්ඛිණදිසාභාගෙ ජනපදස්සෙතං නාමං. තණ්ඩුලපාලිද්වාරායාති රාජගහස්ස කිර ද්වත්තිංසමහාද්වාරානි චතුසට්ඨිඛුද්දකද්වාරානි, තෙසු එකං තණ්ඩුලපාලිද්වාරං නාම, තං සන්ධායෙවමාහ. රාජානං නිස්සායාති “ගච්ඡ මනුස්සෙ අපීළෙත්වා සස්සභාගං ගණ්හාහී”ති රඤ්ඤා පෙසිතො ගන්ත්වා සබ්බමෙව සස්සං ගණ්හාති, “මා නො, භන්තෙ, නාසෙහී”ති ච වුත්තෙ – “රාජකුලෙ වුත්තං මන්දං, අහං රඤ්ඤා ආගමනකාලෙයෙව එවං ආණත්තො, මා කන්දිත්ථා”ති එවං රාජානං නිස්සාය බ්රාහ්මණගහපතිකෙ විලුම්පති. ධඤ්ඤං යෙභුය්යෙන අත්තනො ඝරං පවෙසෙත්වා අප්පකං රාජකුලෙ පවෙසෙති. කිං බ්රාහ්මණගහපතිකානං න පීළං අකාසීති ච වුත්තො – “ආම, මහාරාජ, ඉමස්මිං වාරෙ ඛෙත්තානි මන්දසස්සානි අහෙසුං, තස්මා අපීළෙන්තස්ස මෙ ගණ්හතො න බහුං ජාත”න්ති එවං බ්රාහ්මණගහපතිකෙ නිස්සාය රාජානං විලුම්පති.
පයො පීයතන්ති තරුණඛීරං පිවතු. තාව භත්තස්සාති යාව ඛීරං පිවිත්වා නිසීදිස්සථ, තාවදෙව භත්තස්ස කාලො භවිස්සති. ඉධෙව හි නො පාතරාසභත්තං ආහරිස්සන්තීති දස්සෙති. මාතාපිතරොතිආදීසු මහල්ලකා මාතාපිතරො මුදුකානි අත්ථරණපාවුරණානි සුඛුමානි වත්ථානි මධුරභොජනං සුගන්ධගන්ධමාලාදීනි ච පරියෙසිත්වා පොසෙතබ්බා. පුත්තධීතානං නාමකරණමඞ්ගලාදීනි සබ්බකිච්චානි කරොන්තෙන පුත්තදාරො පොසෙතබ්බො. එවඤ්හි අකරියමානෙ ගරහා උප්පජ්ජතීති ඉමිනා නයෙන අත්ථො වෙදිතබ්බො.
අධම්මචාරීති පඤ්ච දුස්සීල්යකම්මානි වා දස දුස්සීල්යකම්මානි වා ඉධ අධම්මො නාම. උපකඩ්ඪෙය්යුන්ති පඤ්චවිධබන්ධනාදිකම්මකරණත්ථං තං තං නිරයං කඩ්ඪෙය්යුං.
ධම්මචාරීති ධම්මිකසිවවිජ්ජාදිකම්මකාරී. පටික්කමන්තීති ඔසරන්ති පරිහායන්ති. අභික්කමන්තීති අභිසරන්ති වඩ්ඪන්ති. සෙය්යොති වරතරං. හීනෙති නිහීනෙ ලාමකෙ. කාලඞ්කතො ච සාරිපුත්තාති ඉදං භගවා “තත්රස්ස ගන්ත්වා දෙසෙහී”ති අධිප්පායෙන ථෙරමාහ. ථෙරොපි තංඛණංයෙව ගන්ත්වා මහාබ්රහ්මුනො ධම්මං දෙසෙසි, තතො පට්ඨාය චාතුප්පදිකං ගාථං කථෙන්තොපි චතුසච්චවිමුත්තං නාම න කථෙසීති.
පපඤ්චසූදනියා මජ්ඣිමනිකායට්ඨකථාය ධනඤ්ජානිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
වාසෙට්ඨසුත්තවණ්ණනා
එවං මෙ සුතන්ති වාසෙට්ඨසුත්තං. තත්ථ ඉච්ඡානඞ්ගලවනසණ්ඩෙති ඉච්ඡානඞ්ගලගාමස්ස අවිදූරෙ වනසණ්ඩෙ. චඞ්කීති ආදයො පඤ්චපි ජනා රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස පුරොහිතා එව. අඤ්ඤෙ ච අභිඤ්ඤාතාති අඤ්ඤෙ ච බහූ අභිඤ්ඤාතා බ්රාහ්මණා. තෙ කිර ඡට්ඨෙ ඡට්ඨෙ මාසෙ ද්වීසු ඨානෙසු සන්නිපතන්ති. යදා ජාතිං සොධෙතුකාමා හොන්ති, තදා පොක්ඛරසාතිස්ස සන්තිකෙ ජාතිසොධනත්ථං උක්කට්ඨාය සන්නිපතන්ති. යදා මන්තෙ සොධෙතුකාමා හොන්ති, තදා ඉච්ඡානඞ්ගලෙ සන්නිපතන්ති. ඉමස්මිං කාලෙ මන්තසොධනත්ථං සන්නිපතිංසු. අයමන්තරා කථාති යං අත්තනො සහායකභාවානුරූපං කථං කථෙන්තා අනුවිචරිංසු, තස්සා කථාය අන්තරා අයමඤ්ඤා කථා උදපාදි. සීලවාති ගුණවා. වත්තසම්පන්නොති ආචාරසම්පන්නො.
අනුඤ්ඤාතපටිඤ්ඤාතාති සික්ඛිතා තුම්හෙති එවං ආචරියෙහි අනුඤ්ඤාතා, ආම ආචරිය සික්ඛිතම්හාති එවං සයඤ්ච පටිඤ්ඤාතා. අස්මාති භවාම. අහං පොක්ඛරසාතිස්ස, තාරුක්ඛස්සායං මාණවොති අහං පොක්ඛරසාතිස්ස ජෙට්ඨන්තෙවාසී අග්ගසිස්සො, අයං තාරුක්ඛස්සාති දීපෙති.
තෙවිජ්ජානන්ති තිවෙදානං බ්රාහ්මණානං. යදක්ඛාතන්ති යං අත්ථතො ච බ්යඤ්ජනතො ච එකං පදම්පි අක්ඛාතං. තත්ර කෙවලිනොස්මසෙති තං සකලං ජානනතො තත්ථ නිට්ඨාගතම්හාති අත්ථො. ඉදානි තං කෙවලිභාවං ආවිකරොන්තො පදකස්මාතිආදිමාහ. තත්ථ ජප්පෙ ආචරියසාදිසාති කථනට්ඨානෙ මයං ආචරියසදිසායෙව.